UBND tỉnh Lào Cai vừa ban hành Kế hoạch triển khai việc xác định, phân định danh sách thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi, thôn đặc biệt khó khăn sau sắp xếp giai đoạn 2026-2030. Đây là căn cứ quan trọng để thực hiện các chính sách dân tộc, chính sách an sinh xã hội, chương trình phát triển kinh tế - xã hội và các chính sách có liên quan trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới.
Tỉnh Lào Cai triển khai xác định các thôn bản vùng đồng bào dân tộc thiểu số khó khăn nhằm sử dụng hiệu quả chính sách dân tộc. Ảnh: Bích Hợp.
Theo kế hoạch, việc rà soát, xác định và phân định phải bảo đảm các nguyên tắc khách quan, chính xác, công khai, minh bạch, phản ánh đúng thực tiễn của từng địa phương. Các tiêu chí được xác định dựa trên số liệu tại thời điểm ngày 31/12/2025 nhằm bảo đảm tính thống nhất trên phạm vi cả nước. Trong đó, tỷ lệ nghèo đa chiều chung được áp dụng là 2,95%, thu nhập bình quân đầu người năm 2024 là 5,9 triệu đồng/người/tháng. Toàn bộ quy trình, hồ sơ và thẩm quyền thực hiện sẽ tuân thủ theo quy định tại Nghị định số 272/2025/NĐ-CP của Chính phủ.
Đối tượng áp dụng là các thôn vùng đồng bào DTTS, thôn miền núi, thôn vùng đồng bào DTTS và miền núi, cùng các cơ quan, tổ chức có liên quan. Việc triển khai được thực hiện trong Quý III năm 2026.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của kế hoạch là thành lập Hội đồng thẩm định và Tổ giúp việc Hội đồng thẩm định cấp tỉnh. Hội đồng sẽ do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai phụ trách công tác dân tộc làm Chủ tịch; Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lào Cai làm Phó Chủ tịch Thường trực. Thành viên Hội đồng là lãnh đạo các sở, ngành liên quan nhằm bảo đảm quá trình thẩm định khách quan, đúng quy định.
Song song với đó, các địa phương sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến nội dung Nghị định số 272/2025/NĐ-CP đến cán bộ, công chức, viên chức và nhân dân để thống nhất nhận thức, tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai.
Rà soát, sắp xếp các thôn bản, Lào Cai mong muốn bảo đảm các chính sách dân tộc được thực hiện đúng đối tượng sau sắp xếp đơn vị hành chính. Ảnh: Bích Hợp.
Theo kế hoạch, việc rà soát chỉ thực hiện đối với các thôn có thay đổi sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, không thực hiện xác định lại đối với các thôn và xã không có thay đổi. Trên cơ sở đó, các địa phương sẽ tổ chức rà soát, lập danh sách thôn vùng đồng bào DTTS và miền núi, đồng thời xác định các thôn đặc biệt khó khăn theo đúng tiêu chí, biểu mẫu quy định.
Để bảo đảm tính chính xác của kết quả rà soát, UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu các sở, ngành như Sở Nông nghiệp và Môi trường Lào Cai, Sở Xây dựng Lào Cai, Sở Công Thương Lào Cai, Thống kê tỉnh Lào Cai cùng các cơ quan liên quan cung cấp đầy đủ, kịp thời các số liệu chính thức thuộc lĩnh vực quản lý. Các đơn vị chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu, tài liệu phục vụ công tác thẩm định.
Theo tiến độ, ngay trong tháng 7/2026, tỉnh Lào Cai sẽ hoàn thành việc ban hành kế hoạch, thành lập Hội đồng thẩm định và Tổ giúp việc. Các sở, ngành sẽ hướng dẫn UBND các xã tổ chức rà soát, chuẩn bị hồ sơ và nhập số liệu theo quy định. Trước ngày 22/7, các xã phải thành lập Hội đồng thẩm định cấp xã và triển khai rà soát, lập danh sách các thôn đủ điều kiện.
Trong quá trình thực hiện, Tổ giúp việc của Hội đồng thẩm định sẽ lựa chọn kiểm tra thực tế tại khoảng 5-10 xã, phường đại diện cho các vùng kinh tế - xã hội và các nhóm dân tộc trên địa bàn tỉnh. Việc kiểm tra sẽ ưu tiên những địa bàn có số liệu phức tạp, có nhiều thay đổi so với giai đoạn trước hoặc có ý kiến phản ánh từ cơ sở.
Phân định danh sách thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, thôn đặc biệt khó khăn sẽ là cơ sở quan trọng để triển khai đồng bộ các chính sách dân tộc, giảm nghèo, an sinh xã hội và phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Ảnh: Bích Hợp.
Đến đầu tháng 8/2026, các sở, ngành hoàn thành công tác thẩm định và gửi kết quả về Hội đồng thẩm định trước ngày 5/8. Hội đồng sẽ tổ chức họp thẩm định trước ngày 12/8, sau đó tham mưu UBND tỉnh Lào Cai ban hành quyết định phê duyệt danh sách thôn vùng đồng bào DTTS và miền núi, thôn đặc biệt khó khăn trên địa bàn tỉnh.
UBND các xã phải hoàn thiện báo cáo, hồ sơ gửi Sở Dân tộc và Tôn giáo Lào Cai cùng các cơ quan liên quan trước ngày 25/7/2026. Sau khi tổng hợp, UBND tỉnh sẽ hoàn thiện hồ sơ báo cáo Bộ Dân tộc và Tôn giáo trước ngày 15/8/2026.
Kinh phí thực hiện kế hoạch được bảo đảm từ ngân sách nhà nước, bao gồm ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương và các nguồn huy động hợp pháp khác.
UBND tỉnh Lào Cai cũng phân công rõ trách nhiệm cho từng cơ quan. Trong đó, Sở Dân tộc và Tôn giáo là cơ quan chủ trì, chịu trách nhiệm tham mưu xây dựng kế hoạch, tổng hợp kết quả rà soát, tổ chức thẩm định và trình UBND tỉnh phê duyệt danh sách. Các sở chuyên ngành thực hiện hướng dẫn, thẩm định các tiêu chí thuộc lĩnh vực phụ trách; Sở Tài chính Lào Cai tham mưu bố trí kinh phí; UBND các xã, phường trực tiếp tổ chức rà soát, lập hồ sơ và chịu trách nhiệm về tính chính xác của kết quả.
Việc xác định đúng các thôn vùng đồng bào DTTS và miền núi, thôn đặc biệt khó khăn sau sắp xếp có ý nghĩa quan trọng, tạo cơ sở để tỉnh Lào Cai triển khai hiệu quả các chính sách dân tộc, đầu tư phát triển hạ tầng, giảm nghèo bền vững và bảo đảm an sinh xã hội trong giai đoạn 2026 - 2030, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào các dân tộc trên địa bàn tỉnh.
