Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, với hướng di chuyển ổn định theo hướng Tây Tây Bắc và tốc độ di chuyển nhanh, cơn bão số 13 dự báo đổ bộ vào đất liền nước ta rất sớm, khoảng từ đêm 6/11 đến sáng 7/11.
Về cường độ, sau khi vào Biển Đông, bão còn tiếp tục mạnh thêm. Đến 7h sáng 5/11 khi đang hoạt động trên vùng biển giữa biển Đông, bão mạnh cấp 13, giật cấp 16. Trong ngày và đêm 5/11, bão tiếp tục mạnh lên. Đến 7h sáng ngày 6/11, khi hoạt động trên khu vực giữa Biển Đông, cách bờ biển tỉnh Gia Lai (Bình Định cũ), bão mạnh lên cấp 14, giật cấp 17.
Dự báo trong ngày và đêm 6/11, bão tiến dần về vùng biển từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk (Phú Yên cũ) với cường độ suy giảm không nhiều, sau đó đi vào đất liền nước ta với cường độ mạnh cấp 11 - 12, giật cấp 14 - 15. Đến 7h sáng 7/11, khi đi vào sâu đất liền khu vực Quảng Ngãi đến Đắk Lắk, bão vẫn duy trì cường độ cấp 10 - 11, giật cấp 13.
Do cường độ bão mạnh, vùng ảnh hưởng dự báo rất rộng lớn, vùng gió mạnh có thể kéo dài từ Đà Nẵng đến Khánh Hòa. Trong khi vùng mưa lớn có thể từ Quảng Trị đến Đắk Lắk, kéo dài từ đêm 6/11 đến ngày 9/11. Ngoài ra, cơ quan khí tượng đặc biệt lưu ý đến khả năng xảy ra giống lốc trước khi bão vào.
Khắc phục hậu quả bão Yagi năm 2024 tại Hải Dương (cũ). Ảnh: Tùng Đinh.
Trước tình hình đó, để chủ động ứng phó, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh chỉ đạo một số nội dung.
Thứ nhất, chủ động tiêu cạn nước đệm trên hệ thống sông trục và kênh mương nội đồng, tháo cạn lòng sông, giữ nông mặt ruộng; huy động các lực lượng khơi thông dòng chảy trên các kênh tiêu, kiểm tra tôn cao bờ vùng, bờ thửa, bờ kênh tiêu đảm bảo tiêu nước nhanh cho các vùng có nguy cơ ngập úng.
Thứ hai, chỉ đạo các cơ quan liên quan và chính quyền cấp xã một số biện pháp phòng chống bão và khôi phục sản xuất sau bão số 13. Cụ thể, đối với cây lúa, các địa phương còn diện tích lúa chưa thu hoạch cần chỉ đạo, đôn đốc thu hoạch trước ngày 7/11/2025 theo phương châm “xanh nhà hơn già đồng”. Huy động tối đa phương tiện máy bơm điện, bơm xăng dầu để sẵn sàng bơm cưỡng bức kết hợp với tháo nước nhanh khi triều xuống tiêu úng.
Đối với vùng rau màu, tổ chức thu hoạch kịp thời diện tích đã đến thời kỳ thu hoạch để hạn chế thiệt hại do mưa bão gây ra, đồng thời chủ động khơi thông, nạo vét mương máng, rãnh thoát nước trên ruộng rau màu mới gieo trồng, chưa đến thời kỳ thu hoạch. Gieo trồng các giống rau ngắn ngày phục vụ nhu cầu rau xanh tăng cao sau bão.
Đối với cây ăn quả, những diện tích đã đến thời kỳ thu hoạch đề nghị tập trung thu hoạch sớm, đối với cây đang mang quả chưa đến thời kỳ thu hoạch cần chủ động tỉa bỏ bớt trái trên chùm, tránh va đập gây hư hỏng hoặc rụng trái.
Ngoài ra, có thể sử dụng cọc chống theo 3 hướng chắc chắn, dây nilon để chằng chống nhằm giảm thiểu thiệt hại do đổ cây, gãy cành, rụng quả; tỉa bớt (quả, cành vượt, cành đan chéo nhau) để tạo thông thoáng cho cây; khơi thoát nước tránh gập úng. Song song đó thực hiện xẻ mương, rãnh tiêu thoát nước, tránh gây ngập úng cục bộ vườn cây.
Riêng đối với cây chuối, Cục đề nghị tỉa toàn bộ những lá gốc đã úa vàng, những lá còn xanh có thể dùng sào đập ngang sống lá để giảm diện tích cản gió bão. Dùng dây dứa chuyên dụng chằng phần phía dưới cổ lá, chằng các cây với nhau vuông như ô vuông bàn cờ tạo thành khối vững chắc.
Ngoài ra, dùng cọc chống chéo với thân cây chuối tại dưới cổ lá (những cây chưa ra buồng), cổ buồng (những cây đã có buồng), mỗi cây từ 1 đến 2 cọc tùy thuộc vào thực tế và kích thước buồng.
Đối với cây công nghiệp, cần chằng néo thân cây hoặc cành lớn theo 3 hướng để hạn chế đỗ ngã (chú ý nên dùng ruột hay vỏ xe quấn xung quanh trước khi buộc dây để tránh gây hư hại vỏ thân cây hoặc cành; mở các dây kẽm ngay sau mưa bão), có thể cắt tỉa để vườn cây được thông thoáng. Ngoài ra cần xẻ mương thoát nước để tăng tiêu thoát nước, tránh gây ngập úng cục bộ trong vườn cao su, hồ tiêu.
Cục cũng đề nghị Sở NN-MT các địa phương trong vùng ảnh hưởng của bão số 13 phải khẩn trương rà soát diện tích lúa, hoa màu và các cây trồng khác bị thiệt hại. Tăng cường công tác dự tính, dự báo tình hình phát sinh gây hại của các đối tượng sinh vật gây hại cây trồng để có biện pháp phòng trừ kịp thời, hiệu quả nhằm hạn chế thấp nhất ảnh hưởng của sâu bệnh hại sau khi bão đi qua.
Cùng với đó, đề xuất cơ chế, chính sách hỗ trợ cho người dân vùng bị thiệt hại khôi phục sản xuất. Chỉ đạo, hướng dẫn nông dân sớm gieo trồng lại các diện tích rau màu bị thiệt hại để đảm bảo thu nhập của người dân.
