Những ngày đầu tháng 10, sau vụ thu hoạch chính, vườn thanh long hơn 1,5 ha của gia đình ông Nguyễn Quang Vinh, Giám đốc HTX nông nghiệp Ngọc Hoàng (xã Tà Hộc, Sơn La) lại rộn ràng người chăm sóc, chuẩn bị cho vụ trái vào dịp Tết. Cây thanh long được “đánh thức” để ra hoa đúng thời điểm.
Ông Nguyễn Quang Vinh, Giám đốc HTX nông nghiệp Ngọc Hoàng. Ảnh: Đức Bình.
Ông Vinh cho biết, năm nay năng suất thanh long bình quân của HTX đạt 25 tấn/ha, giá bán ổn định ở mức 16.000 đồng/kg. Với diện tích 1,5 ha, gia đình ông thu về hơn 300 triệu đồng. Điều khiến ông hài lòng nhất là HTX đã chủ động được kế hoạch sản xuất thanh long trái vụ nhằm tận dụng nhu cầu tiêu thụ cao dịp Tết Nguyên Đán - thời điểm giá bán thường tăng gấp rưỡi so với chính vụ.
Để cây thanh long ra quả trái vụ, sau thu hoạch vụ chính, ông Vinh bón phân hữu cơ kết hợp lân để phục hồi bộ rễ. Đến tháng 9 âm lịch, bà con bắt đầu “chấm mắt hoa” - công đoạn quyết định tỷ lệ ra hoa đồng loạt. Hỗn hợp chấm gồm cồn 70 độ, lân và vi lượng được bôi lên mắt hoa 3 - 4 lần tùy độ mở của mầm. “Chấm đúng lúc cây sẽ ra hoa đều, chấm quá sớm thì chỉ ra cành, không có hoa”, ông Vinh cho hay.
Bà Phạm Thị Lan, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Sơn La cho biết, các chế phẩm sinh học dùng trong xử lý ra hoa đều an toàn và phổ biến. Để đạt hiệu quả, người trồng cần thao tác chính xác, chọn thời điểm từ 9h sáng đến 3h chiều khi nhiệt độ cao nhất trong ngày. “Vào mùa lạnh, người trồng thường chờ khi trời hửng nắng. Hoa ra đều thì quả cũng đều, ít bị rụng”, bà Lan nói.
Thời gian từ khi cây ra hoa đến thu hoạch quả dao động 60 - 65 ngày vào mùa lạnh, còn mùa nắng ấm chỉ khoảng 45 ngày. Nhờ thời gian tích lũy dinh dưỡng dài, thanh long vụ đông thường có vị ngọt sắc hơn.
Không chỉ chú trọng kỹ thuật xử lý ra hoa, ông Vinh còn đặc biệt quan tâm đến khâu tỉa cành, tạo tán. Thanh long là cây ưa sáng, rễ bàng nên vườn được trồng thưa, thoáng để đón nắng tốt. Các cành già phía trong được cắt bỏ, đỉnh trụ tỉa tròn, phân bố đều theo nguyên tắc một cành mẹ, hai cành con giúp cây phát triển cân đối, dễ ra hoa và cho quả đồng đều.
Vườn thanh long của HTX nông nghiệp Ngọc Hoàng. Ảnh: Đức Bình.
HTX nông nghiệp Ngọc Hoàng hiện trồng giống thanh long TL-5, mật độ 1.300 - 1.700 trụ/ha. Nếu trước đây mỗi năm chỉ thu được 12 - 13 lứa quả, năng suất khoảng 35 tấn/ha thì nay nhờ kỹ thuật ra hoa trái vụ, số lứa thu hoạch tăng lên 24 - 25 lứa/năm, năng suất đạt tới 60 tấn/ha. “Mỗi năm lợi nhuận từ cây thanh long của HTX tăng thêm hàng tỷ đồng nhờ kỹ thuật xử lý ra hoa trái vụ. Năm nào trúng giá vụ Tết, thu nhập của các hộ cao gấp đôi”, ông Vinh chia sẻ.
Với thanh long trái vụ, người trồng có thể chủ động canh thời điểm để quả chín đúng dịp Tết khi giá bán dao động quanh 25.000 đồng/kg - cao hơn 1,5 lần so với vụ chính.
HTX nông nghiệp Ngọc Hoàng hiện có hơn 200 thành viên với tổng diện tích canh tác 215 ha, sản phẩm thanh long được tiêu thụ tại các chợ đầu mối lớn như Đông Đô, Đồng Xuân (Hà Nội), Đồng Cao (Hưng Yên) và các địa phương lân cận như Bắc Ninh, Hải Phòng, Quảng Ninh.
Theo ông Vinh, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là khâu sơ chế và chế biến. “Chúng tôi chưa có cơ sở sơ chế đạt chuẩn xuất khẩu nên sản phẩm vẫn chủ yếu tiêu thụ trong nước, từ Nghệ An trở ra. Nếu có cơ sở đủ điều kiện, thanh long Sơn La hoàn toàn có thể xuất sang EU hay Nhật Bản”, ông nói.
