1 
Tôi từng gõ cửa phòng anh Bùi Huy Cường khi anh đương chức Phó Chủ tịch UBND huyện Can Lộc (cũ), tỉnh Hà Tĩnh để phản ánh với anh một việc mà mình được chứng kiến từ đầu ngay cổng ủy ban vào phòng chuyên môn của huyện.
Chuyện là có một cụ bà ngoài 75 tuổi đến cơ quan huyện làm chế độ chính sách cho người chồng. Tôi lặng người đi rất lâu trước thái độ phục vụ của vị lãnh đạo phòng lúc đó cứ đòi các loại giấy tờ phía bà cụ.
Cho đến khi tôi kể lại câu chuyện thì anh Bùi Huy Cường đã không kiềm chế được bức xúc mà đập mạnh tay xuống bàn lớn tiếng như chính anh đang quát cấp dưới của mình. Anh nói rằng, việc lưu trữ hồ sơ là trách nhiệm của nhà nước. Gọi thanh niên lên đường nhập ngũ, người lính chỉ biết vì Tổ quốc mà lên đường ra trận. Họ bỏ lại phía sau gia đình, vợ con, quê hương và sẵn sàng bỏ lại thân xác nơi chiến trường đạn lửa. Giờ thân nhân đến mà cán bộ nhà nước đòi giấy tờ đâu thì lỗi là ở nhà nước, ở ngay chính các cơ quan chuyên môn giúp việc.
Tôi nhìn trong sâu thẳm đôi mắt như muốn ứa lệ vì vừa tức, vừa uất của anh Cường mà rằng, cũng dễ hiểu thôi anh ơi, các cán bộ bây giờ chủ yếu sinh sau chiến tranh, học hành nhiều mà quên đi những điều anh vừa nói. Thứ mà họ cần rung động là trái tim, khối óc thì thay vào đó họ không khác gì một cái máy vô hồn.
Thứ mà chúng tôi vẫn hay nói với nhau rằng, lối làm việc của không ít cán bộ bây giờ là lơ tơ mơ và máy móc. Thủ tướng Phạm Minh Chính lúc đương chức cũng từng gọi thứ cán bộ lơ tơ mơ ấy “không trông mong gì ở họ cả”.
Rồi anh Cường hỏi tôi, ngoài việc kia ra, em xuống huyện có việc gì? Tôi thật thà kể: Ông Nguyễn Văn Bảy là chiến sĩ Điện Biên, là em ruột của ông nội tôi nên xuống huyện lần này hẳn là có việc. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ với Tổ quốc, ông Bảy trở lại quê hương và lập gia đình. Ông lấy bà Trần Thị Tam là Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Thường Nga mà sau này theo ngôn ngữ của nhà nước gọi ông bà là lão thành cách mạng. Vì lý do bà không sinh con nên bà đã mang trầu cau đi hỏi vợ hai cho chồng. Cuộc sống của ba ông bà đầy viên mãn, hạnh phúc khi bà hai sinh ra đủ đầy trai, gái. Cho đến khi ông mất, con rể của bà hai mới tỉ tê với tôi rằng, hiện giấy tờ của ông là đầy đủ nên nhờ tôi gặp chính quyền để hỏi xem có làm được chế độ chính sách cho bà hai không? Với nghĩa, vợ của chiến sĩ Điện Biên để bà có đồng ăn trầu tuổi già trong khi bà đầu thì có lương hưu.
Khi tôi trình bày nội dung trên với cán bộ phòng chuyên môn của huyện họ đòi hỏi phải có giấy đăng ký kết hôn của ông bà thì may ra mới làm thủ tục chế độ chính sách cho được. Tôi đưa chuyện này ra kể với anh Cường và nói rằng, nếu đòi giấy đăng ký kết hôn của các cụ bây giờ ở tuổi 90 lúc này (năm 2013) thì quả thực là một thử thách lớn. Thế rồi tôi cầm bộ hồ sơ của ông Bảy về trao lại cho hai bà. Được một tuần sau, UBND huyện Can Lộc có văn bản trả lời hẳn hoi và nói rõ lý do chưa thể giải quyết chế độ cho vợ ông Bảy vì một nhẽ, chưa có bản án ly hôn của ông Bảy với bà Tam và hồ sơ gia đình gửi kèm không có Giấy đăng ký kết hôn của ông Bảy với bà Nhung. Một văn bản thật lạnh lùng. Bây giờ văn bản đó tôi vẫn còn lưu còn các ông bà thì đã quy tiên hơn chục năm nay rồi.
Hôm nay nhắc lại chuyện này là vì Báo Tiền Phong đăng tải bài viết phản ánh một việc làm vô hậu của cán bộ phường Ngọc Hà, TP. Hà Nội. Theo nội dung chia sẻ, đầu giờ chiều 22/6, người đàn ông đến Điểm phục vụ hành chính công phường Ngọc Hà làm thủ tục ủy quyền nhận lương thay cho mẹ là bà N.T.T.H (sinh năm 1929) do giấy ủy quyền trước đó đã hết hạn. Cụ bà H. là cán bộ tiền khởi nghĩa, gần 80 năm tuổi Đảng và hiện đã 97 tuổi.
Tại quầy tiếp nhận hồ sơ lĩnh vực Tư pháp - Chứng thực thuộc Điểm phục vụ hành chính công phường Ngọc Hà, cán bộ tiếp nhận yêu cầu cụ bà H. phải trực tiếp có mặt.
Người con của bà cho biết đã trình bày việc mẹ mình tuổi cao, sức yếu, không thể đến trụ sở phường. Sau đó, một nữ cán bộ hướng dẫn ông về nhà và sau 17h30 thực hiện cuộc gọi video qua ứng dụng Zalo để xác nhận thông tin. Ông đã thực hiện cuộc gọi đúng theo hướng dẫn. Tuy nhiên, khi nhìn thấy ông và mẹ qua màn hình điện thoại, nữ cán bộ không chào mà hỏi ngay: Bà tỉnh không? Ông H. trả lời mẹ mình "lúc tỉnh lúc không", dù hiện nay bà vẫn có thể đọc được truyện bằng tiếng Pháp.
Sau đó, nữ cán bộ cho biết trường hợp này không thể thực hiện thủ tục ủy quyền. "Vì vậy, tôi đã mời chị đến nhà tôi cách phường có 200m, nhưng bị từ chối. Đồng thời, nữ cán bộ còn yêu cầu mời cả hai con ruột của bà phải lên phường để làm giấy", ông H. bức xúc.
Cách đây 1 tháng tại một phường khác cũng ở Hà Nội, nhiều người chứng kiến một phụ nữ đến xin xác nhận để ra hiệu thuốc mua theo đơn của bệnh viện được chi trả bảo hiểm. Người cán bộ trung tâm hành chính công yêu cầu phải đưa ông cụ ra trực tiếp ký trước mặt họ mới được giải quyết. Người phụ nữ trình bày rằng, trong đơn có xác nhận của Tổ trưởng Tổ dân phố rồi nên chỉ cần phường xác nhận chữ ký này của ông Tổ trưởng Tổ dân phố là được chứ bố của chị đang nằm trên giường bệnh. Nếu đưa ông ra đây thì phải dùng cáng gánh thì mới có thể.
Có mặt tại đó, chính tôi cũng đã lên tiếng rằng, các chị có trách nhiệm xác nhận chữ ký của ông Tổ trưởng Tổ dân phố theo thẩm quyền là được. Sao cứ phải hành dân đến nước ấy. Chị ấy trừng mắt quát tôi, đấy không phải việc của anh. Tôi ngước mắt nhìn lên góc trần nhà có cái mắt camera với mong muốn nó ghi lại được cảnh này.
Những câu chuyện tương tự ấy trong dân, trong xã hội đáng tiếc vẫn xảy ra. Đảng, Nhà nước đang tập trung cho sáp nhập, tinh giản bộ máy thì có một thứ mà những nhà lãnh đạo nên hướng đến là làm trong sạch tâm hồn của những cán bộ trực tiếp thực thi nhiệm vụ với nhân dân, để dân chúng bớt đau khổ.
Trong khi thủ tục giấy tờ còn lắm nhiêu khê mà gặp những cán bộ vô tâm ấy thì không những không mang lại hồng phúc cho dân tộc mà có khi còn phá bỏ một thông điệp lớn lao mà cả đất nước đang dày công gây dựng, tất cả vì nhân dân, tất cả vì chủ nghĩa xã hội cao đẹp mà Hà Nội đang khát khao vươn tới.
