Tâm sen còn có tên gọi khác là liên tâm. Tâm sen là mầm của hạt sen. Theo y học cổ truyền, tâm sen có tính hàn, vị đắng, quy kinh tâm và có công dụng thanh tâm, trấn kinh an thần, giải nhiệt nên thường được dùng để điều trị mất ngủ.
Tâm sen là loại thảo dược điều trị bệnh mất ngủ. Ảnh: TL.
Nói đến bệnh mất ngủ, hiện tại có nhiều loại thuốc tây y khá phổ biến. Tuy nhiên, các loại thuốc an thần, gây ngủ chỉ được bác sĩ kê đơn ở người bệnh mất ngủ kéo dài. Mặc dù công dụng giúp ổn định giấc ngủ nhưng các loại thuốc này có khá nhiều tác dụng phụ nên thường được kê đơn trong thời gian ngắn. Trong nhiều trường hợp, người bệnh chủ quan tự ý dùng thuốc khi chưa được chỉ định của bác sĩ mà không biết đến các tác dụng của thuốc như gây trầm cảm, phụ thuộc thuốc, tăng nguy cơ mắc các bệnh lý mãn tính... Vì vậy, để thoát khỏi tình trạng “đêm tháng Năm chưa nằm đã sáng”, thì có thể tìm đến loại thảo dược tâm sen để điều trị theo y học cổ truyền.
Dân gian gọi bệnh mất ngủ là chứng bất mị. Người bệnh mắc bệnh mất ngủ thường có các triệu chứng như cả đêm không ngủ được, hoặc lúc ngủ lúc tỉnh, hay quên, tim đập hồi hộp, người mệt mỏi ăn không ngon... Tình trạng mất ngủ gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, người bệnh cảm thấy mệt mỏi, dễ trầm cảm.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến mất ngủ, mà theo y học cổ truyền, tình trạng mất ngủ có liên quan đến các tạng tâm, can, tỳ, phế. Thường gặp trên lâm sàng là các thể bệnh do can khí uất kết, tâm tỳ huyết hư, tỳ thận yếu. Cho nên, điều trị mất ngủ trong đông y hướng đến nguyên nhân gây bệnh bằng cách điều hòa ngũ tạng, nâng cao thể chất và đảm bảo hiệu quả lâu dài.
Những người có điều kiện nên sử dụng liệu pháp đông yvà kết hợp thay đổi lối sống. Các liệu pháp châm cứu, ngâm chân, xoa bóp, bấm huyệt... kết hợp với chế độ ăn uống hợp lý, luyện tập thể dục mỗi ngày sẽ giúp người bệnh cải thiện được tình trạng mất ngủ. Thế nhưng, sử dụng thảo dược được điều trị bệnh mất ngủ cũng là một lựa chọn phù hợp.
Có nhiều loại thảo dược trong y học cổ truyền được sử dụng với công dụng an thần, giúp ngủ ngon, mà ít gây ra các tác dụng phụ. Hiện nay việc sử dụng các loại thảo dược được xem là giải pháp an toàn, dễ thực hiện nên được nhiều người ưu tiên sử dụng. Ngoài hai loại thảo dược là củ bình vôi hoặc cây lạc tiên, thì tâm sen rất hữu hiệu khi điều trị bệnh mất ngủ.
Nhìn bằng con mắt y học hiện điện, hoạt chất alcaloid trong tâm sen là thành phần có tác dụng ngủ ngon và hỗ trợ an thần Cụ thể, sử dụng dược liệu tâm sen ở liều lượng nhất định sẽ có được giấc ngủ ngon cho lứa tuổi trung niên. Cần lưu ý, hãm quá đặc dược thảo tâm sen để uống, có thể dẫn đến tình trạng hồi hộp, lo âu, tim đập nhanh, khó ngủ thậm chí là mất ngủ trắng đêm. Nếu sử dụng liều quá thấp (hãm nước uống quá loãng) vừa không có tác dụng gây ngủ vừa dẫn đến tình trạng tiểu đêm làm nặng thêm chứng mất ngủ.
Để có được dược thảo tâm sen trong mùa hạ là điều cực kỳ đơn giản. Tâm sen được thu hoạch và bày bán khắp nơi với giá cả rất phải chăng. Đặc biệt, ai cũng có thể chế biến tâm sen để điều trị mất ngủ.
Tâm sen cần được đem sao vàng trước khi sử dụng để khử độc tố có trong dược liệu. Cách sao tâm sen theo quy trình: đầu tiên bắc chảo lên bếp, bật lửa để làm nóng chảo, sau đó vặn nhỏ lửa, cho tâm sen vào chảo. Dùng đũa đảo đều tay sao cho đến khi tâm sen ngả vàng và tỏa ra hương thơm. Lúc này, hãy lấy một vài cái tâm sen ra bẻ thử, nếu tâm sen giòn, bên ngoài màu vàng nhưng vẫn giữ được màu xanh bên trong là đạt chuẩn.
Chuẩn bị sẵn một cái mâm có lót giấy phía dưới và đổ tâm sen vừa sao ra, dàn mỏng cho nguội hoàn toàn rồi cất vào lọ có nắp đậy kín, để dùng dần.
