Trước khi bão số 13 xảy ra khoảng hơn 3 tháng, chúng tôi có dịp tham quan cánh rừng gỗ lớn của Công ty TNHH Lâm nghiệp Sông Kôn tại xã Bình Hiệp (Gia Lai), ai nấy đều no mắt với cánh rừng gỗ lớn với những cây rừng khỏe mạnh đứng thẳng, đều tăm tắp.
Sau bão số 13, về lại cánh rừng này, quang cảnh bày ra trước mắt là cánh rừng ngã đổ nằm ngổn ngang, nhìn thấy xót cả ruột gan.
Bão số 13 làm rừng trồng của Công ty TNHH Lâm nghiệp Quy Nhơn ngã nằm la liệt, trông như bãi chiến trường. Ảnh: V.Đ.T.
Theo ông Nguyễn Ngọc Đạo, Chủ tịch Công ty TNHH Lâm nghiệp Sông Kôn, ngay sau bão số 13, đơn vị đã cho cán bộ, nhân viên tỏa đi các cánh rừng trồng để kiểm tra thiệt hại, nhưng do đường núi nhiều đèo dốc khó đi lại, điện thoại di động không kết nối được nên chưa có báo cáo đầy đủ. Mới chỉ kiểm tra tại xã Bình Hiệp thì thấy đã có 400 ha rừng trồng gỗ lớn bị thiệt hại nặng, trong đó có 200 ha bị gãy đổ, thiệt hại đến 70-80%, 200 ha bị thiệt hại khoảng 20-30%.
“Đó là chưa kể rừng trồng ở các xã Vĩnh Quang, Ân Tường và Kim Sơn. Xót nhất là những cánh rừng gỗ lớn đã 7 năm tuổi gãy đổ mới nhiều, những cánh rừng càng ít tuổi thiệt hại càng nhỏ”, ông Đạo cho hay.
Rừng trồng của Công ty TNHH Lâm nghiệp Quy Nhơn những cây không bị ngã cũng bị gió bão tuốt hết lá đứng trơ trọi. Ảnh: V.Đ.T.
Những cánh rừng gỗ lớn của Công ty TNHH Lâm nghiệp Hà Thanh (xã Vân Canh) cũng cùng cảnh ngộ. Cây rừng đổ ngã nằm sắp lớp, lá chưa kịp kéo. Thống kê sơ bộ cho thấy, rừng trồng của Công ty TNHH Lâm nghiệp Hà Thanh bị thiệt hại trong bão số 13 có gần 2.500 ha. Trong đó, khu vực Canh Giao có hơn 348 ha rừng bị gãy đổ; khu vực xã Canh Liên bị thiệt hại gần 460 ha, trong đó rừng được 5 năm tuổi có hơn 191 ha bị gãy đổ 15%, hơn 263 ha rừng từ 1-4 năm tuổi có tỷ lệ đổ gãy 5%; khu vực Cà Te bị thiệt hại gần 270 ha, trong đó rừng 7 năm tuổi có gần 4 ha có tỷ lệ đổ gãy 15%, rừng 6 năm tuổi 89,5 ha có tỷ lệ đổ ngã 18%, hơn 130 ha rừng từ 2-4 năm tuổi có tỷ lệ đổ ngã từ 3-5% ; khu vực Hà Dế thiệt hại hơn 1.400 ha có tỷ lệ đổ ngã đến 20%.
Rừng trồng của Công ty TNHH Lâm nghiệp Hà Thanh ngã rạp sau bão số 13. Ảnh: V.Đ.T.
“Tổng thiệt hại về rừng trồng ban đầu ước tính khoảng hơn 12,4 tỷ đồng, đó là chưa kể thiệt hại về hạ tầng của Công ty khoảng 300 triệu đồng nữa. Trước mắt, Công ty đề nghị UBND tỉnh và các sở nghành liên quan xem xét, cho phép Công ty chủ động sửa chữa trụ sở làm việc và các trạm để đảm bảo an toàn cho người lao động và tận thu cây bị đỗ gãy nhằm làm giảm thiệt hại về tài chính cũng như thất thoát tài sản”, ông Trần Nguyên Tú, Chủ tịch Công ty TNHH Lâm nghiệp Hà Thanh cho hay.
Theo ông Nguyễn Xuân Việt, Chủ tịch UBND xã Vân Canh (tỉnh Gia Lai), địa phương có nhiều hộ nông dân trồng rừng sản xuất, sau cơn bão số 13 hầu hết diện tích rừng trồng trên địa bàn xã này đều bị đổ gãy với nhiều mức thiệt hại khác nhau.
Gió bão bứng cả gốc rừng trồng của Công ty TNHH Lâm nghiệp Hà Thanh. Ảnh: V.Đ.T.
“Trên địa bàn xã Vân Canh hiện có khoảng hơn 20.000 ha rừng trồng của các tổ chức, cá nhân trồng; trong đó có Công ty TNHH Lâm nghiệp Hà Thanh, Công ty Trồng rừng Quy Nhơn (100% vốn Nhật Bản), Ban Quản lý rừng phòng hộ và hàng trăm hộ nông dân tham gia trồng rừng. Chưa có con số thống kê cụ thể nhưng con bão số 13 gây thiệt hại về rừng trồng là rất lớn”, ông Nguyễn Xuân Việt cho hay.
Rừng trồng của Công ty TNHH Lâm nghiệp Quy Nhơn trông còn thê thảm hơn, có những cánh rừng cây ngã rạp sắp lớp, có cánh rừng không bị ngã cây rừng cũng bị tuốt hết lá đứng trơ trọi. Những cánh rừng trồng của Công ty này được trồng ở phường Quy Nhơn Tây cách đây vài tháng đẹp như khu rừng cảnh quan, nay nằm ngã rạp la liệt trông chẳng khác nào bãi chiến trường. Thiệt hại chủ yếu của Công ty TNHH Lâm nghiệp Quy Nhơn là rừng trồng phòng hộ, rừng đặc dụng và rừng môi trường cảnh quan, còn rừng tự nhiên thiệt hại không đáng kể.
Tan tác những cánh rừng gỗ lớn của Công ty TNHH Lâm nghiệp Sông Kôn. Ảnh: V.Đ.T.
Sau bão số 13, nhân viên Công ty miệt mài kiểm tra, đến ngày 11/11 sơ bộ cho thấy, trong hơn 1.000 ha rừng rừng trồng phòng hộ, rừng đặc dụng và rừng môi trường cảnh quan chủ yếu là thông và keo lá tràm được trồng từ năm 1988 đến năm 2021 có hơn 360 ha bị thiệt hai trên 70%, 275 ha thiệt hại từ 50-70%, gần 199 ha thiệt hại 30-50% và gần 194 ha thiệt hại dưới 30%. Trong hơn 595 ha rừng trồng thay thế chủ yếu là thông và keo lá tràm trồng từ năm 2016-2025 có hơn 105 ha thiệt hại 70%, hơn 208 ha thiệt hại từ 50-70%, gần 175 ha thiệt hại từ 30-50% và hơn 106 ha thiệt hại dưới 30%.
Ngoài ra, Công ty TNHH Lâm nghiệp Quy Nhơn còn bị thiệt hại nặng nề rừng trồng sản xuất với hơn 1.976ha, chủ yếu là cây keo lai, bạch đàn, keo lá tràm được trồng từ năm 2008-2025. Bão số 13 đã càn quét, làm ngã rạp hơn 1060 ha bị thiệt hại trên 70%, hơn 390 ha thiệt hại từ 50-70%, hơn 275 ha thiệt hại từ 30-50% và hơn 251 ha thiệt hại dưới 30%.
Nhân viên Công ty TNHH Lâm nghiệp Sông Kôn ngậm ngùi dọn dẹp những diện tích rừng gỗ lớn bị gãy ngã sau bão số 13. Ảnh: V.Đ.T.
Không chỉ vậy, rừng trồng trên đất ngoài quy hoạch lâm nghiệp bằng vốn sản xuất kinh doanh của Công ty và vốn ngân sách Nhà nước với diện tích hơn 264 ha cũng bị thiệt hại trầm trọng, rừng trồng giao khoán cho các hộ gia đình, cá nhân với diện tích hơn 590 ha cũng không ngoại lệ, sau bão nằm ngã rạp “như cá nục” xếp trong rổ.
“Toàn bộ cây giống còn tồn trong vườn ươm với số lượng 1,45 triệu cây cũng bị bão đánh tơi tả, làm dập tổn thương lá, gãy ngọn ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng của cây, ước tính hao hụt 30%; hạ tầng tại các khu quản lý, bảo vệ và khai thác yến tại hang Dơi, hang Cả, hang Đôi, vũng Bầu cũng bị bão xô sập, thiệt hại rất lớn”, ông Cái Minh Tùng, Chủ tịch Công ty TNHH Lâm nghiệp Quy Nhơn cho hay.
