Đi tới tận ruộng đồng cùng nông dân

Mô hình tiên phong trên xứ nóng

Những ngày đầu mùa mưa năm 2026, trên vùng đất Bình Minh dưới chân núi Bà Đen, tỉnh Tây Ninh, những vườn mãng cầu xanh mướt đang vào giai đoạn chăm sóc quan trọng. Xen giữa vùng cây ăn trái đặc sản là những khu nhà màng hiện đại, nơi các mô hình nông nghiệp công nghệ cao đang từng ngày khẳng định hiệu quả.

Một trong những mô hình tiêu biểu là vườn chanh leo mật ong của anh Nguyễn Tuấn Anh. Sau khi thành công với giống cà chua Nova, anh tiếp tục tìm hướng đi mới bằng việc đưa giống chanh leo cao cấp vào sản xuất trong nhà màng theo hướng hữu cơ.

Trên diện tích khoảng 1.000m² với gần 200 gốc chanh leo, anh bón bằng phân hữu cơ vi sinh kết hợp hệ thống tưới nhỏ giọt tự động. Nhà màng giúp kiểm soát nhiệt độ, hạn chế sâu bệnh và giảm đáng kể tác động bất lợi của thời tiết.

Theo anh Tuấn Anh, mục tiêu của mô hình không chỉ nâng cao năng suất mà còn tạo sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu. Chanh leo đạt chuẩn có thể bán với giá cao gấp nhiều lần so với sản xuất thông thường, mở ra cơ hội gia tăng giá trị trên cùng đơn vị diện tích.

Mô hình này không phải ngẫu nhiên xuất hiện, đằng sau đó là quá trình định hướng, hỗ trợ và kết nối của cán bộ khuyến nông địa phương trong việc tiếp cận thông tin thị trường, truyền thông sản phẩm và khuyến khích ứng dụng tiến bộ kỹ thuật. Không riêng chanh leo, vùng chuyên canh mãng cầu Bà Đen - cây trồng chủ lực của địa phương cũng đang được hỗ trợ chuyển đổi theo hướng sản xuất an toàn, bền vững.

Nhiều năm nay, mãng cầu Bà Đen không chỉ là trái cây đặc sản mà còn là sinh kế của hàng nghìn hộ dân. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, diện tích chuyên canh mãng cầu trên địa bàn phường Bình Minh đã lên tới hơn 4.000ha, trở thành vùng sản xuất tập trung lớn nhất tỉnh.

Để nâng cao chất lượng sản phẩm, các cán bộ khuyến nông thường xuyên có mặt tại vườn, hướng dẫn người dân quy trình chăm sóc, quản lý sâu bệnh và sử dụng vật tư nông nghiệp đúng kỹ thuật.

Ông Hà Chí Mãng, Giám đốc HTX Mãng cầu Thạnh Tân cho biết, người trồng mãng cầu hiện phải đối mặt với nhiều dịch hại như bọ trĩ, rệp sáp, nhện đỏ và ruồi vàng. Trong bối cảnh thời tiết ngày càng thất thường, việc được hướng dẫn kỹ thuật kịp thời đóng vai trò rất quan trọng.

“Cán bộ kỹ thuật thường xuyên xuống tận vườn kiểm tra, hướng dẫn cách phòng trừ dịch hại và cập nhật những tiến bộ mới trong sản xuất. Nhờ đó, bà con có thêm kiến thức để giảm chi phí và nâng cao chất lượng trái”, ông Mãng chia sẻ.

HTX Mãng cầu Thạnh Tân hiện có 34 thành viên chính thức cùng 190 hộ liên kết với tổng diện tích khoảng 90ha. Việc áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, tưới tiết kiệm nước, quản lý dịch hại tổng hợp đã góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

Theo ThS Phan Thanh Quang, viên chức Trung tâm Cung ứng Dịch vụ sự nghiệp công phường Bình Minh, một trong những hạn chế hiện nay là nhiều hộ vẫn giữ thói quen có bệnh mới trị, trong khi sản xuất hiện đại đòi hỏi phải chủ động phòng ngừa từ sớm.

Vì vậy, cán bộ kỹ thuật đã tập trung hướng dẫn người dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định, tăng cường sử dụng chế phẩm sinh học, phân hữu cơ và các giải pháp canh tác thân thiện với môi trường. Riêng với mãng cầu, biện pháp bao trái đúng thời điểm được xem là giải pháp hiệu quả giúp hạn chế nhiều đối tượng gây hại và đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Những “cánh tay nối dài” ở cơ sở

Phía sau những thành tựu đạt được trong sản xuất nông nghiệp là sự nỗ lực của tập thể Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công phường Bình Minh. Được thành lập từ tháng 7/2025, đơn vị hoạt động theo mô hình đa lĩnh vực, đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ từ văn hóa, truyền thanh đến dịch vụ công và công tác khuyến nông nhằm hỗ trợ sản xuất nông nghiệp. Dù chỉ có 7 biên chế cùng 2 nhân sự không chuyên trách, tập thể cán bộ Trung tâm luôn tích cực hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Những ngày đầu thành lập, đơn vị gặp không ít khó khăn khi cơ sở vật chất thiếu thốn, trong khi sản xuất nông nghiệp trên địa bàn chủ yếu nhỏ lẻ, manh mún. Nhiều hộ dân vẫn quen với tập quán canh tác truyền thống, chưa mạnh dạn tiếp cận những phương thức sản xuất mới.

Thay vì chờ người dân tìm đến, đội ngũ cán bộ chọn cách “đi tới tận ruộng đồng”. Trung tâm tham mưu thành lập tổ khuyến nông cộng đồng gồm 30 thành viên, tạo mạng lưới hỗ trợ kỹ thuật rộng khắp đến từng khu dân cư.

Từ đây, những thông tin về giống mới, dịch hại, kỹ thuật canh tác hay xu hướng thị trường được chuyển tải nhanh chóng đến người sản xuất. Hiệu quả của cách làm này được thể hiện rõ khi cán bộ kỹ thuật kịp thời phát hiện khoảng 1,4ha khoai mì bị nhện đỏ gây hại. Sau khi trực tiếp hướng dẫn xử lý, toàn bộ diện tích đã phục hồi, giúp nông dân tránh thiệt hại lớn.

Song song với hoạt động chuyên môn, đơn vị còn đẩy mạnh truyền thông về bảo vệ môi trường nông nghiệp, vận động người dân tận dụng phụ phẩm để sản xuất phân hữu cơ thay vì đốt bỏ như trước. Những kiến thức về chăm sóc đất, sử dụng phân bón cân đối hay canh tác tiết kiệm tài nguyên được phổ biến thường xuyên thông qua hệ thống truyền thanh và các cuộc họp cộng đồng.

Kiến tạo nông nghiệp xanh

Lợi thế nằm cạnh Khu du lịch Quốc gia núi Bà Đen đã mở ra cho Bình Minh cơ hội phát triển mô hình nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm. Nhiều nhà vườn đã bắt đầu mở cửa đón khách tham quan, kết hợp giới thiệu sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương. Không chỉ tạo thêm nguồn thu, mô hình còn góp phần quảng bá hình ảnh nông nghiệp Tây Ninh đến du khách trong và ngoài nước.

Ông Nguyễn Hoàng Nam, Phó Giám đốc Trung tâm Cung ứng Dịch vụ sự nghiệp công phường Bình Minh cho biết, địa phương xác định phát triển nông nghiệp sạch, hữu cơ và ứng dụng công nghệ cao là hướng đi xuyên suốt trong giai đoạn tới. Các mô hình nhà màng, tưới tự động, sử dụng chế phẩm sinh học hay truy xuất nguồn gốc sẽ tiếp tục được khuyến khích nhân rộng nhằm nâng cao giá trị nông sản và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Từ những cánh đồng mãng cầu đến các khu nhà màng hiện đại, từ những buổi tập huấn kỹ thuật đến các chuyến khảo sát đồng ruộng, tập thể khuyến nông phường Bình Minh đang từng ngày khẳng định vai trò là cầu nối giữa khoa học và người sản xuất.

Lặng lẽ bám cơ sở, cán bộ khuyến nông (nay là Trung tâm Cung ứng Dịch vụ sự nghiệp công) luôn đồng hành cùng nông dân vượt khó, thích ứng với thị trường, góp phần tạo diện mạo mới cho nông nghiệp Bình Minh dựa trên tri thức, công nghệ và khát vọng làm giàu.