Sự kiện không chỉ là sự ghi nhận xứng đáng đối với tài năng và tâm huyết của từng nghệ nhân, mà còn góp phần khẳng định sức sống bền bỉ của dòng gốm Phù Lãng - một di sản văn hóa đặc sắc của vùng Kinh Bắc.
3 Nghệ nhân vinh dự nhận Danh hiệu “Nghệ nhân Làng nghề Việt Nam”. Ảnh: Tạp chí Làng nghề.
Phù Lãng từ lâu được biết đến là vùng đất giàu truyền thống văn hóa, nơi nghề gốm hình thành và phát triển qua nhiều thế kỷ. Không chỉ là niềm tự hào của người dân địa phương, gốm Phù Lãng còn là một dấu ấn văn hóa riêng có của tỉnh Bắc Ninh. Các sản phẩm gốm tâm linh và gốm gia dụng như vại, ấm, nồi, chum sành, chậu hoa, đôn cảnh… mang vẻ đẹp mộc mạc, đậm bản sắc với những gam men đặc trưng như nâu, nâu đen, vàng nhạt, vàng thẫm, vàng nâu, tạo nên diện mạo khó trộn lẫn của làng nghề.
Trong hành trình gìn giữ và phát triển làng nghề, các nghệ nhân được ví như những “báu vật nhân văn sống”, giữ vai trò nòng cốt trong sáng tạo, bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc và trực tiếp truyền dạy nghề cho thế hệ kế cận. Những giá trị mà gốm Phù Lãng đạt được trong thời gian qua được hun đúc từ sự tài hoa, tâm huyết và tinh thần trách nhiệm của các nghệ nhân - những con người thầm lặng nhưng bền bỉ giữ lửa nghề truyền thống giữa bối cảnh hội nhập và biến đổi không ngừng.
Ghi nhận những đóng góp đó, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã quyết định xét đặc cách phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân Làng nghề Việt Nam” cho 3 cá nhân xuất sắc là nghệ nhân Trần Thị Luận, nghệ nhân Nguyễn Thị Toán và nghệ nhân Nguyễn Thị Nhung, hiện đang sinh sống và gắn bó với nghề tại thôn Thủ Công, xã Phù Lãng.
Phát biểu tại hội nghị, ông Trịnh Quốc Đạt, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam nhấn mạnh, việc vinh danh các nghệ nhân không chỉ là sự tri ân đối với những đóng góp to lớn của mỗi cá nhân, mà còn là động lực quan trọng nhằm khuyến khích sáng tạo, thúc đẩy truyền nghề, bảo tồn và lan tỏa những giá trị tinh hoa văn hóa dân tộc thông qua các sản phẩm thủ công mỹ nghệ.
Làng nghề Bắc Ninh nổi tiếng với các sản phẩm gốm như chum, vại, chậu hoa, đôn cảnh. Ảnh: Nguyễn Hà.
Thay mặt các nghệ nhân được vinh danh, nghệ nhân Nguyễn Thị Nhung bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với các thế hệ cha ông đi trước và chia sẻ rằng nghề gốm không chỉ là sinh kế mà đã trở thành một phần máu thịt trong cuộc đời mình. Bà khẳng định niềm tự hào khi các sản phẩm gốm Phù Lãng ngày càng được nhiều người biết đến, đồng thời cam kết sẽ tiếp tục nỗ lực gìn giữ và phát triển nghề vì sự phát triển chung của cộng đồng, truyền dạy nghề cho thế hệ sau.
Hiện nay, toàn xã Phù Lãng có hơn 100 hộ gia đình và cá nhân trực tiếp sản xuất, kinh doanh gốm, với trên 400 lao động tham gia. Làng nghề duy trì hơn 15 lò nung gốm truyền thống và 3 lò nung bằng khí gas, tổng giá trị sản xuất đạt trên 100 tỉ đồng mỗi năm. Tính đến năm 2025, gốm Phù Lãng đã có hơn 20 sản phẩm được UBND tỉnh và Trung ương công nhận đạt chuẩn OCOP từ 3 sao trở lên.
Thời gian tới, UBND xã Phù Lãng cho biết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành và tổ chức liên quan để triển khai các giải pháp bảo tồn và phát triển làng nghề theo hướng bền vững. Trọng tâm là gắn phát triển làng nghề với du lịch trải nghiệm, đổi mới mẫu mã, nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để các nghệ nhân truyền dạy nghề, đào tạo đội ngũ thợ kế cận, qua đó giữ vững và lan tỏa giá trị gốm Phù Lãng.
Với đợt xét đặc cách lần này, tính đến nay làng nghề gốm Phù Lãng đã có 10 nghệ nhân được vinh danh, góp phần khẳng định vị thế của một làng nghề truyền thống tiêu biểu, giàu bản sắc của vùng Kinh Bắc.
