Sau khi Trung Quốc ban hành “Thanh kiếm Chính sách” năm 2018 quy định ngừng nhập khẩu rác thải nhựa từ các nơi khác trên thế giới, Úc đã thông qua Luật Giảm thiểu và Tái chế Chất thải (RAWR) năm 2020, kèm theo lệnh cấm xuất khẩu rác để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và xử lý trong nước.
Tuy nhiên, Bộ Khí hậu, Năng lượng, Môi trường và Nước (DCCEEW) mới đây gửi email thông báo cho các doanh nghiệp rằng họ “đã sẵn sàng xem xét hồ sơ xin cấp phép xuất khẩu rác thải nhựa mềm nghiền nhỏ”.
Các doanh nghiệp cho rằng động thái này sẽ phá vỡ nỗ lực xây dựng năng lực tái chế trong nước suốt nhiều năm qua. Ảnh: SMH.
Động thái trên đang vấp phải phản ứng gay gắt từ các doanh nghiệp. Trong đó, ông Clive Townsend, quản lý bán hàng của công ty Austsing (bang Victoria), cho biết ông “sốc” trước thông báo này và cho rằng Chính phủ Úc đưa ra quyết định mà không tham vấn ngành. Tương tự, ông Steve Rawson, Giám đốc Plastec Recycling tại Melbourne, nhận định quyết định này “đi ngược hoàn toàn với thông điệp chính phủ đã thúc đẩy suốt 5 năm qua về nâng cao năng lực tái chế nội địa”.
Thông báo của Bộ Khí hậu, Năng lượng, Môi trường và Nước cho biết rác thải nhựa chỉ được xuất khẩu nếu đó là một loại polymer duy nhất - nghĩa là không có tạp chất, gần như không nhiễm bẩn và không cần xử lý thêm trước khi tái chế. Tuy nhiên, ông Rawson cho rằng cụm từ “gần như không nhiễm bẩn” quá mơ hồ và dễ bị lợi dụng.
Các doanh nghiệp cảnh báo việc cho phép xuất khẩu rác thải nhựa mềm có thể tạo ra kênh tiêu thụ giá rẻ, khiến nguồn nguyên liệu trong nước khan hiếm và làm giảm hiệu quả đầu tư vào dây chuyền xử lý hiện đại.
“Chúng tôi không thể kiểm soát nhựa sau khi rời cảng - nó có thể bị đốt hoặc thải ra môi trường”, ông Rawson lưu ý.
Ở chiều ngược lại, ông Tim Welsh, Giám đốc điều hành PreOne Australia, cho rằng việc xuất khẩu có thể giúp Úc “tham gia chuỗi giá trị toàn cầu”, song chính phủ nước này sẽ cần tiêu chí rõ ràng và giám sát nghiêm ngặt.
Phản hồi trước tranh cãi, đại diện DCCEEW khẳng định Bộ “không thay đổi chính sách”, mà chỉ xác định rác thải nhựa mềm nghiền nhỏ vẫn phù hợp với tiêu chuẩn của Luật RAWR và Quy định về Nhựa, miễn là đáp ứng yêu cầu “sạch, không tạp chất và sẵn sàng để tái chế”.
Tuy nhiên, bà Suzanne Toumbourou, Giám đốc Hội đồng Tái chế Úc, cảnh báo sự thiếu rõ ràng này có thể “làm mất niềm tin của nhà đầu tư vào hạ tầng tái chế trong nước”.
