Sơn La tăng tốc giảm nghèo bền vững

Đưa chính sách vào đời sống

Bắt đầu triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững trong điều kiện xuất phát điểm thấp, tỷ lệ hộ nghèo cao, nhiều xã vùng cao còn thiếu hạ tầng thiết yếu, Sơn La đối diện không ít thách thức. Tuy nhiên, với sự chỉ đạo đồng bộ và quyết liệt, chương trình đã nhanh chóng đi vào thực tiễn, tạo nền tảng để người dân vươn lên ổn định, nâng cao chất lượng cuộc sống.

UBND tỉnh Sơn La đã thành lập Ban chỉ đạo các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2025 và các Tổ giúp việc Ban chỉ đạo từ tỉnh đến xã, bảo đảm thống nhất trong điều hành; ban hành quy chế hoạt động, chương trình công tác hàng năm, phân công rõ trách nhiệm từng ngành, từng cấp.

Sau sắp xếp chính quyền địa phương hai cấp năm 2025, 75/75 xã, phường tiếp tục kiện toàn bộ máy, rà soát hộ nghèo, cận nghèo theo tiêu chí mới, cập nhật biến động hộ gia đình để bảo đảm chính sách đến đúng đối tượng, không bỏ sót, không trùng lặp.

Nhờ sự vào cuộc mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm từ 21,66% năm 2021 xuống còn 10,89% cuối năm 2024, bình quân giảm 3,59% mỗi năm, vượt mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV. Tỷ lệ hộ nghèo dân tộc thiểu số giảm từ 21,34% xuống còn 10,79%; tỷ lệ hộ nghèo tại các huyện nghèo giảm bình quân 4-5%/năm, trong đó, 4 huyện đã thoát khỏi danh sách huyện nghèo. Dự kiến đến hết năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh còn 7,89%.

Công tác giải ngân đạt tiến độ với gần 758 tỷ đồng đã thanh toán, tương đương 61,6% tổng vốn ngân sách Trung ương giao. Cùng với đó, bộ mặt nông thôn ở nhiều xã vùng cao đổi thay đáng kể: đường giao thông được cải thiện, trường học, trạm y tế được sửa chữa, đời sống văn hóa - xã hội khởi sắc. Người dân chủ động hơn trong sản xuất, mạnh dạn tiếp cận tiến bộ kỹ thuật và tham gia các mô hình kinh tế thay vì sản xuất nhỏ lẻ.

Chuyển biến rõ về hạ tầng và sinh kế

Một trong những trụ cột quan trọng của giảm nghèo bền vững là đầu tư hạ tầng thiết yếu. Giai đoạn 2021-2025, Sơn La đã xây dựng mới 51 công trình hạ tầng gồm 18 tuyến giao thông, 2 công trình điện an toàn, 9 công trình nước sinh hoạt, 2 công trình thủy lợi, 11 nhà văn hóa, 1 cầu treo và 8 lớp học; đồng thời duy tu, bảo dưỡng 85 công trình để duy trì hoạt động ổn định, phục vụ trực tiếp đời sống người dân.

Đường vào bản được bê tông hóa, giúp việc đi lại, vận chuyển nông sản thuận lợi hơn. Nhiều công trình nước sạch được khôi phục, bảo đảm cấp nước ổn định cho sinh hoạt. Tại các địa bàn vùng sâu, hạ tầng được đầu tư đồng bộ trở thành động lực quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, giảm thiểu rủi ro thiên tai và cải thiện điều kiện sống.

Song song với hạ tầng, tỉnh tập trung hỗ trợ sinh kế cho hộ nghèo và cận nghèo. Các mô hình liên kết doanh nghiệp - hợp tác xã - hộ dân trong sản xuất cà phê, mía, cây ăn quả, rau màu tiếp tục phát huy hiệu quả. Nhiều hộ được hỗ trợ bò, dê sinh sản, giống cây trồng, phân bón và vật tư thiết yếu; các tổ hợp tác, nhóm hộ liên kết tiêu thụ sản phẩm được hình thành, giúp mở rộng quy mô sản xuất, giảm chi phí và nâng hiệu quả kinh tế.

Về việc làm, tỉnh đẩy mạnh đào tạo nghề theo nhu cầu thực tế và tăng cường kết nối giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp. Giai đoạn 2021-2025, Sơn La đã đào tạo nghề cho 13.155 lao động thuộc hộ nghèo, cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, người lao động trên địa bàn huyện nghèo; hỗ trợ hơn 93.000 lao động tiếp cận thị trường việc làm và chuyển đổi ngành nghề. Đáng chú ý, 83 lao động thuộc huyện nghèo được hỗ trợ đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, một hướng đi mang lại thu nhập bền vững cho nhiều gia đình miền núi.

Không để ai bị bỏ lại phía sau

Cùng với hỗ trợ sản xuất, tỉnh đặc biệt chú trọng giải quyết mức độ thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản cho hộ nghèo. Đến nay, 100% hộ nghèo và cận nghèo được hỗ trợ bảo hiểm y tế; 97% trẻ em đi học đúng độ tuổi; tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ em dưới 5 tuổi giảm còn 26%.

Chính sách hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, cận nghèo đạt kết quả rõ rệt với khoảng 1.400 hộ tại Thuận Châu và Sốp Cộp được xây dựng hoặc sửa chữa nhà an toàn. Tỷ lệ hộ nghèo sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh đạt 94%, hộ có nhà tiêu hợp vệ sinh đạt 62%, vượt xa mục tiêu kế hoạch.

Nhận thức của người dân vùng cao chuyển biến tích cực. Người dân quan tâm hơn đến học hành của con trẻ, chủ động tìm hiểu thông tin sản xuất, mạnh dạn áp dụng mô hình kinh tế mới và giảm dần sự phụ thuộc vào hỗ trợ của Nhà nước.

Tuy nhiên, công tác giảm nghèo giai đoạn tới vẫn gặp nhiều thách thức. Nguồn lực còn hạn chế, chi phí đầu tư hạ tầng lớn, thiên tai và biến đổi khí hậu gây nhiều thiệt hại cho sản xuất. Nhận thức của một bộ phận người dân còn hạn chế, gây khó khăn trong việc phổ biến chính sách, tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản, tiếp thu mô hình sản xuất mới, tham gia đào tạo nghề hoặc xuất khẩu lao động.

Ông Hồ Trung Kiên, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn, cho biết: Thời gian tới, Chi cục sẽ tiếp tục tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường và UBND tỉnh triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp giảm nghèo; đổi mới phương thức quản lý; nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách; đồng thời tăng cường tuyên truyền để nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận của người dân.

Tỉnh cũng tập trung ưu tiên vốn cho hạ tầng thiết yếu như giao thông, thủy lợi, nước sinh hoạt...; mở rộng mô hình sinh kế bền vững, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ dân; đẩy mạnh đào tạo nghề, tạo việc làm và hỗ trợ đưa lao động vùng khó đi làm việc ở nước ngoài để tạo thu nhập ổn định.

Với cách làm sát thực, chính sách đi đúng đối tượng và sự chủ động của người dân, Sơn La đang từng bước xây dựng nền tảng giảm nghèo bền vững, hướng tới đời sống ấm no hơn cho bà con vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.