Dự thảo Thông tư hướng dẫn quản lý, sử dụng, thanh toán và quyết toán kinh phí chi thường xuyên ngân sách nhà nước thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2035 (giai đoạn I: 2026-2030) đã đưa ra nhiều điểm mới đáng chú ý, góp phần hoàn thiện cơ chế tài chính, nâng cao hiệu quả triển khai các chương trình lớn về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Một trong những điểm mới nổi bật của dự thảo là việc thống nhất phạm vi điều chỉnh và nguyên tắc áp dụng đối với các nguồn kinh phí chi thường xuyên. Thông tư quy định rõ việc áp dụng không chỉ đối với nguồn ngân sách nhà nước mà còn bao gồm cả các khoản tài trợ, viện trợ trong trường hợp chưa có thỏa thuận cụ thể về nội dung và mức chi. Điều này giúp đảm bảo tính đồng bộ, tránh chồng chéo trong thực hiện và tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho các đơn vị khi triển khai.
Bên cạnh đó, dự thảo đã làm rõ cơ chế lồng ghép nguồn vốn giữa các chương trình mục tiêu quốc gia. Theo đó, các hoạt động, dự án có sử dụng nguồn vốn sự nghiệp từ ngân sách trung ương, địa phương và các nguồn huy động hợp pháp khác sẽ được áp dụng thống nhất theo quy định của Thông tư, phù hợp với quy định tại Nghị định số 358/2025/NĐ-CP. Quy định này góp phần tăng tính linh hoạt trong huy động và sử dụng nguồn lực và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các chương trình.
Nhiều điểm mới đột phá về quản lý ngân sách Chương trình mục tiêu quốc gia đang được Bộ Tài chính đề xuất. Ảnh: NNMT.
Một điểm đáng chú ý khác là việc xác định rõ các trường hợp không thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông tư. Cụ thể, các khoản tài trợ, viện trợ đã có hướng dẫn riêng hoặc các nội dung sử dụng vốn đầu tư phát triển sẽ thực hiện theo quy định pháp luật tương ứng. Việc phân định này giúp tránh trùng lặp chính sách và đảm bảo tính minh bạch trong quản lý tài chính công.
Về nguồn kinh phí, dự thảo nhấn mạnh vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương trong việc bảo đảm nguồn lực thực hiện chương trình. Kinh phí được bố trí trong dự toán chi thường xuyên hàng năm của các bộ, cơ quan trung ương và được bổ sung có mục tiêu cho địa phương. Đồng thời, dự thảo cũng đề cao tính chủ động của ngân sách địa phương khi cho phép các địa phương căn cứ khả năng cân đối để bố trí thêm nguồn lực, kết hợp với các nguồn huy động hợp pháp khác nhằm triển khai hiệu quả các nội dung của chương trình.
Ngoài ra, dự thảo cũng hướng tới tăng cường trách nhiệm giải trình và hiệu quả sử dụng ngân sách thông qua việc quy định rõ quy trình thanh toán, quyết toán kinh phí. Điều này góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch và hạn chế thất thoát, lãng phí trong quá trình thực hiện.
Các điểm mới trong dự thảo Thông tư không chỉ hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về quản lý tài chính mà còn tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các bộ, ngành và địa phương trong tổ chức thực hiện. Qua đó, góp phần thúc đẩy tiến độ và nâng cao hiệu quả của các Chương trình mục tiêu quốc gia trong giai đoạn mới.
