WHO: Gần 40% ca ung thư có thể phòng ngừa được

Gần 40% ca ung thư trên toàn cầu có thể phòng ngừa nếu con người tránh hút thuốc, rượu bia, ô nhiễm không khí và một số bệnh nhiễm trùng.

Nghiên cứu mới, cống bố trước thềm Ngày Ung thư Thế giới (4/2), ước tính 38% số ca ung thư mới trên toàn cầu trong năm 2022 - tương đương 7,1 triệu ca - có liên quan đến các nguyên nhân có thể phòng ngừa.

Công trình nghiên cứu quy mô lớn này do nhóm chuyên gia quốc tế thực hiện, trong đó có Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) trực thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đã phân tích 30 yếu tố làm gia tăng nguy cơ mắc ung thư.

Nghiên cứu mới chỉ ra 38% số ca mắc ung thư mới trên thế giới có thể được phòng ngừa. Ảnh minh họa: UNICEF. — Nghiên cứu mới chỉ ra 38% số ca mắc ung thư mới trên thế giới có thể được phòng ngừa. Ảnh minh họa: *UNICEF.*

Theo kết quả được công bố trên tạp chí Nature Medicine, thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu, gây ra 15% tổng số ca ung thư mới, tiếp theo là các bệnh nhiễm trùng gây ung thư (10%) và rượu bia (3%). Những yếu tố nguy cơ khác bao gồm thừa cân, ít vận động, tiếp xúc với tia cực tím (UV) và phơi nhiễm các chất độc hại trong môi trường lao động như amiăng.

“Đây là phân tích toàn cầu đầu tiên cho thấy mức độ rủi ro ung thư bắt nguồn từ những nguyên nhân mà chúng ta hoàn toàn có thể phòng tránh”, ông Andre Ilbawi, trưởng nhóm kiểm soát ung thư của WHO và là tác giả chính của nghiên cứu, cho biết.

Nghiên cứu cũng chỉ ra gần một nửa số ca ung thư có thể phòng ngừa bao gồm ung thư phổi, ung thư dạ dày và ung thư cổ tử cung.

Trong đó, ung thư phổi chủ yếu liên quan đến hút thuốc lá và ô nhiễm không khí, trong khi ung thư dạ dày phần lớn xuất phát từ vi khuẩn Helicobacter pylori. Đối với ung thư cổ tử cung, nguyên nhân áp đảo là virus HPV, loại virus hiện đã có vắc-xin phòng ngừa hiệu quả.

Bên cạnh đó, xét về góc độ giới, khoảng 45% số ca ung thư mới ở nam giới có thể phòng ngừa, so với 30% ở nữ giới. Đáng chú ý, gần một phần tư số ca ung thư có thể phòng ngừa ở nam giới là do hút thuốc, trong khi con số này ở nữ giới chỉ là 11%.

Để giảm gánh nặng ung thư, các nhà nghiên cứu kêu gọi các quốc gia siết chặt kiểm soát thuốc lá, tăng cường quản lý rượu bia, mở rộng tiêm chủng phòng các bệnh nhiễm trùng phổ biến như HPV, cải thiện chất lượng không khí, cũng như bảo đảm môi trường làm việc an toàn, chế độ ăn uống lành mạnh và khuyến khích vận động thể chất.

Bà Katie Dain, Giám đốc điều hành Liên minh các bệnh không lây nhiễm (NCD Alliance), nhấn mạnh: “Nếu muốn giảm gánh nặng ung thư, chúng ta cũng phải giảm gánh nặng các bệnh không lây nhiễm. Không thể phủ nhận rằng thuốc lá, rượu bia, thực phẩm siêu chế biến và ô nhiễm không khí là những tác nhân chính gây ra nhiều loại ung thư khác nhau”.

Minh Hạnh