Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư hướng dẫn lập, quản lý và sử dụng kinh phí khuyến công, thay thế Thông tư số 28/2018/TT-BTC và và Thông tư số 64/2024/TT-BTC. Theo cơ quan soạn thảo, sau 8 năm triển khai, nhiều quy định về nội dung và mức chi ngân sách nhà nước cho hoạt động khuyến công không còn phù hợp với mặt bằng chi phí hiện nay cũng như yêu cầu phát triển công nghiệp nông thôn trong giai đoạn mới, do đó cần được sửa đổi toàn diện.
Việc hoàn thiện chính sách khuyến công được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho các cơ sở công nghiệp nông thôn, làng nghề, hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ đầu tư đổi mới công nghệ, phát triển sản xuất, qua đó góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn.
Một trong những điểm mới của dự thảo là mở rộng chính sách hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực. Bên cạnh đào tạo nghề theo nhu cầu của các cơ sở công nghiệp nông thôn, dự thảo bổ sung kinh phí đào tạo thợ giỏi, nghệ nhân tiểu thủ công nghiệp, truyền nghề và xây dựng đội ngũ giảng viên phục vụ đào tạo nghề. Việc mở rộng phạm vi hỗ trợ cho thấy định hướng chuyển trọng tâm của hoạt động khuyến công từ đầu tư thiết bị sang phát triển nguồn nhân lực, qua đó góp phần khắc phục tình trạng thiếu lao động có tay nghề, bảo tồn nghề truyền thống và tạo nguồn nhân lực chất lượng cho khu vực công nghiệp nông thôn.
Bộ Tài chính đề xuất hỗ trợ xây dựng mô hình áp dụng sản xuất sạch hơn, sản xuất và tiêu dùng bền vững với mức hỗ trợ tối đa 30% chi phí, không quá 800 triệu đồng/mô hình. Ảnh: Phúc Hưng.
Dự thảo cũng bổ sung chính sách hỗ trợ tư vấn, tập huấn, đào tạo, hội thảo, khảo sát học tập kinh nghiệm trong và ngoài nước nhằm nâng cao năng lực quản lý, thúc đẩy sản xuất sạch hơn, hỗ trợ khởi sự doanh nghiệp và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm. Đáng chú ý, các cơ sở công nghiệp nông thôn tham gia đoàn khảo sát ở nước ngoài được đề xuất hỗ trợ 100% chi phí vé máy bay. Quy định này không chỉ giúp doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất nhỏ giảm gánh nặng chi phí để tiếp cận mô hình quản trị, công nghệ tiên tiến, mà còn tạo điều kiện mở rộng kết nối thị trường và nâng cao năng lực hội nhập.
Ở nhóm chính sách hỗ trợ đầu tư, dự thảo đề xuất nâng mạnh mức hỗ trợ đối với các mô hình trình diễn kỹ thuật. Theo đó, mô hình trình diễn công nghệ mới, sản xuất sản phẩm mới được hỗ trợ tối đa 30% tổng chi phí nhưng không quá 1,6 tỷ đồng/mô hình. Mức hỗ trợ này bao gồm chi phí đầu tư máy móc, thiết bị và hoàn thiện quy trình công nghệ phục vụ trình diễn. So với quy định hiện hành, mức hỗ trợ tăng đáng kể, phản ánh thực tế chi phí đầu tư máy móc, dây chuyền sản xuất đã tăng mạnh trong những năm gần đây. Việc nâng trần hỗ trợ được đánh giá sẽ tạo thêm động lực để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư công nghệ mới, nhất là trong bối cảnh yêu cầu nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và sức cạnh tranh ngày càng lớn.
Đối với các cơ sở công nghiệp nông thôn đang hoạt động hiệu quả, dự thảo tiếp tục dành kinh phí hỗ trợ xây dựng mô hình để nhân rộng với mức tối đa 160 triệu đồng/mô hình. Dù giá trị hỗ trợ không lớn, nhưng chính sách hướng tới việc lan tỏa các mô hình sản xuất hiệu quả, tạo hiệu ứng chia sẻ kinh nghiệm thay vì chỉ hỗ trợ riêng từng doanh nghiệp.
Ngoài ra, dự thảo Thông tư cũng bổ sung cơ chế hỗ trợ xây dựng mô hình áp dụng sản xuất sạch hơn, sản xuất và tiêu dùng bền vững với mức hỗ trợ tối đa 30% chi phí, không quá 800 triệu đồng/mô hình. Kinh phí được sử dụng cho đổi mới công nghệ, thay thế nguyên vật liệu, đào tạo nhân lực, hoàn thiện quy trình sản xuất và hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm. Quy định này phù hợp với xu hướng phát triển xanh và yêu cầu giảm phát thải trong sản xuất công nghiệp. Khi các thị trường xuất khẩu ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn về môi trường và phát triển bền vững, việc hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi sang mô hình sản xuất sạch hơn được xem là giải pháp giúp nâng cao năng lực cạnh tranh ngay từ thị trường trong nước.
Đối với hoạt động ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến, chuyển giao công nghệ và tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, dự thảo đề xuất mức hỗ trợ tối đa 50% chi phí nhưng không quá 480 triệu đồng/cơ sở. Trường hợp đầu tư dây chuyền công nghệ đồng bộ, mức hỗ trợ tối đa bằng 1,5 lần mức hỗ trợ nêu trên.
Đặc biệt, dự thảo Thông tư đã bổ sung quy định riêng về chi ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động khuyến công theo quy định của pháp luật chuyên ngành. Điều này cho thấy chuyển đổi số đang trở thành một trong những nội dung trọng tâm của chính sách khuyến công, bên cạnh đổi mới công nghệ và phát triển nguồn nhân lực.
