Trẻ có tật tim bẩm sinh thường hay bị ho, khò khè tái đi, tái lại nhiều lần, thở khác thường (thở nhanh, lồng ngực bị rút lõm khi hít vào), trẻ rất hay bị viêm phổi, da xanh xao, lạnh, vã mồ hôi, thường rất dễ mệt.
Một số trẻ tím môi và đầu ngón tay, ngón chân khi khóc, khi rặn đi đại tiện hoặc tím ngay từ khi mới sinh, điều này khó nhận ra ở trẻ có nước da ngăm đen.
Các trẻ có tật tim bẩm sinh thường bú hoặc ăn kém, khi bú trẻ có vẻ rất mệt, đang bú phải ngưng lại, nghỉ một lúc để thở rồi mới bú tiếp. Một bữa bú kéo dài trên 30 phút, do đó trẻ chậm lên cân, thậm chí không tăng cân, sụt cân, chậm mọc răng, chậm biết lật, biết bò, biết đi và đứng hơn so với trẻ bình thường.
Trong một số trường hợp, trẻ có tật tim bẩm sinh nhưng không có biểu hiện gì do tật không nặng, chỉ tình cờ được phát hiện khi khám sức khỏe định kỳ hoặc khi đi khám vì một lý do khác. Có một số tật khác cũng hay đi kèm với tật tim bẩm sinh như hội chứng Down, sứt môi – chẻ vòm, thiếu hoặc thừa ngón tay – ngón chân, tật đầu to, đầu nhỏ…
Ngày nay với công nghệ tiên tiến, người ta có thể chẩn đoán phát hiện bệnh tim sớm khi thai nhi mới 22 tuần tuổi. Bệnh có thể được chia thành hai nhóm: nhóm bệnh tim bẩm sinh đơn thuần và nhóm bệnh tim bẩm sinh phức tạp.
Ngày nay, tỷ lệ mắc mới tim bẩm sinh đang ngày càng gia tăng vì sự thiếu hiểu biết và tăng các thói quen xấu ở những phụ nữ trẻ sinh con: Béo phì, bệnh tiểu đường; Sốt vi-rút, đặc biệt là hội chứng Rubella; Dùng các thuốc ngủ, điều trị lo lâu, hen phế quản, co giật, trầm cảm, các loại ma túy như cocain và heroin, thuốc nhuộm tóc, thuốc trừ sâu trong thực phẩm; Tiếp xúc với tia Xquang trong 3 tháng đầu thai kỳ; Sử dụng rượu và thuốc lá dưới bất cứ hình thức nào; Các thuốc địa phương được sử dụng để phá thai, nếu bào thai không bỏ được thì khi sinh ra dễ bị tim bẩm sinh phức tạp.
Nghiên cứu chỉ ra rằng hút thuốc và uống rượu có thể làm tăng tỷ lệ tắc nghẽn ở bên phải của tim và có lỗ trong tim. Ngày nay, xuất hiện nguy cơ bị hội chứng rượu bào thai, trong đó ngoài bệnh tim, sự phát triển não bị ức chế và trẻ được sinh ra có đầu nhỏ.
Làm thế nào nhận biết trẻ sơ sinh bị tim bẩm sinh? Nếu trẻ không khóc ngay sau khi sinh ra, da tím tái, khó thở, co rút lồng ngực, bị viêm phổi hoặc nhiễm trùng hô hấp lặp đi lặp lại, đây là những dấu hiệu trẻ có thể bị tim bẩm sinh.
Bú sữa mẹ là một bài tập và nếu trẻ không thể bú sữa mẹ trong 10 phút và nghỉ giữa chừng, trẻ cảm thấy khó thở khi bú, đó là dấu hiệu tim yếu. Nếu phát hiện thấy trẻ có âm thanh rít ở tim, cũng cần đưa trẻ đi khám bác sĩ tim mạch.
Phòng ngừa tim bẩm sinh như thế nào? Các bà mẹ cần ghi nhớ tất cả những điều nên tránh khi mang thai. Không uống rượu, hút thuốc và dùng bất cứ loại thuốc nào mà không có chỉ định của bác sĩ, đặc biệt trong 3 tháng đầu thai kỳ. Bắt đầu dùng axit folic thậm chí trước khi mang thai và liên tục để phòng ngừa tim bẩm sinh ở trẻ sơ sinh.
