Xã An Bình (Vĩnh Long) nằm trọn trên mảnh đất giữa sông Cổ Chiên. Nơi đây mang dáng dấp vùng đất trù phú với mạng lưới sông nước chằng chịt, vườn cây ăn trái xanh tốt và người dân thân thiện, hiếu khách.
Sau khi hợp nhất từ các xã An Bình (cũ), Hòa Ninh, Đồng Phú và Bình Hòa Phước, Đảng ủy xã An Bình đã rà soát, kế thừa các nghị quyết phát triển kinh tế – xã hội trước đây và xác định rõ hướng đi phát triển du lịch sinh thái dựa trên thế mạnh sẵn có, gắn chặt với bảo vệ môi trường, tránh cách làm du lịch “ăn xổi”.
Xã An Bình hiện có gần 1.700 lồng bè nuôi cá, và chính quyền địa phương đang hướng đến phát triển mô hình du lịch trải nghiệm gắn với hoạt động này. Ảnh: Hồ Thảo.
Đa dạng các sản phẩm du lịch
Theo lãnh đạo xã An Bình, địa phương hiện có hơn 163 ha nuôi thủy sản với gần 1.700 lồng bè của khoảng 200 hộ dân, tập trung dọc sông Cổ Chiên. Hiện, xã đang định hướng đưa khu vực này trở thành điểm du lịch trải nghiệm, góp phần phát triển đa dạng sản phẩm du lịch.
Đến làng bè, du khách được tận mắt chứng kiến quy trình nuôi cá trên sông, thử cho cá ăn bằng máy tự động, rồi thưởng thức bữa ăn chế biến từ cá tươi vừa vớt lên từ lồng bè. Trải nghiệm này hứa hẹn trở thành một điểm nhấn riêng cho du lịch An Bình.
Điểm đến tiêu biểu là Hợp tác xã Liên kết chuỗi thủy sản an toàn Vĩnh Long, với hơn 100 lồng bè nuôi cá theo tiêu chuẩn VietGAP trên diện tích hơn 7.300 m² mặt nước. HTX nuôi nhiều loại cá đặc sản như cá hô, cá cóc, cá điêu hồng, cá lăng, cá dứa… Đồng thời, HTX còn phát triển các sản phẩm chế biến đạt OCOP 3 sao, bao gồm khô cá điêu hồng, khô cá dứa một nắng và cá he kho rục xương. Du khách đến tham quan có thể mua về làm quà hoặc được chế biến trực tiếp tại chỗ.
Ông Phạm Hùng Dũng, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc HTX, cho biết: Các bè nuôi cá ở đây được làm từ lưới nilon hoặc lưới kẽm, gắn vào khung sắt và thùng phuy để nổi trên mặt nước. Một số bè được xây như nhà cấp 4, hoàn toàn bằng gỗ và sắt chất lượng cao, bền, chống nước và mối mọt. Những ngôi nhà nổi này mát mẻ vào mùa hè và chắc chắn hơn thuyền, nên ngay cả những người dễ say sóng cũng có thể trải nghiệm thoải mái. Du khách còn có thể giao lưu, ăn uống hoặc hát karaoke mà không lo ảnh hưởng đến khu dân cư xung quanh.
Người dân trên cù lao đang thu hoạch cá, du khách có thể đến tham quan và trải nghiệm bắt cá tại chỗ. Ảnh: Hồ Thảo.
Song song với sông nước, An Bình còn là vùng chuyên canh cây ăn trái lớn với hơn 3.800 ha, sản lượng mỗi năm trên 42.500 tấn. Chôm chôm, nhãn, sầu riêng, mít, chanh… không chỉ là nông sản mà còn trở thành tài nguyên du lịch.
Nhiều năm nay, người dân địa phương đã mở vườn đón khách, kết hợp tham quan, hái trái và thưởng thức ẩm thực Nam Bộ ngay tại vườn. Trong đó, vườn du lịch sinh thái Tư Hiền của ông Đỗ Thành Hiền là một trong những mô hình đầu tiên trên cồn An Bình.
Ông Hiền chia sẻ: Gia đình bắt đầu đón khách từ năm 2000, khi cầu Mỹ Thuận vừa hoàn thành. Hồi đó khách đi xem cầu, thấy vườn trái cây nên xin vào chơi. Nhà có cá, có gà thì làm cho khách ăn. Từ đó, mô hình dần phát triển đến hôm nay.
Theo ông, khi làm du lịch, tư duy làm vườn cũng thay đổi. Trồng trái để bán khác với trồng trái để đón khách. Vì khách đi lại nhiều, nhà vườn phải chăm sóc kỹ hơn, chi phí cao hơn, nhưng đổi lại vừa giữ được vườn vừa giữ được khách. Du lịch giúp thu nhập gia đình ông ổn định hơn trong bối cảnh giá trái cây bấp bênh, đồng thời tận dụng trái xấu làm mứt bán, hạn chế lãng phí. Đáng chú ý, các vườn du lịch ở An Bình ngày càng quan tâm đến yếu tố môi trường. Rác thải được thu gom đúng nơi quy định, chai nhựa được phân loại để tái chế; trên tàu tham quan luôn có thùng rác, hạn chế tối đa việc xả rác xuống sông.
Không chỉ có bè cá hay vườn cây, An Bình còn phát triển những mô hình dịch vụ nhỏ gắn với sông nước, như cho thuê xuồng câu cá. Bà Nguyễn Kim Phụng, người có gần 20 chiếc xuồng cho thuê, cho biết trước đây gia đình nuôi cá không hiệu quả nên chuyển sang dịch vụ này. “Cuối tuần đông khách thì cũng kiếm được vài trăm ngàn mỗi ngày, đủ trang trải cuộc sống”, bà Phụng chia sẻ.
Đoàn du khách nước ngoài tham quan vườn cây ăn trái ở cù lao An Bình. Ảnh: Hồ Thảo.
Không đánh đổi môi trường
Theo lãnh đạo xã An Bình, những mô hình nhỏ lẻ ấy góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch, giúp du khách trải nghiệm đời sống sông nước đúng nghĩa, đồng thời tạo sinh kế tại chỗ cho người dân.
Phát triển du lịch, nhưng An Bình xác định rõ nguyên tắc: không đánh đổi môi trường. Địa phương đẩy mạnh thu gom rác thải, tuyên truyền phân loại rác tại nguồn, phối hợp kiểm tra, xử lý khai thác cát trái phép. Hiện tỷ lệ thu gom rác đạt gần 93%, 96,4% hộ dân sử dụng nước sạch.
Đến cuối năm 2025, An Bình đã hoàn thành 18/19 tiêu chí nông thôn mới, trong đó môi trường và an toàn thực phẩm là những nội dung được ưu tiên. Thời gian tới, xã tiếp tục gắn phát triển du lịch với các HTX, tổ hợp tác, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân, đồng thời từng bước hoàn thiện hạ tầng.
