Cây để cải tạo đất, không ngờ "bỏ túi" 150 triệu đồng
Những năm qua, khoai lang và lúa luôn được xem là cây trồng chủ lực của huyện Phú Thiện (tỉnh Gia Lai) bởi thu nhập ổn định. Trong khi đó, các loại cây họ đậu nói chung và đậu đen xanh lòng nói riêng chủ yếu được trồng để cải tạo, tăng chất dinh dưỡng cho đất trước khi xuống giống cây trồng chủ lực. Tuy nhiên, khoảng 2 năm trở lại đây, cây đậu đen xanh lòng lại cho năng suất ổn định, giá tăng cao nên ngày càng được nhiều hộ dân quan tâm.
Người dân phấn khởi vì cây đậu đen xanh lòng được mùa, được giá. Ảnh: Tuấn Anh.
Tại xã Chư A Thai (huyện Phú Thiện), thời điểm này cây đậu đen xanh lòng đang bước vào cuối vụ thu hoạch. Những hộ dân đã thu hoạch trước đó ít ngày rất phấn khởi vì cây này không chỉ được mùa mà giá cũng tăng cao kỷ lục so với những năm trước đây.
Khoảng vài tháng trước, gia đình ông Nguyễn Văn Học đến làng King Pêng (xã Chư A Thai) thuê 3ha đất, chủ yếu để trồng khoai lang. Sau vụ thu hoạch khoai lang vào tháng 4 vừa qua tương đối mãn nguyện, ông Học tiếp tục xuống giống cây đậu đen xanh lòng với mục đích chính nhằm cải tạo đất trước khi trồng cây lúa. Nhưng không ngờ, loại cây này phát triển rất tốt, ít sâu bệnh, năng suất trung bình đạt tới hơn 1 tấn/ha. Thời điểm thu hoạch vừa qua, thương lái đến thu mua với giá 55.000 đồng/kg. Với 3ha, trừ chi phí đầu tư, gia đình ông Học thu về gần 150 triệu đồng.
“Với giá như hiện nay, cây đậu đen xanh lòng cho thu nhập cao hơn cây lúa, trong khi chi phi đầu tư chỉ mất khoảng 12 - 13 triệu đồng/ha. Ngoài ra, cây đậu đen xanh lòng từ lúc xuống giống đến khi thu hoạch chỉ mất khoảng 2 tháng”, ông Học mừng rỡ chia sẻ.
Ông Siu Tinh, Chủ tịch UBND xã Chư A Thai cho biết, trên địa bàn xã có khoảng 145ha cây đậu đen xanh lòng được người dân trồng luân canh nhằm cải tạo đất để chuẩn bị cho cây chính vụ. Mùa vụ năm nay, cây trồng này có thời điểm giá tăng cao tới hơn 60.000 đồng/kg, qua đó cho bà con thu nhập vượt xa so với kỳ vọng.
“Trong thời gian tới, UBND xã sẽ xin ý kiến của các phòng, ban chuyên môn đánh giá kỹ hơn về hiệu quả của cây trồng này từ nguồn cung cấp giống, quy mô sản xuất, thị trường tiêu thụ… để từ đó có những định hướng tốt hơn cho người dân”, ông Siu Tinh cho biết.
Có những thời điểm giá đậu đen xanh lòng trên 60.000 đồng/kg. Ảnh: Tuấn Anh.
Cây "làm chơi, ăn thật"
Xã Ia Sol là địa phương có diện tích trồng đậu đen xanh lòng nhiều nhất huyện Phú Thiện với gần 300ha. Diện tích này chủ yếu được trồng luân canh sau khi đã thu hoạch khoai lang. Ít ngày tới, sau khi thu hoạch xong cây đậu đen xanh lòng, người dân sẽ tiếp tục xuống giống trồng cây lúa.
Ông Mã Văn Thủy, Trưởng thôn Thắng Lợi 1 (xã Ia Sol) cho biết, trên địa bàn thôn Thắng Lợi 1 có khoảng 100ha trồng cây đậu đen xanh lòng, phần lớn vừa mới thu hoạch. Mùa vụ năm nay rất thành công, người dân phấn khởi bởi đậu đen vừa được mùa, được giá.
Riêng gia đình ông Thủy trồng 1,2ha, vụ thu hoạch vừa xong đạt gần 1,5 tấn, thương lái đến thu mua với giá 52.000 đồng/kg. Trừ chi phí, gia đình thu lợi nhuận hơn 60 triệu đồng.
“Trồng cây đậu đen xanh lòng ít tốn công chăm sóc, chi phí sản xuất thấp (chỉ 15 - 17 triệu đồng/ha), thời gian cho thu hoạch lại rất ngắn (chỉ khoảng 2 tháng) nhưng hiệu quả mang lại cao, đặc biệt lại giúp cải tạo đất rất tốt. Chính hiệu quả này nên những năm gần đây, nhiều hộ dân trong xã đã chọn cây đậu đen xanh lòng làm cây trồng phụ giữa vụ lúa và vụ khoai lang”, ông Thủy cho biết.
Ông Phạm Tiến Lâm, Chủ tịch UBND xã Ia Sol cho biết, vụ đậu đen xanh lòng năm nay cho năng suất trung bình hơn 1 tấn/ha, giá bán rất cao, dao động từ 55 - 56 ngàn đồng/kg (những năm trước, giá đậu đen xanh lòng chỉ khoảng hơn 20 ngàn đồng/kg).
Đậu đen xanh lòng rất phù hợp trồng ở Phú Thiện. Ảnh: Tuấn Anh.
Theo ông Lâm, việc giá đậu đen tăng đột biến có thể do nhu cầu thị trường, nhất là khi Trung Quốc đã mở cửa trở lại đối với các mặt hàng nông sản của Việt Nam. Không chỉ đậu đen, ngay cả cây chủ lực là khoai lang cũng thắng lợi lớn khi giá tăng cao lên đến 12 - 13 ngàn đồng/kg.
“Những năm gần đây, người dân trong xã đã chọn cây đậu đen xanh lòng để cải tạo đất cho việc luân canh giữa vụ lúa và vụ khoai lang. Nhận thấy loại cây này có giá trị, người dân đã chủ động áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất từ khâu canh tác, làm đất, bón phân nên mang lại năng suất cao”, ông Lâm chia sẻ.
Ông Mai Ngọc Quý, Phó Trưởng phòng NN-PTNT huyện Phú Thiện cho biết, toàn huyện gieo trồng hơn 500ha đậu đen xanh lòng, tập trung ở các xã Ia Sol, Chư A Thai, Ia Peng, Ayun Hạ… Cây đậu đen được người dân lựa chọn trồng nhằm mục đích cải tạo, tăng dộ phì nhiêu của đất, rất phù hợp cho việc luân canh giữa vụ lúa và khoai lang. Đến thời điểm này, bà con đã thu hoạch trên 95% diện tích đậu đen, năng suất bình quân ước đạt 1,4 tấn/ha. Năm nay, giá đậu đen tăng cao gấp 2 lần so với năm ngoái, giúp người dân có khoản thu nhập khá.
“Với việc cây đậu đen xanh lòng rất phù hợp tại huyện Phú Thiện, đã có nhiều doanh nghiệp đến khảo sát để hình thành vùng nguyên liệu. Cụ thể, doanh nghiệp đã đặt vấn đề với người dân tại xã Ia Sol liên kết trồng với diện tích khoảng 50ha. Theo đó, doanh nghiệp sẽ đầu tư giống, phân bón, kỹ thuật canh tác và ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm theo giá thị trường. Điều này mở ra hướng đi mới cho địa phương, giúp tăng hiệu quả kinh tế”, ông Mai Ngọc Quý chia sẻ.
