Hồ thủy lợi Lái Bay (xã Bình Thuận, tỉnh Sơn La) trước đây thuộc xã Phổng Lái cũ, là công trình quan trọng trong việc điều tiết nước phục vụ sản xuất, đặc biệt là cây chè và cà phê.
Công tác kiểm tra điều tiết nước tại hồ Lái Bay diễn ra thường xuyên theo kế hoạch. Ảnh: Đức Bình.
Đổi thay đời sống
Năm 2023, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Sơn La phối hợp với Công ty TNHH MTV Quản lý và Khai thác công trình thủy lợi Sơn La tiến hành thử nghiệm lắp đặt hệ thống tưới ẩm tại hơn 9 ha diện tích ở bản Sai Chiên (xã Bình Thuận), với hơn 300 tép tưới tự động được gắn van điều khiển chung.
Trưởng bản Sai Chiên, ông Lường Văn Út, chia sẻ: “Ở khu vực bản, nước tưới rất khan hiếm vào mùa khô, còn đầu năm thì dính sương muối nặng, được các cấp chính quyền hỗ trợ thử nghiệm hệ thống tép tưới, bà con đều hưởng ứng nhiệt tình, đến nay, hơn 2 năm, ai cũng mừng vì hệ thống phát huy tối đa hiệu quả, gia tăng năng suất”.
Đều đặn vào mỗi thứ Sáu hàng tuần, các nhân viên tại trạm công trình thủy lợi hồ Lái Bay lại mở van, tưới ẩm kéo dài suốt 12 tiếng, từ 6h sáng đến 18h, đảm bảo nước cho toàn bộ diện tích cà phê và chè.
Trưởng bản Lường Văn Út có 7.000m2 đất canh tác cà phê và chè, năm nay đều thắng đậm nhờ có tép tưới ẩm. Ảnh: Đức Bình.
Ông Lường Văn Tiến, người dân bản Sai Chiên, cho biết: “Toàn bộ tép tưới ẩm được chôn vùi dưới đất, chúng tôi yên tâm canh tác mà không bị ảnh hưởng gì. Quả thực khi có hệ thống tưới, sản lượng tăng lên rõ rệt”.
Trước đây, 1 ha cà phê chỉ thu được khoảng 15 tấn, có khi còn thấp hơn do khô hạn hay sương muối. Nay, năng suất đạt đều 18 tấn, hộ nào chăm bón tốt còn cao hơn. Giá bán cà phê lại lên tới 23.000 đồng/kg, có gia đình thu hơn 500 triệu đồng, cuộc sống vì thế mà khấm khá.
Với cây chè cũng tương tự, ông Lường Văn Út, Trưởng bản Sai Chiên có 2.000 m², trước kia chỉ thu hơn 5 tạ, nay đạt đều hơn 7 tạ.
Đáp ứng nhu cầu người dân
Trong lần trở lại bản, anh Lương Xuân Việt, Cụm trưởng Cụm quản lý công trình thủy lợi hồ Lái Bay, chia sẻ: Nguồn cấp nước hiện vận hành ổn định, nhưng anh Việt vẫn luôn nhắc nhở anh em kiểm tra liên tục đường ống; ngày nào tưới ở bản nào đều phải xuống tận nơi kiểm tra, phòng trường hợp đường ống hỏng hoặc đứt gãy.
Vào mùa khô, lưu lượng xả trung bình 350 m³/giờ, còn mùa mưa sẽ linh hoạt giảm theo tình hình thực tế. Các tổ thủy nông được thành lập tại từng bản, do trưởng bản làm tổ trưởng, đảm bảo thông tin liên lạc thông suốt trong quá trình cấp nước.
Các thành viên của Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Sơn La cùng người dân kiểm tra hệ thống tép tưới. Ảnh: Đức Bình.
Ông Bùi Đăng Hùng, Trưởng Chi nhánh Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi số VI (huyện Thuận Châu cũ), cho biết: Hiện đơn vị đều nắm được số liệu mực nước thượng lưu, mực nước dâng và các số liệu liên quan đến lượng mưa đổ về, lưu lượng trữ nước của hồ Lái Bay qua ứng dụng điện tử nhờ hệ thống quan trắc đo mực nước thủy lợi.
“Chúng tôi có thể thảo luận điều chỉnh mực nước xả sao cho phù hợp với tình hình thực tế. Độ chính xác của máy đo lên đến 95%. Theo kế hoạch, đơn vị xả nước thường xuyên 5 ngày/tuần; riêng với khu vực lúa sẽ theo dõi sát tình hình để điều chỉnh mực nước xả, đáp ứng nhu cầu của bà con nông dân”, ông Hùng cho biết.
