Tại xã Mường Luân, tỉnh Điện Biên, những mô hình sản xuất gắn với điều kiện tự nhiên đang dần trở thành chỗ dựa sinh kế cho người dân. Trong đó, nuôi trồng thủy sản được xem là hướng đi mới, giúp nhiều hộ dân tăng thu nhập rõ rệt.
Xã Mường Luân có 91 ha diện tích nuôi trồng thủy sản, đạt tới 260% kế hoạch được giao. Sản lượng thủy sản năm nay ước đạt 57 tấn, tăng 1,7 tấn so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng trưởng tích cực trong bối cảnh khí hậu thất thường, mưa lớn kéo dài gây ảnh hưởng không nhỏ đến ao hồ của bà con.
Ao nuôi thủy sản của người dân xã Mường Luân, mô hình đang giúp nhiều hộ gia đình cải thiện thu nhập và mở rộng sinh kế bền vững. Ảnh: Hoàng Châu.
Ông Lò Văn Tuấn, một hộ nuôi cá tại xã Mường Luân, chia sẻ: Gia đình bắt đầu mở rộng diện tích nuôi từ ba năm nay, sau khi được hỗ trợ giống và hướng dẫn kỹ thuật. “Nuôi cá không quá vất, đầu tư vừa phải mà thu nhập ổn định. Năm nay nhà tôi thu được gần gấp rưỡi so với trước, nhờ thời tiết thuận và kỹ thuật tốt hơn. Có nghề này, cuộc sống đỡ bấp bênh hẳn.”
Không chỉ người dân chủ động mở rộng mô hình, xã Mường Luân còn phối hợp với các đơn vị chuyên môn để tổ chức tập huấn theo từng vụ nuôi. Nội dung chủ yếu tập trung vào xử lý nước ao, phòng bệnh cho cá, kỹ thuật cho ăn theo chu kỳ và cách theo dõi sinh trưởng nhằm giảm thiểu rủi ro.
Theo chính quyền xã Mường Luân, quá trình phát triển thủy sản được đặt song song với việc rà soát diện tích đất, nguồn nước và nhu cầu của từng bản. Các mô hình nuôi nhỏ, phân tán nhưng phù hợp điều kiện vùng cao; đặc biệt nhiều hộ kết hợp nuôi cá với chăn nuôi lợn, dê hoặc trồng cỏ, tạo thành vòng khép kín tận dụng nguồn phụ phẩm.
Ông Nguyễn Trọng Huế, Chủ tịch UBND xã Mường Luân, tỉnh Điện Biên, nhận định: “Mỗi bản có lợi thế khác nhau, vì thế chúng tôi không áp đặt mô hình nào cả. Hộ nào có điều kiện ao hồ thì phát triển thủy sản; hộ nào thuận chăn nuôi thì tập trung vào đàn gia súc, gia cầm. Tuy nhiên, thủy sản đang chứng minh hiệu quả khá tốt, đặc biệt đối với hộ nghèo và cận nghèo vì vốn đầu tư ban đầu không lớn.”
Ngoài thủy sản, xã Mường Luân vẫn duy trì các mô hình nông nghiệp truyền thống như trồng lúa, trồng sắn, chăn nuôi bò và phát triển rừng. Việc đa dạng hóa nguồn thu giúp người dân giảm phụ thuộc vào một ngành sản xuất, hạn chế thiệt hại khi thời tiết hoặc thị trường biến động.
Người dân Mường Luân thu hoạch cá thương phẩm từ ao nuôi, góp phần mở rộng sinh kế và nâng cao thu nhập. Ảnh: Hoàng Châu.
Một số hộ đã bắt đầu liên kết tiêu thụ sản phẩm với tiểu thương, mở ra đầu ra ổn định hơn. Tuy quy mô còn nhỏ, nhưng đây được xem là bước tiến quan trọng để phát triển chuỗi giá trị nông sản tại địa phương.
Ông Huế, cho biết thêm: “Thời gian tới xã Mường Luân sẽ rà soát những ao nuôi hiệu quả để có chính sách hỗ trợ mở rộng, đồng thời tìm nguồn lực giúp người dân cải tạo những ao nhỏ, manh mún. Chúng tôi cũng mong có thêm đơn vị đứng ra thu mua để bà con yên tâm sản xuất.”
Từ việc tận dụng đất đai và nguồn nước sẵn có, mô hình nuôi thủy sản đang mang lại cơ hội giảm nghèo bền vững cho hàng trăm hộ dân Mường Luân. Sự thay đổi từ nhận thức đến cách làm cho thấy sinh kế nông nghiệp, nếu được tổ chức hợp lý, có thể trở thành hướng phát triển quan trọng của một xã vùng cao còn nhiều khó khăn.
