Liên minh châu Âu (EU) vừa điều chỉnh phạm vi áp dụng của Quy định chống phá rừng (EUDR), động thái được đánh giá là nhằm cân bằng giữa mục tiêu bảo vệ rừng và giảm gánh nặng tuân thủ đối với doanh nghiệp.
Theo quy định, các doanh nghiệp kinh doanh một số mặt hàng như đậu tương, cà phê, ca cao, thịt bò, dầu cọ, cao su và gỗ tại thị trường EU phải chứng minh sản phẩm không có nguồn gốc từ các khu vực bị phá rừng hoặc suy thoái rừng sau mốc thời gian mà luật quy định.
Ủy ban châu Âu (EC) đưa một số sản phẩm từ dầu cọ vào phạm vi điều chỉnh của Quy định chống phá rừng (EUDR). Ảnh: Food Navigator.
Trước đó, việc triển khai EUDR đã bị lùi thời hạn do vấp phải phản ứng từ nhiều đối tác thương mại lớn, trong đó có Brazil, Indonesia và Mỹ. Các nước này cho rằng quy định sẽ làm gia tăng đáng kể chi phí tuân thủ, ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu vào thị trường châu Âu.
Trong gói sửa đổi mới nhất, EC quyết định loại da thuộc, da thô và da sống của gia súc khỏi phạm vi điều chỉnh của EUDR. Ngoài ra, một số mặt hàng khác cũng được miễn trừ, gồm lốp xe tái chế, hạt đậu tương dùng làm giống và một số linh kiện như ghế ngồi ô tô.
Ở chiều ngược lại, EU bổ sung vào danh mục kiểm soát các sản phẩm phái sinh từ dầu cọ được sử dụng để sản xuất hóa chất oleochemical - nhóm hợp chất có nhiều ứng dụng trong sản xuất sơn, dược phẩm, chất bôi trơn và phụ gia thực phẩm. Cà phê hòa tan và lưỡi bò đông lạnh cũng được đưa vào phạm vi áp dụng của quy định.
Những điều chỉnh này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 30/12/2027.
Việc miễn trừ da thuộc được xem là thắng lợi đối với ngành công nghiệp da toàn cầu. Đại diện ngành cho rằng da thuộc chỉ là sản phẩm phụ của ngành chế biến thịt, không phải yếu tố thúc đẩy hoạt động chăn nuôi gia súc hay nguyên nhân trực tiếp dẫn đến nạn phá rừng. Vì vậy, việc áp dụng các yêu cầu truy xuất nguồn gốc nghiêm ngặt đối với mặt hàng này là không cần thiết.
Trong khi đó, nhiều tổ chức bảo vệ môi trường bày tỏ quan ngại trước quyết định của EC. Họ cho rằng việc loại da thuộc khỏi phạm vi điều chỉnh có thể tạo ra kẽ hở trong chuỗi truy xuất nguồn gốc và làm suy giảm hiệu quả của các nỗ lực ngăn chặn tình trạng phá rừng.
Cùng với việc điều chỉnh danh mục hàng hóa, EC cũng công bố các nâng cấp đối với hệ thống công nghệ thông tin phục vụ doanh nghiệp khai báo và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Đây là một trong những nội dung được đặc biệt chú trọng sau khi những hạn chế về hạ tầng kỹ thuật từng buộc EU phải lùi thời điểm thực thi EUDR trong năm ngoái.
