Sản phẩm cói lên ngôi, đồ nhựa dần lùi bước
Không bắt đầu từ những khái niệm lớn lao về kinh tế xanh hay phát triển bền vững, hành trình tạo dựng các sản phẩm OCOP 4 sao của Hợp tác xã (HTX) thủ công mỹ nghệ Tân Thọ (xã Trung Chính, tỉnh Thanh Hóa) lại xuất phát từ những trăn trở rất đời thường. Đó là nỗi lo về cuộc sống bấp bênh của phụ nữ nông thôn sau mỗi mùa vụ, khi thời gian rảnh nhiều nhưng thu nhập không ổn định; là hình ảnh quen thuộc của những làng quê đang dần bị “nhựa hóa” với vô số vật dụng tiện lợi nhưng khó phân hủy, để lại hệ lụy cho môi trường.
Sản phẩm OCOP 4 sao của Hợp tác xã thủ công mỹ nghệ Tân Thọ. Ảnh: Thu Thủy.
Chị Nguyễn Thị Thắm, Giám đốc HTX, nhớ lại: “Ngày nào đi chợ cũng thấy rổ nhựa, giỏ nhựa, chậu nhựa… dùng thì tiện nhưng chỉ vài năm là giòn, vỡ, bỏ đi rất lãng phí. Tôi tự hỏi vì sao mình không quay lại với những vật dụng từ cói, tre - vừa bền, vừa an toàn, lại tạo việc làm cho chị em trong xã”.
Cói vốn là nguyên liệu quen thuộc của nhiều vùng quê Thanh Hóa, từng gắn bó mật thiết với đời sống sinh hoạt của người dân. Thế nhưng, trước sự lấn át của sản phẩm công nghiệp, nghề đan cói dần mai một. Nhận thấy đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội, chị Thắm cùng HTX Tân Thọ đã kiên trì khôi phục nghề truyền thống, đồng thời cải tiến mẫu mã, nâng cao chất lượng để phù hợp với nhu cầu tiêu dùng hiện đại.
Các sản phẩm của HTX được làm hoàn toàn thủ công, không sử dụng hóa chất hay nhựa tổng hợp. Từ những vật dụng quen thuộc như đĩa đựng đồ, sọt đựng quần áo, giỏ xách, chậu trang trí… mỗi sản phẩm đều được chăm chút tỉ mỉ, đảm bảo độ bền, tính thẩm mỹ và sự an toàn cho người sử dụng. Chính sự kết hợp giữa giá trị truyền thống và nhu cầu hiện đại đã giúp các sản phẩm cói của HTX đạt chứng nhận OCOP 4 sao, từng bước khẳng định vị thế trên thị trường.
Các sản phẩm của HTX được làm hoàn toàn thủ công, không sử dụng hóa chất hay nhựa tổng hợp. Ảnh: Thu Thủy.
Không chỉ dừng lại ở thị trường trong nước, sản phẩm của HTX Tân Thọ đã có mặt tại nhiều quốc gia như Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ… Những thị trường khó tính này đặc biệt coi trọng yếu tố thân thiện môi trường và câu chuyện sản phẩm, điều mà các sản phẩm cói của HTX đáp ứng rất tốt.
Giữ nghề truyền thống, tạo sinh kế bền vững
Hiện nay, HTX tạo việc làm cho khoảng 500 lao động, chủ yếu theo hình thức phát nguyên liệu về tận nhà. Nhờ đó, người lao động có thể chủ động thời gian, vừa làm việc vừa chăm lo gia đình. Thu nhập bình quân đạt từ 4-5 triệu đồng mỗi tháng - mức thu nhập ổn định đối với nhiều hộ nông thôn.
Bà Đặng Thị Thoa, một hội viên HTX, chia sẻ: “Trước đây làm nông xong là rảnh rỗi, không có thu nhập thêm. Từ khi tham gia HTX, tôi có việc làm đều, công việc nhẹ nhàng, không phải đi xa, rất phù hợp với phụ nữ”.
Không chỉ mang lại thu nhập, công việc đan cói còn giúp nhiều phụ nữ tìm lại sự tự tin và niềm vui trong cuộc sống. Những sản phẩm được tạo ra không đơn thuần là hàng hóa, mà còn là kết tinh của sự cần cù, khéo léo và niềm tự hào về nghề truyền thống.
Chị Nguyễn Thị Thắm, Giám đốc HTX thủ công mỹ nghệ Tân Thọ cho biết; những sản phẩm từ cói được làm thay thế đồ nhựa và thân thiện với môi trường. Ảnh: Thu Thủy.
Chị Thắm cho biết, điều khiến chị hài lòng nhất không phải là doanh thu hay thị trường mở rộng, mà là việc ngày càng có nhiều phụ nữ trong xã có việc làm ổn định. “Thấy chị em có thu nhập, có thể tự lo cho bản thân và gia đình, không còn cảm giác bị bỏ lại phía sau, đó mới là thành công lớn nhất”, chị bộc bạch.
Để duy trì chất lượng sản phẩm, HTX thường xuyên tổ chức hướng dẫn kỹ thuật, kiểm tra tay nghề và hỗ trợ hội viên cải tiến kỹ thuật đan lát. Từng công đoạn, từ lựa chọn nguyên liệu, xử lý sợi cói đến hoàn thiện sản phẩm đều được kiểm soát chặt chẽ nhằm đảm bảo đồng đều chất lượng.
Trong bối cảnh xu hướng tiêu dùng xanh ngày càng được quan tâm, sản phẩm cói của HTX Tân Thọ không chỉ là giải pháp thay thế đồ nhựa, mà còn góp phần gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống. Đây là hướng đi phù hợp với mục tiêu phát triển nông thôn bền vững, gắn tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống người dân.
Giữa nhịp sống hiện đại, những sản phẩm cói mộc mạc, thân thiện như một lời nhắc về việc quay trở lại với những giá trị tự nhiên, an toàn và nhân văn. Câu chuyện của HTX Tân Thọ không chỉ là thành công của một mô hình kinh tế, mà còn là minh chứng cho khả năng thích ứng và sáng tạo của người nông thôn trong hành trình phát triển bền vững.
