1 Israel tuyên bố đã thực hiện hai vụ ám sát nhằm vào các nhân vật cấp cao, gồm ông Ali Larijani - Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran - theo phát biểu của Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz, và chỉ huy lực lượng dân quân nội địa Basij, Gholamreza Soleimani. Tuy nhiên, phía Iran vẫn chưa bình luận hoặc xác nhận các thông tin này.
Truyền thông nhà nước Iran đã công bố một bức thư viết tay được cho là của ông Larijani, song chưa rõ liệu đây có phải là bằng chứng cho thấy ông vẫn còn sống hay không. Nội dung bức thư được đăng trên các tài khoản mạng xã hội của ông nhằm tưởng niệm 84 thủy thủ Iran thiệt mạng; lễ tang của họ dự kiến diễn ra vào ngày 17/3, sau khi tàu của họ bị Mỹ tấn công trên vùng biển quốc tế.
Nếu thông tin này được xác nhận, ông Larijani sẽ là nhân vật cấp cao nhất bị ám sát trong cuộc chiến, kể từ khi các cuộc không kích của Mỹ và Israel khiến Lãnh tụ Tối cao khi đó là Ali Khamenei cùng một số thành viên gia đình thiệt mạng ngay trong ngày đầu tiên của chiến dịch ngày 28/2.
Ông Larijani lần cuối xuất hiện trước công chúng vào thứ Sáu, khi tham dự cuộc mít-tinh Ngày al-Quds ủng hộ người Palestine tại Tehran, cùng với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian.
Trong nhiều năm, ông Larijani là một nhân vật chính trị chủ chốt trong hệ thống quyền lực của Iran, từng dẫn dắt các cuộc đàm phán hạt nhân của nước này với phương Tây. Ông cũng từng giữ chức Chủ tịch Quốc hội Iran.
Hai nhân vật được Israel tuyên bố ám sát thành công gồm Ali Larijani -Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran (bên trái) và Gholamreza Soleimani - Chỉ huy lực lượng dân quân nội địa Basij. Ảnh: TOI.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz tuyên bố rằng: "Các lãnh đạo của chế độ đang bị tiêu diệt, đồng thời năng lực của họ bị vô hiệu hóa “Quân đội chúng tôi đang hành động mạnh mẽ để tiếp tục tấn công và loại bỏ tiềm lực tên lửa cũng như các cơ sở hạ tầng chiến lược,” ông viết trên mạng xã hội.
Phóng viên Nida Ibrahim của Al Jazeera, đưa tin từ Bờ Tây hiện đang bị chiếm đóng, nhận định vụ ám sát được tuyên bố này sẽ được Israel coi là một thành công chiến lược lớn. “Tuy nhiên, ngay cả khi ông Larijani thực sự bị ám sát, điều đó không đồng nghĩa toàn bộ chế độ đã sụp đổ,” Ibrahim cho biết.
Trong khi đó, phóng viên Tohid Asadi của Al Jazeera tại Tehran cho biết các cuộc tấn công của Mỹ và Israel không chỉ giới hạn ở thủ đô Tehran mà còn được ghi nhận tại nhiều thành phố khác trên khắp Iran, bao gồm Ahvaz, Isfahan và Shiraz.
Tuyên bố ám sát chỉ huy lực lượng dân quân nội địa Basij
Quân đội Israel cũng tuyên bố trên nền tảng X hôm 17/3 rằng họ đã tiêu diệt ông Gholamreza Soleimani, chỉ huy lực lượng Basij - đơn vị dân quân bán vũ trang phụ trách an ninh nội địa thuộc Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
“Dựa trên thông tin tình báo chính xác từ Cơ quan Tình báo Quân đội, Không quân đã tiến hành một cuộc tấn công có mục tiêu vào trung tâm Tehran ngày hôm qua, loại bỏ Gholam Reza Soleimani, chỉ huy lực lượng Basij trong suốt sáu năm qua”, tuyên bố nêu rõ. Phía Iran hiện vẫn chưa lên tiếng về các thông tin kể trên.
Ông Mohamad Elmasry, giáo sư tại Viện Nghiên cứu Sau đại học Doha, nhận định Mỹ và Israel đang tiến hành một “trò chơi đập chuột chũi” tại Iran. “Luôn có những lãnh đạo khác thay thế… vì vậy tôi không cho rằng điều này cho thấy bất kỳ dấu hiệu sụp đổ nào của chế độ Iran", ông nói, “Như đã đề cập, điều này mang ý nghĩa hết sức quan trọng về mặt biểu tượng cũng như tác động sâu sắc đến tâm lý".
Theo hồ sơ của Bộ Tài chính Mỹ, ông Soleimani sinh năm 1965. Ông đã bị Mỹ, Liên minh châu Âu và một số quốc gia khác áp đặt trừng phạt do vai trò bị cáo buộc trong việc trấn áp các phong trào bất đồng thông qua lực lượng Basij.
Lực lượng Basij là một tổ chức dân quân tình nguyện trực thuộc Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, được thành lập sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979, với nhiệm vụ thực thi an ninh nội địa trên toàn quốc.
Lực lượng này có các chi nhánh địa phương tại nhiều thành phố và thường được triển khai ở tuyến đầu trong các cuộc biểu tình để trấn áp, bao gồm các cuộc biểu tình chống chính phủ bùng phát trên khắp Iran vào tháng 1, khiến hàng nghìn người thiệt mạng theo một số báo cáo, cũng như các cuộc biểu tình quy mô lớn năm 2009 liên quan đến cáo buộc gian lận bầu cử tổng thống.
Basij cùng các lực lượng an ninh nội địa khác đã trở thành mục tiêu tấn công thường xuyên của Mỹ và Israel trong suốt cuộc xung đột.
