Páramo là một dạng hệ sinh thái tự nhiên nhiệt đới đặc trưng vùng Nam Mỹ. Tại Ecuador, vùng páramo Antisana ở phía đông nam Quito, đã trải qua hàng thế kỷ chăn thả gia súc, khiến lớp đất chai cứng, nguồn nước ô nhiễm và gần như không còn loài bản địa.
Hươu đuôi trắng đứng ở giữa đám cỏ. Ảnh: FONAG.
Năm 2010, Quỹ bảo tồn nước Quito (FONAG) và công ty cấp nước EPMAPS đã phối hợp mua lại 7.000 ha đất thoái hóa, tiến hành loại bỏ cừu và gia súc, phục hồi thảm thực vật, xây dựng lại đầm lầy, khôi phục hệ thống nước ngầm và kiểm soát xói mòn, phục hồi đất hoang thành khu bảo tồn đa dạng sinh học và nguồn nước thiết yếu.
Kết quả là thực vật bản địa hồi phục, đất hút và giữ nước tốt hơn, dẫn đến chất lượng nguồn nước cải thiện rõ rệt. Hươu đuôi trắng, thỏ Andes, cáo và chim săn mồi quay về tìm nơi trú ẩn và thức ăn; không lâu sau, báo sư tử xuất hiện. Điều đặc biệt là gấu Andes xuất hiện lần đầu sau nhiều thập kỷ.
FONAG duy trì hoạt động nhờ 2% doanh thu từ tiền nước của người dân Quito, cùng các khoản tài trợ từ doanh nghiệp lớn. Đây là một mô hình tài chính bền vững, minh bạch và đáng tin cậy được nhiều quốc gia khắp châu Mỹ Latinh học hỏi.
Thành công của Antisana chứng minh rằng ngay cả khi hệ sinh thái bị phá hủy nghiêm trọng vẫn có thể hồi phục nếu có sự quản lý kiên trì, hợp tác cộng đồng chặt chẽ và những giải pháp dựa vào thiên nhiên đúng hướng. Đây thực sự là câu chuyện hy vọng và truyền cảm hứng mạnh mẽ cho việc bảo vệ nguồn nước và đa dạng sinh học toàn cầu.
