Kỳ tích Dương Quỳ sau thảm họa lũ dữ

Hồi sinh cánh đồng Tông Pháy

Những ngày tháng 7, cánh đồng Tông Pháy, xã Dương Quỳ, Lào Cai rộn ràng tiếng máy gặt, tiếng nói cười của nông dân. Trên những thửa ruộng vàng óng trải dài dưới nắng sớm, từng bông lúa nặng hạt cúi đầu như báo hiệu một mùa vàng no ấm. Ít ai có thể ngờ rằng, chỉ tám tháng trước, nơi đây từng là vùng đất hoang tàn, ngổn ngang đất đá sau trận lũ dữ do hoàn lưu bão số 10 gây ra vào tháng 10/2025. Từ đống đổ nát ấy, bằng ý chí kiên cường và tinh thần đoàn kết, người dân Dương Quỳ đã viết nên câu chuyện hồi sinh đầy xúc động trên những cánh đồng quê hương.

Người dân thôn Tông Pháy vẫn chưa thể quên đêm mưa lũ kinh hoàng cuối tháng 10 năm ngoái. Hôm ấy, mưa lớn kéo dài nhiều ngày khiến nước từ thượng nguồn đổ về cuồn cuộn, cuốn theo đất đá từ trên sườn núi tràn xuống cánh đồng. Chỉ sau một đêm, những thửa ruộng lúa của bà con đang chuẩn bị cho thu hoạch đã bị vùi lấp hoàn toàn dưới lớp bùn trộn lẫn đất đá dày hàng mét.

Ông Lê Văn Thủy, người đã có hàng chục năm gắn bó với nghề nông, vẫn còn nguyên cảm giác xót xa khi nhớ lại thời khắc nhìn cánh đồng bị xóa sổ. Ông Thủy chia sẻ. “Lúc đó nhìn ra cánh đồng chỉ thấy đất đá và bùn cát phủ trắng xóa. Bao nhiêu công sức chăm sóc suốt cả vụ coi như mất hết. Nhiều người trong thôn như chết lặng, không nói được câu nào”.

Không riêng gia đình ông Thủy, hàng chục hộ dân khác trong thôn đã phải nếm trải cảm giá đắng cay khi mùa màng sắp được thu hoạch lại bị thiên tai vùi lấp chỉ sau có một đêm. Những thửa ruộng vốn là nguồn sống chính của bà con trong thôn Tông Pháy bị cơn lũ tàn phá, nhiều diện tích biến dạng hoàn toàn, không còn nhận ra hình hài ban đầu.

Những ngày sau lũ, cả cánh đồng phủ một màu xám xịt. Những bãi đất đá nham nhở trải dài, xen lẫn những dòng nước đục ngầu. Nhiều người từng nghĩ sẽ phải mất nhiều năm mới có thể khôi phục sản xuất, còn nỗi lo về sinh kế và cuộc sống sau thiên tai đè nặng lên từng gia đình.

Thế nhưng, người dân Dương Quỳ đã không chấp nhận đầu hàng trước thiên tai, nghịch cảnh. Ngay sau khi nước rút, chính quyền địa phương khẩn trương phối hợp cùng các lực lượng hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả. Các cuộc họp thôn được tổ chức liên tục để bàn giải pháp cải tạo đồng ruộng, khôi phục sản xuất.

Những ngày ấy, cánh đồng Tông Pháy luôn tấp nập người và máy móc từ sáng sớm đến chiều muộn. Người mang cuốc, người cầm xẻng, nhà có máy xúc hỗ trợ nhà không có, nhà này hỗ trợ công cho nhà kia. Sự chung tay của cả cộng đồng trên từng mét vuông đất được đào bới, san gạt với quyết tâm đưa đồng ruộng có thể sản xuất trở lại.

Ông La Đức Hiệp, Trưởng thôn Tông Pháy cho biết, điều đáng quý nhất sau thiên tai chính là tinh thần đoàn kết của bà con. “Có những hôm bà con làm việc từ sáng đến tận tối mịt mới về. Ai cũng xác định phải cứu lấy cánh đồng vì đó là nguồn sống của cả thôn. Chính sự đồng lòng ấy đã giúp chúng tôi vượt qua giai đoạn khó khăn nhất”.

Những diện tích còn khả năng phục hồi được tập trung cải tạo để tiếp tục gieo cấy. Ở những khu vực bị đất đá vùi lấp quá sâu, chính quyền xã đã hướng dẫn người dân chuyển đổi sang những loại cây trồng phù hợp hơn nhằm tận dụng quỹ đất và tạo sinh kế lâu dài.

Hành trình hồi sinh ấy không diễn ra trong ngày một ngày hai. Đó là nhiều tháng miệt mài cải tạo đất, dẫn nước, gieo giống và chăm sóc. Mỗi mầm lúa xanh vươn lên từ vùng đất từng bị thiên tai tàn phá đều mang theo hy vọng về một ngày cánh đồng lại phủ màu vàng no ấm.

Mùa vàng ở Dương Quỳ

Những khó khăn rồi cũng lùi lại phía sau. Hôm nay, đứng giữa cánh đồng Tông Pháy, thật khó để nhận ra dấu tích của trận lũ lịch sử năm nào. Những thửa ruộng lúa chín nối tiếp nhau như tấm thảm vàng phủ kín thung lũng. Gió nhẹ thổi qua làm những bông lúa trĩu hạt đung đưa, như từng đợt sóng vàng óng ánh dưới nắng. Tiếng máy gặt hòa cùng tiếng cười nói của người dân râm ran, hòa lẫn vào bức tranh mùa gặt no ấm.

Trên thửa ruộng của gia đình, ông Lê Văn Thủy không giấu được niềm vui khi những bao thóc đầu tiên được đưa lên bờ. “Năm nay lúa sinh trưởng tốt. Nhìn cánh đồng xanh rồi chuyển sang vàng như thế này, tôi vui lắm. Bao nhiêu công sức bỏ ra cuối cùng cũng được đền đáp. Dự kiến vụ này gia đình thu được khoảng 2 - 3 tấn thóc”, ông Thủy phấn khởi.

Niềm vui ấy không chỉ đến từ một vụ mùa khá mà còn là cảm giác chiến thắng nghịch cảnh, đứng dậy sau cơn lũ dữ. Những bông lúa trĩu hạt hôm nay chính là thành quả ngọt ngào, cũng là minh chứng sinh động cho ý chí của người dân Dương Quỳ không chịu khuất phục của con người trước thiên tai.

Đối với hơn 80 hộ dân ở Tông Pháy, mùa gặt năm nay mang ý nghĩa đặc biệt hơn bất kỳ mùa vụ nào trước đó. Mỗi hạt thóc thu hoạch được đều thấm đẫm mồ hôi, công sức và sự bền bỉ của bà con trong hành trình giành lại những cánh đồng từng bị vùi lấp.

Theo ông Phạm Đức Huấn, Chủ tịch UBND xã Dương Quỳ, địa phương xác định việc khôi phục sản xuất phải gắn với nâng cao khả năng thích ứng trước thiên tai trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét.

“Chúng tôi đã làm việc với các thôn, bản để tuyên truyền, vận động người dân chuyển đổi sang những mô hình sản xuất phù hợp như trồng lúa chất lượng cao, trồng sả Java hoặc trồng gừng ở những khu vực khó phục hồi. Đồng thời tiếp tục huy động các nguồn lực hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả thiên tai và phát triển sản xuất bền vững”, ông Huấn cho biết.

Chiều muộn, khi ánh nắng cuối ngày phủ vàng khắp triền núi, những chuyến xe chở đầy thóc nối nhau rời cánh đồng. Khắp các nếp nhà sàn trong thôn Tông Pháy, tiếng cười nói rộn rã vang lên. Những bao thóc mới được đưa về sân phơi, báo hiệu một mùa no ấm đang đến.

Sau trận lũ lịch sử, người dân Dương Quỳ càng thấm thía giá trị của lao động, của sự sẻ chia và tinh thần đoàn kết cộng đồng. Thiên tai có thể cuốn trôi tài sản, phá hủy ruộng đồng, nhưng không thể đánh gục ý chí vươn lên của những người nông dân nơi đây. Chính từ đống đổ nát, họ đã gieo lại niềm tin, để hôm nay gặt hái không chỉ những hạt lúa vàng mà còn thu về thành quả của lòng kiên cường và khát vọng hồi sinh.