Bí quyết nuôi cà cuống cho tinh dầu đậm hương, lãi cao

Trại nuôi cà cuống độc nhất Cần Thơ

Cà cuống có hương tinh dầu đặc trưng. Tại các tỉnh phía Bắc, nghề nuôi cà cuống khá phát triển, tuy nhiên ở miền Tây, loài này vẫn còn khá mới mẻ.

Tại TP Cần Thơ, trang trại nuôi cà cuống của gia đình anh Huỳnh Văn Thuận (42 tuổi) ở phường Phước Thới được xem là độc nhất và đang mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Trong khuôn viên vỏn vẹn 250m2, anh Thuận bố trí 7 bể nuôi cà cuống, phần diện tích còn lại anh làm ao trải bạt nuôi nòng nọc làm thức ăn cho cà cuống.

Trước khi bén duyên với con cà cuống, anh Thuận từng là hướng dẫn viên du lịch tại TP.HCM. Tháng 9/2023, anh quyết định “bỏ phố về quê” để lập nghiệp. Do diện tích đất của gia đình không nhiều, việc trồng trọt không phù hợp, anh quyết định tìm mô hình mới theo tiêu chí gọn, dễ bảo quản, giá trị cao.

“Một năm trước khi quyết định nuôi cà cuống, tôi theo dõi và tìm hiểu thông tin trên các hội nhóm. Lúc đó, có nhiều con để lựa chọn như bồ câu, chó kiểng, dế, đuông dừa... Trong tất cả những loài này, chỉ có cà cuống là phù hợp, ít người làm nên tôi nuôi thử nghiệm, chứ bản thân chưa có ý định phát triển lâu dài”, anh Thuận chia sẻ.

Sau một thời gian gắn bó, anh nhận ra mô hình có nhiều tiềm năng phát triển nếu giải quyết được những điểm nghẽn mà nhiều hộ nuôi từng gặp phải.

Anh Thuận chỉ ra 3 bài toán lớn khiến mô hình nuôi cà cuống khó thành công. Đầu tiên là thức ăn. So với nhiều vật nuôi khác, cà cuống chỉ ăn mồi sống như nòng nọc, cá hương hoặc dế. Ban đầu, anh từng xây hai chuồng dế để chủ động cung cấp thức ăn cho cà cuống, vừa có thêm thu nhập từ việc bán dế thương phẩm. Tuy nhiên, việc duy trì song song hai mô hình tương đối vất vả và tốn nhiều diện tích, vì thế anh quyết định tập trung nuôi nòng nọc và cá hương.

Bài toán thứ hai là đầu ra. Theo anh Thuận, nếu chỉ bán sản phẩm tại địa phương hoặc khu vực lân cận thì gần như không có thị trường tiêu thụ. Nhà hàng hay chợ truyền thống cũng rất ít nhu cầu. Muốn phát triển được mô hình này, người nuôi buộc phải tiếp cận khách hàng trên cả nước.

Hiện nay, sản phẩm “Cà cuống - vị phù sa” của anh Thuận được tiêu thụ rộng rãi thông qua các nền tảng mạng xã hội và sàn thương mại điện tử. Nhờ đó, thương hiệu cà cuống của TP Cần Thơ có lượng khách ổn định tại các tỉnh phía Bắc.

Điểm nghẽn cuối cùng là sự chênh lệch giá trị thương phẩm giữa cà cuống đực và cái. Anh Thuận lý giải, thị trường hiện nay khá chuộng cà cuống đực bởi có túi tinh dầu tạo mùi thơm đặc trưng, nổi tiếng trong nhiều món ăn. Trong khi đó, cà cuống cái ít được biết đến nên giá trị thấp hơn. Để khắc phục điều này, anh đẩy mạnh bán con giống theo cặp (1 con đực, 1 con cái) với giá 80.000 - 100.000 đồng/cặp. Cách làm này vừa đáp ứng nhu cầu gây giống của người nuôi, vừa nâng giá trị thương phẩm của cà cuống cái.

Khi ba bài toán trên được tháo gỡ, mô hình nuôi cà cuống cũng bắt đầu phát triển ổn định. Hiện anh không mở rộng đàn theo hướng tăng số lượng bể nuôi mà chỉ duy trì khoảng 14 bể, đồng thời liên kết với nhiều hộ khác.

Anh cung cấp trứng giống cho người dân nuôi, sau đó thu mua lại cà cuống thương phẩm. Giá thu mua cà cuống đực dao động từ 20.000 - 30.000 đồng/con, cà cuống cái khoảng 10.000 đồng/con. Theo anh, đây là cách giúp nhiều hộ cùng tham gia nhưng vẫn đảm bảo đầu ra.

Hiện mỗi tháng trang trại của anh Thuận cung ứng khoảng 500 - 600 con cà cuống với giá dao động từ 40.000 - 50.000 đồng/con cà cuống đực và cà cuống cái khoảng 20.000 đồng/con. Ngoài ra, anh còn bán trứng với giá khoảng 90.000 đồng/ổ.

"Tuyệt chiêu" thu lãi cao

Theo dõi anh Thuận chăm sóc từng bể nuôi, chúng tôi nhận ra kỹ thuật nuôi cà cuống không quá phức tạp nhưng đòi hỏi người nuôi phải nắm rất rõ tập tính của loài này.

Diện tích mỗi bể nuôi khoảng 6m2, được làm bằng khung sắt kiên cố, phủ bạt, phía trên có màn lưới che đậy để tránh cà cuống bay ra ngoài. Bên trong bể, ngoài rong rêu và lục bình tạo nơi trú ngụ, anh còn đặt những viên gạch bốn lỗ để cố định các cành cây khô, đây chính là nơi cà cuống cái bám lên đẻ trứng.

Sau khi đẻ, ổ trứng sẽ được anh chuyển sang một bể khác để ấp nhằm tránh bị cà cuống trưởng thành phá hỏng. Theo anh Thuận, trứng từ khi đẻ đến lúc nở chỉ khoảng 6 - 7 ngày. Khâu quyết định tỷ lệ nở nằm ở việc giữ độ ẩm.

Trứng được đẻ trên vỏ cây, người nuôi phải liên tục giữ cho lớp vỏ này luôn ẩm. Nếu để khô, trứng thiếu nước, tỷ lệ nở giảm mạnh. Anh Thuận cho biết, đây là kỹ thuật quan trọng, nếu không nắm vững, nhiều hộ dù được hướng dẫn đầy đủ vẫn gặp thất bại. Thông thường, mỗi ngày người nuôi phải nhúng vỏ cây có trứng cà cuống vào nước khoảng 8 - 9 lần. Những ngày thời tiết lạnh, số lần nhúng có thể tăng lên hơn 10 lần vì vỏ cây nhanh khô.

Sau khi nở khoảng 12 giờ, cà cuống con bắt đầu săn mồi. Thức ăn lúc này là nòng nọc khoảng 10 ngày tuổi hoặc cá bảy màu, sau đó chuyển dần sang cá hương khi cà cuống lớn hơn.

Trong suốt quá trình phát triển khoảng 65 ngày, cà cuống trải qua năm lần lột xác. Theo anh Thuận, từ lần lột xác thứ ba trở đi, cà cuống bắt đầu ăn rất khỏe. Đây cũng là giai đoạn người nuôi phải đặc biệt chú ý nguồn thức ăn.

“Nếu thiếu mồi hoặc mồi không đúng kích cỡ, cà cuống sẽ cắn nhau, ăn lẫn nhau, dẫn đến tỷ lệ hao hụt cao. Một ổ trứng cà cuống có khoảng 100 trứng, sau quá trình ấp và nuôi thu được khoảng 30 con trưởng thành đã được xem là thành công”, anh Thuận cho hay.

Giai đoạn thu hoạch, anh Thuận xả bể. Những con cái đủ 65 ngày tuổi được thu trước, con đực được chuyển sang bể khác nuôi thêm đến khoảng 75 ngày. Đặc biệt, cà cuống đực càng nuôi lâu càng đẹp, nếu vượt mốc 90 ngày, tinh dầu sẽ đậm hương và cay nồng hơn.

Để bảo quản sản phẩm, sau khi thu hoạch, cà cuống được xử lý theo quy trình: làm sạch, ướp muối, nướng, đóng gói hút chân không rồi cấp đông. Nhờ đặc tính bảo quản lâu, cà cuống có thể lưu trữ đến cả năm mà vẫn giữ chất lượng và hương vị.

Hiện anh Thuận vẫn đang tiếp tục nghiên cứu để kéo dài thời gian sinh sản của cà cuống trong mùa lạnh. Bởi vào các tháng 11, 12 và tháng 1, cà cuống thường giảm hoặc ngừng sinh sản khiến nguồn trứng không ổn định.

Đáng chú ý, chi phí đầu tư cho mô hình này không lớn, sau khoảng 65 ngày nuôi, chi phí bình quân chỉ khoảng 10.000 đồng/con. Với lượng tiêu thụ ổn định, gia đình anh Thuận thu lãi hàng trăm triệu đồng mỗi năm.