Sau nhiều trận mưa lũ vừa qua, một loạt công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên bị hư hỏng, đặc biệt tại các xã phía bắc của tỉnh, hệ thống thủy lợi nhỏ bị ảnh hưởng nặng nề. Công ty TNHH MTV Quản lý, khai thác công trình thủy lợi Bắc Kạn quản lý 236 công trình trên địa bàn các xã phía bắc của tỉnh Thái Nguyên.
Do ảnh hưởng của cơn bão số 10 và bão số 11 có 39 công trình bị hư hỏng, chủ yếu liên quan đến sạt lở, sụt lún, gãy đổ kênh mương. Tại đập Khuổi Nọi (xã Trần Phú), mưa lũ khiến xói mòn đất cánh đập làm trơ đáy cánh tường, cửa thu nước và đoạn kênh tiếp giáp đập đầu mối bị xói lở, kênh dẫn nước cũng bị gãy.
Hồ Bản Chang ở xã Ngân Sơn, tỉnh Thái Nguyên bị hư hỏng do ảnh hưởng mưa lũ thời gian vừa qua. Ảnh: Ngọc Tú.
Hồ Bản Chang là một trong những hồ chứa nước có dung tích lớn ở xã Ngân Sơn. Đợt mưa lũ vừa qua đã làm sụt lún, đứt gãy đường vào hồ, xói chân trụ cầu máng gây lún, nghiêng. Mưa lũ cũng làm gãy đổ một đoạn kênh dẫn nước từ hồ đến vùng sản xuất ở khu vực hạ du.
Bà Đào Thị Nguyệt, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Quản lý, khai thác công trình thủy lợi Bắc Kạn thông tin, mưa lũ những tháng vừa qua đã làm hư hỏng nhiều công trình thủy lợi do đơn vị quản lý, để khắc phục cần kinh phí hơn 8,6 tỷ đồng. Đối với hư hỏng nhỏ như sạt lở, đất đá vùi lấp kênh mương công ty đã khắc phục tạm thời đảm bảo nước cho sản xuất. Tuy nhiên về lâu dài cần bổ sung vốn để tiếp tục sửa chữa triệt để.
Đầu tháng 11 năm 2025, UBND tỉnh Thái Nguyên đã ban hành lệnh xây dựng công trình thủy lợi khẩn cấp trên địa bàn các xã: Ba Bể, Nà Phặc, Ngân Sơn, Văn Lang, Phủ Thông, Yên Bình, Chợ Mới và Phú Lạc. Mục tiêu dự án này nhằm xây dựng, sửa chữa khắc phục khẩn cấp các công trình thủy lợi bị hư hỏng do cơn bão số 11 và mưa lũ sau bão nhằm đảm bảo an toàn công trình và cung cấp nước tưới phục vụ sản xuất nông nghiệp, tổng nguồn vốn thực hiện hơn 10 tỷ đồng.
Một số công trình thủy lợi đang được sửa chữa để đảm bảo an toàn và cấp nước phục vụ sản xuất. Ảnh: Ngọc Tú.
Tại các xã vùng cao ở phía bắc tỉnh Thái Nguyên, tình trạng công trình thủy lợi bị hư hỏng sau bão lũ cũng diễn ra ở nhiều nơi. Xã Phong Quang có 30 công trình thủy lợi, gồm 2 trạm bơm, một số đập nhỏ và hệ thống kênh mương dẫn nước, các công trình thủy lợi này phục vụ tưới tiêu cho hơn 91ha đất sản xuất. Sau nhiều đợt mưa lũ vừa qua, một số đoạn kênh mương bị đất đá vùi lấp.
Ông Nguyễn Ánh Xuân, Chủ tịch UBND xã Phong Quang cho biết, do địa hình của xã nhiều đồi núi, độ dốc lớn nên các công trình thủy lợi nhỏ rất dễ bị hư hỏng khi mưa lũ lớn. Tại cánh đồng thôn Vằng Bó, việc thi công đường đã khiến một lượng đất đá tràn xuống lấp mương dẫn nước. Sau khi người dân có ý kiến, xã đã phân bổ kinh phí hót dọn, tuy nhiên về lâu dài cần có giải pháp khắc phục triệt để. Ngoài ra, hàng năm xã cũng thường xuyên duy tu, bảo dưỡng công trình thủy lợi để đảm bảo nước phục vụ sản xuất.
Xã Bạch Thông là thủ phủ trồng cây ăn quả khu vực phía bắc tỉnh Thái Nguyên. Sau khi sáp nhập địa giới hành chính, xã Bạch Thông có 138 công trình thủy lợi, chủ yếu là công trình nhỏ, cung cấp nước cho trồng lúa và vùng cây ăn quả trên địa bàn. Sau những trận mưa lũ vừa qua, có 2 công trình thủy lợi bị ảnh hưởng, gồm 1 đoạn kênh mương bị đất đá vùi lấp và 1 một công trình bị sạt lở.
Các xã huy động người dân tham gia nạo vét kênh mương bị đất đá vùi lấp. Ảnh: Ngọc Tú.
Ông Hà Ngọc Việt, Chủ tịch UBND xã Bạch Thông cho biết, đối với 2 công trình bị ảnh hưởng bởi mưa lũ xã đã bố trí kinh phí sửa chữa xong, đảm bảo cung cấp nước cho sản xuất. Tuy nhiên, một số công trình khác đã xuống cấp cần tiếp tục đầu tư mới hoặc sửa chữa.
Với phương châm các xã chủ động, đơn vị quản lý nỗ lực, tỉnh tập trung nguồn lực, hệ thống thủy lợi vốn bị ảnh hưởng nặng nề do mưa lũ ở Thái Nguyên đang dần được khắc phục.
