Vào tháng 10/2025, Bộ Năng lượng và Tài nguyên Khoáng sản Indonesia đã ban hành Quy định Bộ trưởng số 17/2025 về “Quy trình lập, nộp, phê duyệt và báo cáo kế hoạch - ngân sách cho hoạt động khai thác khoáng sản và than năm 2026”. Điểm thay đổi quan trọng nhất trong quy định là chuyển hệ thống phê duyệt kế hoạch khai thác (RKAB) từ chu kỳ 3 năm trở lại hình thức hàng năm, bắt đầu áp dụng từ năm 2026.
Theo quy định mới, tất cả doanh nghiệp có giấy phép khai thác khoáng sản (IUP/IUPK), dù ở giai đoạn thăm dò hay sản xuất, đều phải nộp RKAB hàng năm - được coi là tài liệu hướng dẫn chính thức cho hoạt động khai thác và sản xuất năm kế tiếp. Hồ sơ phải nộp qua hệ thống trực tuyến của Bộ trong thời gian từ 1/10 đến 15/11 hằng năm. Doanh nghiệp không tuân thủ sẽ phải tạm dừng hoặc hủy bỏ kế hoạch khai thác.
Quy định khai khoáng mới của Indonesia nhằm tái cơ cấu ngành thiếc và siết chặt kiểm soát khai thác bất hợp pháp. Ảnh: InCorp Indonesia.
Quy định cũng siết chặt yêu cầu về chứng từ nộp quỹ phục hồi môi trường, bản đồ điện tử khu vực mỏ, và báo cáo trữ lượng tài nguyên, đồng thời giới hạn quy mô khai thác trong phạm vi được cấp phép và phê duyệt môi trường.
Theo phân tích của SMM, chính sách mới nhằm giảm bớt áp lực ngân sách quốc gia do giá khoáng sản và than, đồng thời nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm môi trường trong ngành khai khoáng. Đặc biệt, doanh nghiệp có năng lực chế biến sâu và tuân thủ tiêu chuẩn môi trường sẽ được ưu tiên khi phê duyệt kế hoạch, trong khi các cơ sở hoạt động kém hiệu quả hoặc khai thác trái phép sẽ bị hạn chế nghiêm ngặt.
Cùng với đó, tập đoàn PT Timah, công ty nhà nước lớn nhất trong ngành ngành thiếc Indonesia, sẽ tiếp quản và vận hành năm nhà máy luyện thiếc bị tịch thu tại Bangka Belitung từ đầu năm 2026. PT Timah đặt mục tiêu nâng sản lượng thiếc từ 22.000 tấn năm 2025 lên 30.000 tấn năm 2026, hướng tới 80.000 tấn trong các năm tới.
Tổng thống Prabowo Subianto cho biết khoảng 80% sản lượng thiếc hàng năm của Indonesia bị buôn lậu, gây thất thoát 3.000 tỷ rupiah (khoảng 187,5 triệu USD) mỗi năm. Chính phủ đang tăng cường truy quét các vụ việc khai thác trái phép và kỳ vọng đến cuối năm 2025 có thể tiết kiệm khoảng 2,2 tỷ rupiah (137.500 USD) cho ngân sách.
Khu vực Bangka Belitung hiện chiếm 91% trữ lượng thiếc và 95% trữ lượng đất hiếm của Indonesia. Việc tái cơ cấu ngành khai khoáng, kết hợp với quản lý tập trung và sản xuất chế biến sâu, được kỳ vọng sẽ giúp Indonesia phát triển ngành thiếc theo hướng hiệu quả, bền vững và có giá trị gia tăng cao.
