Hiện tại, ngành thủy sản Quảng Ninh không chỉ đứng trước cơ hội phát triển mà còn đối diện với áp lực khắc phục cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC). Việc thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Trung ương và Chính phủ về chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU) trở thành nhiệm vụ cấp bách, vừa mang ý nghĩa bảo vệ chủ quyền biển đảo, vừa giữ gìn uy tín hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Lực lượng kiểm ngư Quảng Ninh thường xuyên tuần tra, kiểm soát các hoạt động khai thác thủy sản trên biển. Ảnh: Nguyễn Thành.
Trong tháng 8/2025, Quảng Ninh đã tập trung cao độ triển khai các giải pháp quản lý, giám sát và thực thi pháp luật. Toàn tỉnh hiện có 4.267 tàu cá từ 6m trở lên được đăng ký, cập nhật đầy đủ trên hệ thống VNfishbase, đạt tỷ lệ 100%. Tỷ lệ cấp giấy phép khai thác đạt 96%, tỷ lệ đăng kiểm còn hạn 86,9%.
Đặc biệt, 274 tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên đều đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS), duy trì đồng bộ 100%.
Công tác giám sát sản lượng bốc dỡ qua cảng cũng có bước tiến. Tháng 8/2025, tổng sản lượng khai thác được kiểm soát đạt 1.325 tấn, tăng mạnh so với tháng 7. Hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT) tại cảng Cái Rồng (đặc khu Vân Đồn) được áp dụng, tạo nền tảng minh bạch hóa chuỗi giá trị từ khai thác đến tiêu thụ.
Song hành với quản lý là thực thi pháp luật nghiêm minh. Trong tháng, các lực lượng chức năng phát hiện và xử lý 54 vụ vi phạm, thu phạt trên 765 triệu đồng, nâng tổng số vụ việc xử lý từ đầu năm lên 377 vụ, số tiền nộp ngân sách trên 4,8 tỷ đồng.
Tuy nhiên, những khó khăn vẫn còn hiện hữu. Một số địa phương cấp xã, phường còn lúng túng trong việc kiểm soát sản lượng, chưa gửi báo cáo kịp thời. Nguy cơ tàu cá hoạt động gần đường phân định, có khả năng xâm phạm vùng biển nước ngoài vẫn tiềm ẩn. Đây chính là những “điểm nóng” cần được xử lý dứt điểm nếu Quảng Ninh muốn củng cố niềm tin với EC và cộng đồng quốc tế.
Lực lượng liên ngành lập biên bản xử phạt các chủ tàu vi phạm khai thác IUU. Ảnh: Nguyễn Thành.
Ông Đỗ Đình Minh, Chi cục trưởng Chi cục Biển, Hải đảo và Thủy sản, Kiểm ngư Quảng Ninh, cho biết, nhìn từ góc độ quản lý, điều đáng ghi nhận là sự thay đổi trong nhận thức của ngư dân. Các chương trình tuyên truyền từng bước giúp bà con hiểu rằng chống khai thác IUU không chỉ để gỡ "thẻ vàng" mà còn để bảo vệ sinh kế bền vững cho chính họ.
Quảng Ninh tiếp tục duy trì các đợt cao điểm kiểm tra, tuần tra trên biển, kiên quyết xử lý các hành vi không đăng kiểm, không có giấy phép, mất kết nối VMS. Tỉnh cũng khẩn trương hoàn thiện tiêu chí để sớm công bố mở Cảng cá Cái Rồng loại II, trở thành đầu mối kiểm soát sản lượng và truy xuất nguồn gốc toàn tỉnh.
Song song, việc chuẩn bị đón Đoàn Thanh tra EC lần thứ 5 được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, yêu cầu mọi số liệu, báo cáo phải minh chứng rõ ràng kết quả thực chất, tránh hình thức.
Chống khai thác IUU không chỉ là một cuộc vận động ngắn hạn mà là quá trình xây dựng nền quản trị thủy sản hiện đại. Mỗi con số về đăng ký tàu cá, mỗi dữ liệu từ hệ thống eCDT, mỗi quyết định xử phạt nghiêm minh đều là viên gạch đặt nền móng cho tương lai. Quảng Ninh hôm nay đang khẳng định vị thế tiên phong trong cả nước về thực thi chống IUU, không chỉ để bảo vệ lợi ích xuất khẩu thủy sản mà còn để giữ vững chủ quyền biển đảo, bảo vệ nguồn lợi cho thế hệ mai sau.
