| Hotline: 0983.970.780

Collagen thủy sản: Biến phụ phẩm thành triệu đô

Thứ Ba 03/06/2025 , 19:39 (GMT+7)

Biến phụ phẩm thủy sản thành collagen giá trị cao, mô hình thành công từ Úc, Đức và Iceland mở hướng đi mới đầy triển vọng cho ngành thủy sản Việt Nam.

Úc biến 90.000 tấn phụ phẩm cá hồi thành collagen

Theo báo cáo của Đại học Công nghệ Swinburne, mỗi năm ngành nuôi cá hồi tại Úc thải ra khoảng 90.000 tấn phụ phẩm (da, vảy, đuôi, phần đầu…). Trong một nghiên cứu tổng quan của Viện Y tế và Thực phẩm (MDPI, 2024), phụ phẩm thủy sản nói chung chứa tới 30 - 40% protein trên tổng khối lượng (da và vảy cá thường chiếm 6 - 8% tổng trọng lượng cá). Thay vì vứt bỏ hay làm thức ăn chăn nuôi, các nhà khoa học thuộc Đại học Công nghệ Swinburne, đứng đầu là Tiến sĩ Nisa Salim, đã nghĩ đến việc biến những thứ tưởng như vô giá trị này thành collagen cao cấp.

Quy trình chiết xuất collagen từ phụ phẩm cá. Ảnh: mdpi.

Quy trình chiết xuất collagen từ phụ phẩm cá. Ảnh: mdpi.

Nhóm nghiên cứu tại Swinburne áp dụng một phương pháp đơn giản nhưng hiệu quả: sử dụng axit nhẹ để tách collagen từ phụ phẩm, sau đó trung hòa dung dịch và cuối cùng là sấy lạnh để giữ nguyên chất lượng collagen. Quy trình này không chỉ tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường mà còn tạo ra collagen có độ tinh khiết cao, phù hợp để ứng dụng trong mỹ phẩm và dược phẩm.

Dù đang ở giai đoạn thử nghiệm và sản xuất quy mô nhỏ, mô hình của Swinburne cho thấy rõ tiềm năng phát triển thương mại. Tuy nhiên, để tiến xa hơn, nhóm nghiên cứu cho biết vẫn cần đầu tư thêm công nghệ và xây dựng thị trường tiêu thụ ổn định.

Viscofan: Collagen thủy sản đạt chuẩn quốc tế

Khác với quy mô thử nghiệm tại Úc, Viscofan BioEngineering (Đức) đã sản xuất collagen ở quy mô công nghiệp từ năm 2009. Với nhà máy chính tại Weinheim (Đức), sau đó mở rộng thêm ở Trung Quốc và Uruguay, Viscofan đang cung cấp các sản phẩm collagen như Collagen Cell Carrier, Fibercoll-Flex và Collagen Hydrogels cho thị trường toàn cầu, đặc biệt là y tế và nghiên cứu khoa học.

Thế mạnh của Viscofan nằm ở khả năng tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quốc tế (ISO, GMP), giúp sản phẩm dễ dàng được chấp nhận ở các thị trường khó tính. Tuy vậy, để duy trì chất lượng cao, Viscofan phải chịu chi phí sản xuất rất lớn, khiến collagen thủy sản vẫn là một phân khúc nhỏ so với collagen từ bò - vốn được tối ưu hóa và chi phí thấp hơn nhiều.

Kerecis và bước đột phá từ da cá tuyết Iceland

Đi xa hơn nữa, công ty y sinh Kerecis (Iceland - Mỹ) đã tận dụng da cá tuyết từ Đại Tây Dương để phát triển sản phẩm trị liệu cho các vết thương phức tạp. Sau quá trình xử lý đặc biệt để loại bỏ tế bào nhưng vẫn giữ nguyên cấu trúc collagen và lipid tự nhiên, da cá tuyết trở thành vật liệu y sinh quý giá trong phẫu thuật tái tạo mô và điều trị bỏng nghiêm trọng.

Sản phẩm kết hợp da cá và silicone để tạo môi trường chữa lành vết thương tối ưu. Ảnh: kerecis.com.

Sản phẩm kết hợp da cá và silicone để tạo môi trường chữa lành vết thương tối ưu. Ảnh: kerecis.com.

Theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), sản phẩm từ da cá của Kerecis đã được chứng nhận sử dụng rộng rãi trong y học từ năm 2021. Điều đáng chú ý là mô hình này không chỉ giải quyết vấn đề môi trường mà còn tạo ra sản phẩm có giá trị rất cao, lên đến hàng trăm đô la một miếng ghép. 

Mặc dù hiệu quả và giá trị rất lớn, nhưng quy trình sản xuất tiên tiến khiến giá thành sản phẩm cao và chỉ phù hợp trong các lĩnh vực y tế đặc biệt. Điều này khiến Kerecis chưa thể mở rộng sang các thị trường phổ thông hơn như mỹ phẩm hay thực phẩm chức năng.

Cơ hội nào cho Việt Nam?

Từ những thành công quốc tế, rõ ràng phụ phẩm thủy sản có thể trở thành “vàng” nếu biết khai thác đúng cách. Việt Nam là một trong những nước đứng đầu thế giới về xuất khẩu thủy sản, nhưng lượng phụ phẩm mỗi năm bị lãng phí còn rất lớn.

Việc học hỏi mô hình của Swinburne về phương pháp chiết xuất đơn giản, dễ ứng dụng hay công nghệ sản xuất quy mô lớn đạt tiêu chuẩn quốc tế của Viscofan sẽ là bước đi khả thi đầu tiên cho các doanh nghiệp Việt. Còn mô hình của Kerecis có thể là mục tiêu lâu dài để hướng đến khi Việt Nam đã vững về công nghệ và nguồn vốn.

Quan trọng nhất, những mô hình này đều gắn liền với khái niệm kinh tế tuần hoàn, giúp vừa bảo vệ môi trường, vừa nâng cao giá trị cho ngành thủy sản trong nước. Đó không chỉ là xu hướng toàn cầu mà còn là hướng phát triển tất yếu mà Việt Nam cần sớm nắm bắt.

Xem thêm
Nuôi gà H’Mông an toàn sinh học trên vùng đất cát

QUẢNG TRỊ Mô hình nuôi gà H’Mông được thực hiện trên vùng đất cát xã Quảng Ninh đã cho hiệu quả cao.

Dịch bệnh lắng, niềm tin người tiêu dùng với thịt lợn trở lại

GIA LAI Hiện, có 9 xã, phường của Gia Lai đủ điều kiện công bố hết dịch tả lợn Châu Phi, thịt lợn cũng bắt đầu xuất hiện trở lại trên mâm cơm của các gia đình.

Mỗi hecta lúa giảm phát thải, lãi thêm 6 triệu đồng

Vĩnh Long Đó là kết quả từ mô hình 'Canh tác lúa giảm phát thải' do Trung tâm Khuyến nông triển khai tại HTX Phước Hảo, xã Hưng Mỹ.

Đổi mới hoạt động khuyến nông trong tình hình mới

ĐẮK LẮK Ngày 28/8, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk tổ chức hội nghị chuyên đề về công tác khuyến nông trong tình hình mới.

Đồng Tháp vươn mình nhờ nông thôn mới gắn tái cơ cấu nông nghiệp

Đồng Tháp Xây dựng nông thôn mới gắn tái cơ cấu nông nghiệp ở Đồng Tháp thúc đẩy kinh tế nông thôn bền vững, nâng cao đời sống nông dân, tạo nền tảng xanh, giàu đẹp và hiện đại.

80 năm khoa học công nghệ đưa đất nước thành cường quốc xuất khẩu nông sản

Trong hành trình 80 năm dựng xây đất nước, khoa học công nghệ song hành cùng cơ chế, chính sách, trở thành động lực làm nên kỳ tích cho ngành nông nghiệp và môi trường.

Việt Nam chuyển nhượng thêm 1 triệu tấn carbon cho Ngân hàng Thế giới

Chính phủ ban hành Nghị định số 261/NQ-CP ngày 29/8/2025 về việc chuyển nhượng lượng giảm phát thải khí nhà kính còn dư thuộc vùng Bắc Trung Bộ giai đoạn 2018 - 2019.

Bình luận mới nhất