Ngày 18/1 (giờ địa phương), Liên minh châu Âu (EU) tổ chức cuộc họp bất thường cấp đại sứ để thảo luận về vấn đề Greenland và lời đe dọa áp thuế của Mỹ. Các bên tham gia nhất trí sẽ tăng cường nỗ lực nhằm thuyết phục Tổng thống Mỹ Donald Trump không áp thuế lên các đồng minh châu Âu, cũng như chuẩn bị biện pháp trả đũa trong trường hợp quyết định này vẫn được thực thi.
Trước đó một ngày, ông Trump tuyên bố sẽ bắt đầu áp dụng loạt thuế quan leo thang từ ngày 1/2 đối với Đan Mạch, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan, Phần Lan, cùng Anh và Na Uy, cho đến khi Mỹ được phép mua Greenland. Động thái của Mỹ bị nhiều nước EU lên án là hành vi “tống tiền”.
EU tuyên bố sát cánh cùng Đan Mạch và chuẩn bị phản ứng phối hợp sau khi Tổng thống Trump đe dọa áp thuế nặng nhằm gây sức ép buộc châu Âu nhượng bộ vấn đề Greenland. Ảnh: TTXVN.
Giới lãnh đạo EU dự kiến thảo luận về biện pháp phản ứng trong hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp tại Brussels, Bỉ, vào ngày 22/1. Một phương án là áp đặt thuế quan lên 93 tỷ euro (hơn 107 tỷ USD) hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ, có hiệu lực từ ngày 6/2, sau khi kết thúc thời gian đình chỉ sáu tháng, Reuters dẫn tin. Biện pháp này được công bố vào năm ngoái nhằm trả đũa đòn thuế từ Washington DC, song được hoãn lại vì hai bên đạt thỏa thuận hồi tháng 7/2025.
Phương án thứ hai là công cụ chống cưỡng ép (ACI), vốn chưa từng được kích hoạt. Đây là biện pháp hạn chế khả năng tiếp cận các gói thầu công, đầu tư hoặc hoạt động ngân hàng, hoặc siết chặt thương mại dịch vụ - lĩnh vực mà Mỹ đang thặng dư với EU, bao gồm cả dịch vụ số. Một nguồn tin từ khối cho biết phương án áp thuế nhận được ủng hộ rộng rãi hơn so với kích hoạt ACI.
Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa cho biết EU thể hiện sự đoàn kết mạnh mẽ với Đan Mạch và Greenland, đồng thời khẳng định sẵn sàng bảo vệ khối trước mọi hình thức cưỡng ép. "Châu Âu sẽ không chấp nhận bị gây sức ép", Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen nhấn mạnh.
Nỗ lực đối thoại của EU nhiều khả năng sẽ là chủ đề chính tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới diễn ra trong tuần này ở Thụy Sĩ. Tổng thống Trump dự kiến có bài phát biểu quan trọng vào ngày 21/1, đánh dấu lần ông xuất hiện tại sự kiện trong 6 năm.
"Mọi phương án đều đang được xem xét. Sẽ có trao đổi với phía Mỹ tại Davos trước khi giới lãnh đạo nhóm họp", một nhà ngoại giao EU tiết lộ.
Biểu tình phản đối Mỹ kiểm soát Greenland, tại Nuuk ngày 17/1. Ảnh: Xinhua.
Căng thẳng ngày càng gia tăng khi 8 quốc gia châu Âu bị nhắm tới đã điều một số lượng nhỏ binh sĩ tới Greenland. Trong tuyên bố chung, các nước này cảnh báo mối đe dọa áp thuế có nguy cơ làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương và đẩy tình hình căng thẳng leo thang, đồng thời khẳng định sẵn sàng đối thoại trên cơ sở tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ.
Vừa qua, Tổng thống Mỹ đe dọa áp thuế 10% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan. Mức thuế này có hiệu lực từ ngày 1/2 và sẽ tăng lên 25% vào đầu tháng 6. Ông Trump tuyên bố biện pháp này sẽ duy trì đến khi Mỹ đạt được thỏa thuận mua lại Greenland "một cách hoàn toàn và trọn vẹn".
Greenland là hòn đảo lớn nhất thế giới, nằm gần Bắc Mỹ, giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương, với dân số 57.000 người và diện tích khoảng 2,16 triệu km2. Hòn đảo nằm trên tuyến đường ngắn nhất từ Bắc Mỹ tới châu Âu, cũng như có nguồn khoáng sản dồi dào, khiến nó trở thành mục tiêu chiến lược quan trọng với Washington DC. Hàng nghìn người Greenland đã tuần hành để phản đối ý định kiểm soát hòn đảo của Tổng thống Trump, tuyên bố họ không muốn trở thành người Mỹ.
