Nữ bệnh nhân 64 tuổi, từng phẫu thuật và xạ trị vùng ngực do ung thư vú hơn 30 năm trước. Bệnh nhân nhập viện tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM trong tình trạng khó thở, đau ngực khi gắng sức.
GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM đang thực hiện phẫu thuật nội soi 3D thay van động mạch chủ. Ảnh: Bệnh viện cung cấp.
Kết quả siêu âm tim ghi nhận hở van động mạch chủ nặng do thoái hóa van. Khảo sát mạch vành cho thấy, hẹp đến 90% lỗ xuất phát động mạch vành phải.
Theo khuyến cáo ESC/EACTS 2023 và AHA/ACC 2024, đây là trường hợp có chỉ định thay van động mạch chủ kết hợp bắc cầu mạch vành trong cùng một cuộc phẫu thuật.
Tuy nhiên, với tiền căn xạ trị vùng ngực, việc mở xương ức tiềm ẩn nguy cơ dính mô, khó kiểm soát phẫu trường và tăng biến chứng. Trước thách thức đó, ê kíp phẫu thuật đã lựa chọn phương pháp nội soi 3D nhằm giảm xâm lấn, hạn chế sang chấn và hỗ trợ quá trình hồi phục cho người bệnh.
Theo TS.BS Phạm Trần Việt Chương, Khoa Phẫu thuật Tim mạch, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, hệ thống nội soi 3D với camera độ phân giải cao giúp phẫu thuật viên quan sát rõ cấu trúc gốc động mạch chủ, van tim và động mạch vành nhờ khả năng phóng đại và tái hiện chiều sâu không gian.
“Điều này đặc biệt quan trọng với những thao tác đòi hỏi độ chính xác cao như khâu van nhân tạo hay tạo miệng nối tĩnh mạch hiển, động mạch vành trong không gian mổ hẹp”, bác sĩ Phạm Trần Việt Chương cho biết.
Trong suốt ca mổ, ê kíp đồng thời thực hiện hai kỹ thuật: thay van động mạch chủ sinh học và bắc cầu mạch vành. Thời gian tuần hoàn ngoài cơ thể và ngưng tim được kiểm soát tương đương phẫu thuật mở. Khi kẹp động mạch chủ được tháo, tim người bệnh đập lại tự nhiên, van hoạt động ổn định, dòng chảy cầu nối thông suốt, những dấu hiệu cho thấy ca mổ diễn ra thuận lợi.
Kết quả điều trị phù hợp với xu hướng được ghi nhận trong y văn. Cụ thể, nghiên cứu của Gilmanov DS và cộng sự (Innovations, 2023) cho thấy, phẫu thuật thay van động mạch chủ bằng nội soi giúp người bệnh hồi phục nhanh hơn, ít đau sau mổ so với phương pháp mở. Tổng quan của Pitsis AA và Visouli AN (Springer, 2023) cũng ghi nhận nội soi 3D đang trở thành hướng tiếp cận ngày càng phổ biến trên thế giới.
Ba giờ sau phẫu thuật, người bệnh được rút nội khí quản, rời phòng hồi sức sau 24 giờ và không cần truyền máu. Siêu âm tim cho thấy, phân suất tống máu đạt khoảng 60%, van hoạt động tốt, không ghi nhận rối loạn vận động vùng. Người bệnh sớm vận động, ít đau và xuất viện sau 5 ngày điều trị.
GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM đánh giá, phẫu thuật nội soi 3D là một lựa chọn phù hợp trong các trường hợp được chỉ định đúng.
“Kỹ thuật ít xâm lấn, khi được triển khai bài bản và phối hợp đa chuyên khoa, có thể giúp giảm biến chứng và rút ngắn thời gian hồi phục cho người bệnh”, GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định nói và cho biết, thời gian tới, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM sẽ tiếp tục nghiên cứu, chuẩn hóa các quy trình phẫu thuật tim ít xâm lấn, trong đó có nội soi 3D, nhằm mở rộng thêm các lựa chọn điều trị an toàn, hiệu quả cho từng nhóm người bệnh.
