Ông Trump gắn vấn đề Greenland với giải Nobel Hòa bình

Trả lời phỏng vấn NBC News ngày 19/1, khi được hỏi liệu có sử dụng vũ lực để chiếm Greenland hay không, Tổng thống Mỹ Donald Trump trả lời “không bình luận”, đồng thời khẳng định “chắc chắn 100%” sẽ áp thuế đối với các nước châu Âu nếu không đạt được thỏa thuận liên quan đến hòn đảo này.

Trong một thông điệp gửi Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Stoere, ông Trump bày tỏ sự không hài lòng khi trượt giải Nobel Hòa bình. "Ông Jonas thân mến: Xét việc đất nước của ông đã quyết định không trao cho tôi giải Nobel Hòa bình vì đã chấm dứt hơn 8 cuộc xung đột, tôi không còn cảm thấy có nghĩa vụ phải chỉ nghĩ đến hòa bình nữa, dù đó vẫn là điều tối quan trọng, mà giờ đây có thể nghĩ đến những gì tốt nhất và phù hợp cho nước Mỹ", ông viết.

Ông Trump từ lâu đã công khai mong muốn được trao giải Nobel Hòa bình. Giải thưởng năm ngoái được trao cho lãnh đạo phe đối lập Venezuela Maria Corina Machado.

Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Stoere sau đó phản hồi: "Tôi đã nhiều lần giải thích rõ với ông Trump rằng giải Nobel do một ủy ban độc lập quyết định, chứ không phải do chính phủ Na Uy".

Tuần trước, lãnh đạo phe đối lập Venezuela Maria Corina Machado đã "tặng" giải Nobel Hòa bình của bà cho ông Trump trong một cuộc gặp tại Nhà Trắng. Tuy nhiên, Ủy ban Nobel Na Uy khẳng định giải thưởng này không thể chuyển nhượng, chia sẻ hay thu hồi.

Bên cạnh đó, thư phản hồi từ Tổng thống Mỹ khẳng định Đan Mạch không thể bảo vệ Greenland khỏi Nga và Trung Quốc. Đồng thời, ông cho rằng không có một văn bản nào chứng minh tại sao Đan Mạch lại có quyền sở hữu Greenland. 

Lãnh đạo Mỹ cũng đề nghị NATO nên ủng hộ việc Mỹ giành lấy Greenland. “Và tại sao họ lại có ‘quyền sở hữu’ nơi đó?” ông viết và nhấn mạnh: “Thế giới sẽ không an toàn nếu chúng tôi không có quyền kiểm soát hoàn toàn và tuyệt đối đối với Greenland".

Thời gian qua, Tổng thống Donald Trump đã gia tăng sức ép nhằm giành chủ quyền Greenland từ Đan Mạch, khiến EU phải cân nhắc các biện pháp đáp trả. Tranh chấp này đe doạ mạnh đến cả liên minh NATO, vốn đang chịu sức ép lớn từ xung đột tại Ukraine và và lập trường của ông Trump về việc không bảo vệ đồng minh nếu họ không tăng chi tiêu quốc phòng.

Trước những sức ép từ Washington, lãnh đạo vùng bán tự trị Greenland tuyên bố vùng lãnh thổ này phải được quyền tự quyết và sẽ không chấp nhận bị gây áp lực, cũng như tái khẳng định cam kết đối thoại và tuân thủ luật pháp quốc tế.

Liên quan tới vấn đề Greenland, Liên minh châu Âu (EU) khẳng định ưu tiên hàng đầu là đối thoại, không leo thang. Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Stoere cho biết ông sẽ điều chỉnh lịch trình để tham dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos trong hai ngày thứ Tư và thứ Năm, trùng thời điểm Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến có mặt. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Na Uy Espen Barth Eide nhấn mạnh lập trường của Oslo về Greenland không thay đổi.

Cùng quan điểm, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết sẽ tìm cơ hội gặp ông Trump bên lề hội nghị. Theo Nhà lãnh đạo, Berlin không mong muốn một cuộc đối đầu thương mại bùng phát, song Đức và EU sẵn sàng tung đòn đáp trả nếu phải đối mặt với những mức thuế phi lý.

Ngược lại, ông Trump bày tỏ tự tin rằng các nước châu Âu “sẽ không phản đối nhiều” và khẳng định Mỹ “phải có” hòn đảo này.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cảnh báo việc các chính phủ châu Âu trả đũa sẽ là “rất thiếu khôn ngoan”, đồng thời bác bỏ nhận định cho rằng việc ông Trump không giành được giải Nobel Hòa bình là động cơ đứng sau các động thái trên. Theo ông, Nhà Trắng coi Greenland là một tài sản chiến lược quan trọng đối với Mỹ.