Gắn kết y dược cổ truyền với phát triển sản xuất dược liệu

Chiều 20/1, tại Hà Nội, Học viện Y - Dược học cổ truyền Việt Nam tổ chức Hội thảo “Định hướng nghề nghiệp trong lĩnh vực y dược cổ truyền” trong khuôn khổ chương trình VUTM Open Day 2026.

Tham dự sự kiện có lãnh đạo học viện; đại diện các cơ quan quản lý nhà nước; chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực y học cổ truyền, dược liệu cùng đông đảo sinh viên, thực tập sinh đang học tập và nghiên cứu tại Học viện.

Cơ hội khai thác sâu chuỗi giá trị dược liệu

Phát biểu tại hội thảo, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Huy, Phó Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện Y - Dược học cổ truyền Việt Nam nhấn mạnh: Y dược cổ truyền hiện nay không chỉ giới hạn trong hoạt động khám chữa bệnh mà đang từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị kinh tế. Từ nghiên cứu, nuôi trồng và chế biến dược liệu đến sản xuất sản phẩm chăm sóc sức khỏe và dịch vụ liên quan.

“Nghề y, đặc biệt là y dược cổ truyền đòi hỏi sự thấu hiểu và trách nhiệm. Trong bối cảnh mới, người học cần có tư duy rộng hơn, không chỉ giỏi chuyên môn mà còn hiểu thị trường, khoa học công nghệ và khả năng thích ứng với yêu cầu phát triển”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Huy chia sẻ.

Theo lãnh đạo Học viện, việc định hướng nghề nghiệp cho sinh viên y dược cổ truyền cần gắn với nhu cầu thực tế của xã hội và thị trường, nhằm hình thành đội ngũ nhân lực không chỉ phục vụ công tác khám chữa bệnh mà còn tham gia vào các hoạt động nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh và quản lý trong lĩnh vực y tế – dược liệu.

Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Văn Khiêm, Bộ môn Nhi cho biết, cùng với xu hướng kết hợp đông - tây y và sự mở rộng của hệ thống cơ sở y học cổ truyền, nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực này đang gia tăng, không chỉ trong khu vực công mà cả khu vực tư nhân.

“Xu hướng phát triển y học tích hợp và thị trường sản phẩm chăm sóc sức khỏe từ dược liệu đang mở ra nhiều cơ hội việc làm mới cho sinh viên y dược cổ truyền. Tuy nhiên, nguồn nhân lực hiện nay vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về chất lượng, đặc biệt là kỹ năng thực hành, nghiên cứu và khả năng tham gia vào chuỗi sản xuất - dịch vụ”, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Văn Khiêm nhận định.

Theo các chuyên gia, sự gia tăng bệnh mạn tính, quá trình già hóa dân số và nhu cầu sử dụng các sản phẩm chăm sóc sức khỏe có nguồn gốc tự nhiên đang tạo dư địa lớn cho thị trường y dược cổ truyền.

Thực tế này cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực có khả năng tham gia toàn diện vào chuỗi giá trị từ nghiên cứu, phát triển vùng nguyên liệu, chế biến đến dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Dược liệu - cầu nối giữa y tế và nông nghiệp

Theo các chuyên gia, Việt Nam có tiềm năng lớn về tài nguyên dược liệu với nhiều loài cây thuốc quý, phân bố ở các vùng sinh thái khác nhau. Việc phát triển y dược cổ truyền vì vậy không thể tách rời lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt là nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp hữu cơ và bảo tồn đa dạng sinh học.

Trong những năm gần đây, nhiều địa phương đã hình thành vùng trồng dược liệu tập trung, gắn sản xuất nông nghiệp với chế biến và tiêu thụ sản phẩm phục vụ chăm sóc sức khỏe. Xu hướng này vừa tạo sinh kế cho người dân nông thôn, miền núi, vừa góp phần khai thác hiệu quả tài nguyên thiên nhiên theo hướng bền vững.

Nhiều ý kiến tại hội thảo cho rằng, phát triển y dược cổ truyền cần đi đôi với bảo vệ môi trường và sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên. Việc khai thác, nuôi trồng và chế biến dược liệu nếu thiếu quy hoạch và kiểm soát có thể gây tác động tiêu cực đến hệ sinh thái.

Do đó, các đại biểu kiến nghị đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ trong bảo tồn và phát triển nguồn gen cây thuốc; xây dựng vùng nguyên liệu gắn với tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc, qua đó nâng cao giá trị kinh tế và bảo vệ môi trường.