Giống lúa lai KCR06-1: Từ đồng ruộng mặn mòi đến thị trường quốc tế

Giống lúa lai mang giá trị hàng đầu

Từ những cánh đồng trù phú tại bán đảo Cà Mau, nơi dòng sông Hậu và sông Tiền hội tụ, cuộc sống của người nông dân ĐBSCL luôn gắn liền với những thửa ruộng. Tuy nhiên, những năm gần đây, biến đổi khí hậu và những thách thức về môi trường đã gây nhiều khó khăn. Đất nhiễm mặn, sâu bệnh ngày một gia tăng, trong khi giá gạo biến động không ngừng. Trong bối cảnh đó, giống lúa lai KCR06-1 xuất hiện như một tia hy vọng mới cho nông dân miền Tây Nam Bộ.

Giống lúa lai F1 KCR06-1, được giới thiệu tại hội thảo ngày 23/12 ở Kiên Giang bởi Công ty cổ phần Giống cây trồng miền Nam (SSC), là kết quả từ đề tài KC06.24/11-15 do Bộ Khoa học - Công nghệ đặt hàng từ năm 2013 đến 2015. Sứ mệnh của đề tài là tạo ra giống lúa không chỉ có năng suất cao, hạt dài, ít bạc bụng, kháng sâu bệnh mà còn đạt chuẩn xuất khẩu, cơm gạo thơm ngon - điều mà nông dân ĐBSCL luôn mong đợi.

KCR06-1 không chỉ đáp ứng các tiêu chí tiên tiến như khả năng kháng sâu bệnh, chống chịu mặn đến 5‰ (5 phần ngàn) mà còn đạt năng suất cao hơn các giống lúa thuần tới 15%. Chất lượng cơm gạo của KCR06-1 tương đương giống Đài Thơm 8 - một giống lúa chủ lực đã giúp Việt Nam khẳng định thương hiệu gạo trên thị trường quốc tế với tỷ lệ 30% trong cơ cấu gạo xuất khẩu. Được công nhận chính thức theo quyết định số 4045/QĐ-BNN-TT ngày 24/10/2019, KCR06-1 là minh chứng cho bước đột phá trong công nghệ lai tạo giống lúa.

"Trong điều kiện đất nhiễm mặn và khí hậu khắc nghiệt, KCR06-1 vẫn phát triển mạnh, cho năng suất cao và chất lượng gạo vượt trội" bà Bạch Thị Vững, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Lúa, tác giả của giống lúa lai KCR06-1, chia sẻ. Đây là một bước tiến lớn trong hành trình phát triển giống lúa lai chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu của chương trình một triệu ha giảm phát thải".

Mặc dù KCR06-1 từng gặp khó khăn ban đầu do giá giống cao (≥ 100.000 đồng/kg) và lượng giống gieo ít, điều này không làm mờ nhạt tiềm năng vượt trội của nó. Nhờ cải tiến kỹ thuật và áp dụng cơ giới hóa, giống lúa này giờ đây chỉ cần lượng giống 40-50 kg/ha, giảm đáng kể phân bón và thuốc BVTV, mở ra hướng đi bền vững cho nông nghiệp khu vực.

Ông Nguyễn Quốc Phong, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Giống cây trồng miền Nam khẳng định: "Với sự ưu việt hiện tại, giống lúa KCR06-1 sẽ là giống chủ lực của vùng Đồng bằng sông Cửu Long trong 3-5 năm tới, đồng thời mở ra cơ hội lớn trong phân khúc gạo thơm chất lượng cao tại thị trường trong nước và quốc tế". Ông nhấn mạnh rằng việc đưa giống KCR06-1 vào chương trình "Một triệu ha giảm phát thải" không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản xuất lúa gạo mà còn cải thiện sinh kế cho nông dân, giảm thiểu tác động môi trường.

Với những nông dân như ông Đặng Thành Thép ở huyện An Biên, Kiên Giang, người đầu tiên thử nghiệm giống lúa lai KCR06-1 trên diện tích 3 ha đã thực sự ngỡ ngàng trước những giá trị mà giống lúa lai này mang lại. "Trồng giống lúa KCR06-1, tôi vừa tiết kiệm được công sức, chi phí mà vẫn đạt năng suất cao. Gạo từ giống này cũng chất lượng tốt, hạt dài, đẹp, rất phù hợp cho xuất khẩu. Tôi tin rằng đây là hướng đi phù hợp để phát triển nông nghiệp bền vững, trong tương lai", ông chia sẻ.

Hạt gạo nhỏ - giấc mơ lớn

Không chỉ dừng lại ở đó, giống lúa KCR06-1 còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính - một yếu tố quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Chương trình "Một triệu ha giảm phát thải" giai đoạn 2024-2030 do Bộ NN-PTNT khởi xướng chính là cơ hội vàng để KCR06-1 được tái sinh và ứng dụng rộng rãi. Bà Bạch Thị Vững cũng nhấn mạnh: "Chúng tôi tin rằng với những đặc tính vượt trội của mình, KCR06-1 sẽ là ngọn cờ đầu trong cuộc cách mạng nông nghiệp xanh tại ĐBSCL".

Trong khi đó, các doanh nghiệp cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ đầu ra cho nông dân. Bà Nguyễn Thùy Trang - Giám đốc thu mua Công ty Cổ phần xuất nhập khẩu Ngọc Quang Phát chia sẻ: "Chúng tôi đã lên kế hoạch hợp tác lâu dài với SSC để xây dựng chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ bền vững cho giống lúa KCR06-1. Không chỉ đảm bảo thu mua với giá ổn định, chúng tôi còn hỗ trợ bà con tiếp cận các thị trường xuất khẩu lớn như châu Âu và Trung Đông, nơi gạo chất lượng cao đang rất được ưa chuộng".

Các chuyên gia cũng đồng tình rằng để phát triển bền vững, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp, nhà khoa học và nông dân. "Chương trình này không chỉ giúp cải thiện sinh kế mà còn nâng tầm thương hiệu gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế", bà Thùy Trang nhấn mạnh.

Trong suốt nhiều năm qua, SSC luôn gắn bó với cuộc sống của nông dân Việt Nam, không ngừng tìm cách giúp họ phát triển từ những nguồn lực sẵn có như đất đai, tính cần cù, chăm chỉ và kinh nghiệm thực tiễn. Đài Thơm 8 và KCR06-1 là những minh chứng tiêu biểu cho tầm nhìn này. Nếu như Đài Thơm 8 đã tạo nên một "cơn mưa vàng" cho nông dân, thì KCR06-1 chính là "ngọn gió mới" thổi bùng hy vọng về một nền nông nghiệp phát triển bền vững, xanh và hiệu quả tại ĐBSCL.

Với những đặc tính vượt trội và tiềm năng phát triển lớn, giống lúa KCR06-1 không chỉ là niềm tự hào của SSC mà còn là lời giải đáp cho câu hỏi làm thế nào để nông dân Việt Nam làm giàu từ công nghệ tiên tiến của thế giới. KCR06-1 hứa hẹn sẽ tiếp tục đồng hành cùng chương trình "Một triệu ha giảm phát thải" và trở thành biểu tượng mới của ngành nông nghiệp Việt Nam.

Kết thúc buổi hội thảo, ông Trang Kiên Bush, Phó Trưởng Trạm Trồng trọt và Bảo vệ Thực vật huyện An Minh, Kiên Giang, khẳng định giống lúa KCR06-1 là giải pháp quan trọng giúp nông nghiệp tỉnh Kiên Giang nói riêng và Đồng bằng sông Cửu Long nói chung ứng phó với xâm nhập mặn và biến đổi khí hậu.

“Với khả năng chịu mặn đến 5‰ và năng suất cao, KCR06-1 mang lại hy vọng lớn cho nông dân, đồng thời góp phần đảm bảo an ninh lương thực và nâng cao thu nhập. Cần tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, nâng cao nhận thức và xây dựng chuỗi giá trị bền vững thông qua hợp tác giữa nhà nước, doanh nghiệp và nông dân”, ông Trang Kiên Bush kì vọng.