Kiến tạo hệ sinh thái nông nghiệp bền vững tại Việt Nam

Ngày 28/12, tại An Giang, Công ty TNHH Tập đoàn Nông nghiệp Sạch Hữu cơ Toàn Cầu (Toàn Cầu Gruop) tổ chức họp báo thông tin kết quả hoạt động sản xuất - kinh doanh năm 2025, đồng thời công bố định hướng chiến lược phát triển và hợp tác quốc tế trong giai đoạn tới.

Gắn sản xuất lúa gạo với Đề án 1 triệu ha phát thải thấp

Bà Nguyễn Việt Chinh, Chủ tịch Toàn Cầu Gruop, cho rằng Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030” do Chính phủ Việt Nam ban hành là một bước đi mang tính nền tảng đối với ngành lúa gạo và nông nghiệp bền vững.

Theo bà Chinh, đề án không đơn thuần là một chương trình ngắn hạn, mà đặt ra chuẩn mực mới về tổ chức sản xuất, liên kết chuỗi, giảm phát thải và minh bạch dữ liệu trong bối cảnh hội nhập sâu hơn với thị trường quốc tế.

Từ góc độ doanh nghiệp, việc tham gia đề án đồng nghĩa với yêu cầu phải chứng minh năng lực thực chất. Theo lãnh đạo Toàn Cầu Group, ba yếu tố cốt lõi được đặt ra gồm: khả năng tổ chức sản xuất trên quy mô vùng; năng lực liên kết tiêu thụ ổn định; hệ thống dữ liệu đủ độ tin cậy để phục vụ quản trị, truy xuất và đo đếm phát thải.

Trong năm 2025, Toàn Cầu Group đã tổ chức và liên kết triển khai các vùng nguyên liệu lúa theo hướng chất lượng cao - phát thải thấp với quy mô khoảng 2.800 ha tại một số địa bàn trọng điểm ở Đồng bằng sông Cửu Long. Hoạt động này được thực hiện thông qua sự phối hợp với khoảng 25 hợp tác xã và tổ hợp tác, thu hút hơn 3.000 hộ nông dân tham gia liên kết sản xuất theo hợp đồng.

Về tiêu thụ, tổng sản lượng lúa được thu mua và bao tiêu trong các chương trình liên kết của doanh nghiệp trong năm đạt khoảng 15.000-20.000 tấn, tùy theo mùa vụ và thời điểm thu hoạch. Đại diện doanh nghiệp cho biết, mục tiêu không nằm ở việc công bố sản lượng lớn, mà là duy trì tính ổn định và kỷ luật hợp đồng. Theo đó, nông dân thực hiện đúng quy trình kỹ thuật thì doanh nghiệp có trách nhiệm giữ cam kết thu mua, hạn chế tình trạng đứt gãy liên kết khi thị trường biến động.

Cơ chế giá trong các chương trình liên kết được Toàn Cầu Group xây dựng theo hướng minh bạch, thông qua hợp đồng từ đầu vụ. Đối với các lô hàng đáp ứng tiêu chí kỹ thuật và yêu cầu truy xuất, doanh nghiệp áp dụng mức cộng thêm chất lượng bình quân khoảng 500-700 đồng/kg. Theo doanh nghiệp, khoản cộng thêm này không phải là yếu tố duy nhất, mà điều quan trọng hơn là tạo được sự ổn định đầu ra, giúp nông dân yên tâm sản xuất trong bối cảnh giá cả thị trường thường xuyên biến động.

Ở khía cạnh kỹ thuật canh tác, trong các vùng liên kết, tỷ lệ sử dụng vật tư sinh học và các giải pháp dinh dưỡng thân thiện môi trường đạt khoảng 60% theo cơ cấu khuyến nghị của từng gói kỹ thuật. Cùng với đó, doanh nghiệp phối hợp với chuyên gia và chính quyền địa phương triển khai các thực hành như giảm lượng giống gieo sạ, quản lý nước hợp lý và quản lý dịch hại theo hướng giảm sử dụng hóa chất. Theo đánh giá từ các mô hình trình diễn, chi phí đầu vào có xu hướng giảm, trong khi chất lượng lúa, độ đồng đều và khả năng truy xuất nguồn gốc được cải thiện.

Một nội dung được nhấn mạnh là công tác dữ liệu và truy xuất. Đến cuối năm 2025, khoảng 80% diện tích tham gia liên kết của Toàn Cầu Group đã được gắn mã vùng và nhật ký điện tử, đáp ứng yêu cầu quản trị nội bộ và yêu cầu của đối tác tiêu thụ. Đây được coi là bước chuẩn bị cần thiết để tiến tới các tiêu chuẩn MRV (đo đạc - báo cáo - thẩm tra) trong các chương trình nông nghiệp phát thải thấp.

Bên cạnh khâu sản xuất, doanh nghiệp cũng đầu tư phát triển hệ thống phân phối gạo thông qua mô hình cửa hàng, đại lý và điểm bán liên kết. Tính đến cuối năm 2025, Toàn Cầu Group vận hành khoảng 60–70 điểm bán và đối tác phân phối theo tiêu chuẩn nhận diện chung. Theo doanh nghiệp, hệ thống này góp phần ổn định đầu ra cho vùng nguyên liệu và đưa sản phẩm đến người tiêu dùng theo cách minh bạch hơn.

“Xác định xác định công nghệ không phải để “trình diễn”, mà để giải quyết các bài toán giảm chi phí, tăng minh bạch, kiểm soát rủi ro, và nâng năng lực tiếp cận thị trường, do đó, trong năm 2025, doanh nghiệp tăng cường hợp tác với các viện nghiên cứu, nhà khoa học và đối tác công nghệ để chuẩn hóa bốn nhóm giải pháp, gồm giống lúa phù hợp vùng sinh thái và thị trường; gói kỹ thuật canh tác bền vững; vật tư sinh học và giải pháp dinh dưỡng mới; cùng với nền tảng số và hệ thống truy xuất nguồn gốc”, bà Chinh khẳng định.

Hướng đến lộ trình tham gia các cơ chế tín chỉ carbon

Bước sang năm 2026, Toàn Cầu Group xác định đây là giai đoạn “tăng tốc có kỷ luật”, với quan điểm không mở rộng bằng mọi giá mà dựa trên năng lực tổ chức và tiêu thụ thực tế.

Theo Chương trình hành động năm 2026 tập trung vào 5 ưu tiên: mở rộng diện tích vùng nguyên liệu chất lượng cao - phát thải thấp lên gấp 5-10 lần trên nền tảng các cụm liên kết đã ổn định; chuẩn hóa liên kết hợp đồng với các tiêu chí kỹ thuật và cơ chế chia sẻ rủi ro rõ ràng; nâng tỷ lệ sử dụng vật tư sinh học lên khoảng 70-75%; hoàn thiện số hóa và truy xuất nguồn gốc tiệm cận 100% vùng liên kết; và từng bước mở rộng hệ thống tiêu thụ, hướng tới khoảng 1.000 điểm bán trong giai đoạn 2026-2028.

Chiến lược phát triển của Toàn Cầu Group không chỉ giới hạn trong lĩnh vực lúa gạo. Doanh nghiệp định hướng xây dựng hệ sinh thái kinh tế nông nghiệp tuần hoàn dựa trên bốn trụ cột gồm nông nghiệp, thủy sản, công nghiệp sinh học và lâm nghiệp. Theo doanh nghiệp, cách tiếp cận này nhằm tối ưu hóa tài nguyên, giảm phát thải và gia tăng giá trị trong toàn chuỗi.

Trong lĩnh vực lâm nghiệp, Toàn Cầu Group coi đây vừa là hạ tầng sinh thái, vừa là hướng đi dài hạn trong bối cảnh kinh tế carbon thấp. Giai đoạn 2026-2027, doanh nghiệp dự kiến phối hợp với đối tác triển khai mô hình lâm nghiệp bền vững gắn với sinh kế trên quy mô khoảng 700-1.000 ha, đồng thời nghiên cứu lộ trình tham gia các cơ chế tín chỉ carbon theo hướng hợp pháp, minh bạch và có đo đếm.

“Chuyển đổi xanh trong nông nghiệp là một quá trình mang tính hệ thống, đòi hỏi sự tham gia của nhiều chủ thể. Doanh nghiệp kỳ vọng Nhà nước tiếp tục hoàn thiện cơ chế và hạ tầng, đặc biệt là chính sách tín dụng xanh và công cụ hỗ trợ số hóa; các nhà khoa học đẩy mạnh chuyển giao tri thức thực chất; các đối tác doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chế biến, logistics và tiêu thụ; và nông dân giữ vai trò trung tâm với kỷ luật sản xuất và sự đồng hành lâu dài”, bà Chinh chia sẻ.

Tại chương trình, Công ty TNHH Tập đoàn Nông nghiệp Sạch Hữu cơ Toàn Cầu đã ký kết nhiều biên bản ghi nhớ và hợp đồng hợp tác. Cụ thể, Công ty TNHH XNK Việt Úc ký kết hợp đồng mua bán và xuất khẩu gạo chất lượng cao; Công ty Cổ phần Hoa Lúa Vàng Việt Nam ký kết hợp tác phát triển chuỗi 100 cửa hàng lúa gạo tại Việt Nam. Bên cạnh đó, các bên cũng ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp, xây dựng vùng nguyên liệu, chuyển giao và ứng dụng công nghệ thông minh, công nghệ xanh trong sản xuất nông nghiệp...