Người con gái Tày: [Bài cuối] Xây khát vọng Việt bằng Tâm - Tầm - Tín

Dành trọn thanh xuân mang lại sức khỏe, khơi mạch sống cho nhiều bệnh nhân, mang tiếng cười trẻ thơ đến với rất nhiều gia đình hiếm muộn, bằng tâm sáng, tầm nhìn và chữ tín vẹn tròn, Lương y Nguyễn Thị Thái được bà con gọi là "đóa hoa ban trắng", được đồng nghiệp ví như viên ngọc quý của ngành Y học cổ truyền, 

Tâm sáng y đức nơi rẻo cao

Người dân vùng cao Hà Giang vẫn thường kể về người con gái dân tộc Tày đôi bàn tay thơm mùi thảo mộc. Đặc biệt những người dân xã Quang Minh vẫn còn nhớ như in hình ảnh cô gái bé nhỏ lẵng nhẵng theo bà, theo mẹ băng rừng tìm lá, gương mặt trắng xinh nhưng đôi bàn tay thì nhuộm màu loang lổ từ nhựa cây dược liệu. Còn với đồng nghiệp sẽ là câu chuyện về Lương y Nguyễn Thị Thái với những đêm thức trắng bên phòng làm việc, những ngày ngồi ưu tư bên một bài thuốc, tính toán cân đo giữa công thức này, vị thuốc nọ, những khi băng rừng trèo đèo lội suối đi tiếp cận một nguồn dược liệu quý...

Cái tâm của Lương y Thái không chỉ nằm ở việc bốc thuốc, mà nằm ở sự thấu cảm tận cùng với nỗi niềm của những người phụ nữ khát khao làm mẹ. Với chị, mỗi bệnh nhân không phải là một "khách hàng", mà là một người thân đang cần sự sẻ chia.

"Chẳng hiểu sao bệnh nhân cứ gọi em là cô. "Cô Thái" - nghe gần gũi, thân thuộc như người thân trong gia đình. Nó không quá trang trọng như “Lương y Thái”, "Chuyên gia", "Giám đốc"… Mỗi lần nghe, trong em cứ rưng rưng, mềm lòng lắm anh ạ".

Hơn 22 năm làm nghề, người phụ nữ này chưa bao giờ từ chối một mảnh đời khó khăn. Quan điểm của chị: "Cây thuốc là của thần núi, thần rừng ban tặng, mình chỉ là người biết dùng nó để cứu người. Vậy nên, có thể bệnh nhân ơn mình, còn mình và bệnh nhân thì ơn cây thuốc, ơn cho đất mẹ đã cho mình nguồn dược liệu để cứu người. Giúp đỡ mọi người là cách để em trả ơn đất mẹ". Chính sự biết ơn, lòng trắc ẩn ấy đã khiến cái tên cô Thái trở thành điểm tựa tinh thần vững chãi cho những người đang đứng bên bờ vực của sự tuyệt vọng.

Bản lĩnh “đóa hoa ban trắng” trên đại ngàn

HTX Nguyễn Thị Thái hiện tại đang đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho hơn 60 công nhân, người lao động và hỗ trợ 300 - 500 nghìn/tháng/người cho người lao động chọn phương thức đóng bảo hiểm tự nguyện. 100% lao động sản xuất dược liệu, chăm sóc vườn dược là người dân tộc Tày, 90% lao động phổ thông, trong đó 35% lao động thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo và mẹ đơn thân; thu nhập trung bình từ 6 - 9 triệu đồng/người/tháng.

Nếu cái tâm là gốc rễ, thì cái tầm chính là đôi cánh đưa danh tiếng của nhà thuốc Nam gia truyền Lương y Nguyễn Thị Thái vươn xa khỏi những vách đá tai mèo. Giữa xu thế y học hiện đại, chị vẫn kiên trì theo đuổi và bảo tồn các bài thuốc Nam truyền thống của người Tày.

Bản lĩnh đó không chỉ là việc vượt qua những rào cản về định kiến bản địa mà còn là sự tiếp cận khoa học, miệt mài nghiên cứu để tài nguyên bản địa tỏa sáng, khẳng định vị thế riêng. Đôi chân chị đã đặt lên những đỉnh núi cao, rừng sâu, tận “nóc nhà Đông Dương” (các tỉnh Tây Nguyên cũ), rồi miền sông nước đồng bằng Sông Cửu Long chỉ để được sờ, được ngắm, để được hiểu hơn về nhiều loại cây dược liệu quý của dân tộc.

Lương y Nguyễn Thị Thái nhớ lại: Nhiều chuyến đi không phải để kết nối được một nguồn hàng mà chỉ là đi với tâm niệm được nhìn thấy, được biết đến cây thuốc Nam, xem nó sống ở vùng đất đó như thế nào, nếu thấy hợp và cần cho việc khám, chữa bệnh là em “chốt đơn” đem ra Bắc, đem về Tuyên Quang gây giống.

Nhỏ nhẹ như làn gió ban mai, an lành như "đóa hoa ban trắng", mạnh mẽ như con suối giữa đại ngàn, bền bỉ như cây xương rồng..., với tư duy sắc bén, lương y Nguyễn Thị Thái đã thực hiện một cuộc "cách mạng" khi kết hợp tri thức bản địa ngàn năm với khoa học hiện đại. Đó là việc chị không quản ngại theo học các lớp y khoa bài bản để hiểu về cấu trúc cơ thể người, về cơ chế của các loại u bướu hay nguyên nhân sâu xa của vô sinh hiếm muộn, bệnh phụ khoa, nam khoa, gout... từ đó mày mò, nghiên cứu ra nhiều phương pháp chữa trị, giúp người và giúp đời.

Trong công tác quản trị hiện đại, Nguyễn Thị Thái đã chuẩn hóa hơn 3ha vùng trồng dược liệu sạch với nhiều loài dược và liên kết với hàng trăm hộ dân để trồng, nhân giống nhiều loại dược liệu bản địa và dược liệu quý của Việt Nam. Đặc biệt, chị đã đưa quy trình bào chế đạt chứng nhận HACCP Codex 2020 (tiêu chuẩn quốc tế của FAO/WHO). Việc một lương y vùng cao sở hữu chứng chỉ khắt khe của Liên hợp quốc là minh chứng cho một tầm nhìn vượt thời đại, biến những bài thuốc thô sơ thành những sản phẩm tinh túy, an toàn và hiệu quả tối ưu.

Chị Thái không giữ tinh hoa cho riêng mình mà luôn khát khao đưa thuốc Nam vươn xa hơn khỏi bản làng vùng cao mờ sương. Việc nỗ lực kết hợp kinh nghiệm dân gian với sự bài bản trong bào chế chính là bước đi bản lĩnh để khẳng định vị thế của y học cổ truyền trong xã hội hiện đại.

Tiếng thơm lan khắp núi rừng

Trong ngành y, chữ tín được xây đắp bằng sức khỏe và sự sống của bệnh nhân. Với lương y Nguyễn Thị Thái, chữ tín còn được nằm ở những lá thư tay cảm ơn, những cuộc điện thoại, tin nhắn zalo… những tấm ảnh trẻ thơ bụ bẫm được gửi về từ khắp mọi miền Tổ quốc.

Bệnh nhân tin "cô Thái" không chỉ vì tài năng, đức hạnh mà còn vì cô luôn nói thật, làm thật. Cô không hứa hẹn những điều viển vông, không nói những lời “ma mị” để ru ngủ bệnh nhân của mình với mục đích bán được thuốc, lấy được tiền mà luôn chia sẻ sự thật, đồng hành cùng bệnh nhân để tìm thấy "ánh sáng cuối đường hầm" - đó là nụ cười của bệnh nhân, nụ cười của hàng trăm cặp vợ chồng vô sinh hiếm muộn, của tiếng khóc trẻ thơ trào đời.

"Tôi là bác sĩ sản khoa nên rất nhiều cặp vợ chồng đến siêu âm, nếu có vấn đề về sinh sản, tôi thường hướng dẫn sang chỗ Lương y Thái tìm hiểu. Số liệu thống kê chưa đầy đủ, nhưng đã có cả trăm cặp vô sinh hiếm muộn tìm tới Lương y Thái và đã có con. Đây, nhân chứng sống (Thầy thuốc Ưu tú Nguyễn Thị Đức chỉ người đàn ông đứng cách chúng tôi độ 10m - PV), vợ của Kiên (Kiên là lái xe cho Thầy thuốc Ưu tú Nguyễn Thị Đức - PV), đã có một con trai nhưng 6 năm tiếp theo không có thai, bị mất kinh, bị chẩn đoán vô sinh thứ phát do đa nang buồng trứng. Sau khi uống thuốc của Thái, chỉ vài tháng đã có kinh trở lại, trứng phát triển và hiện đã có bầu được 12 tuần" - Thầy thuốc Ưu tú, Bác sĩ Chuyên khoa I, Nguyễn Thị Đức, ​nguyên Chủ tịch Hội Đông y tỉnh Hà Giang cũ chia sẻ.

Tâm - Tầm  - Tín của lương y Nguyễn Thị Thái không chỉ bà con, người dân, bệnh nhân, Hội đông y tỉnh ghi nhận, mà ngày 8/6/2025, chị đã đượcLiên hiệp các hội UNESCO Việt Nam trao bằng vinh danh cho Gia tộc Lương y Nguyễn Thị Thái ngay tại mảnh đất Bắc Quang. Đây thêm một minh chứng thuyết phục cho uy tín của một dòng họ. Tâm - Tầm - Tín ấy được bảo chứng qua 4 đời gìn giữ, qua từng vị thuốc được chọn lọc kỹ càng và qua kết quả điều trị thực tế trên các ca bệnh khó như viêm nhiễm phụ khoa kinh niên hay vô sinh hiếm muộn và các bệnh u bướu..

Còn với Lương y Nguyễn Thị Thái, đóa hoa ban trắng vẫn nhẹ nhàng như thế, giản dị như thế và miệt mài, tâm huyết như thế. Hành trình của chị là hành trình của tình yêu, hành trình hướng tới một dân tộc khỏe mạnh dựa trên y học cổ truyền, hành trình gìn giữ bản sắc văn hóa y học bản địa, để cây thuốc Nam của người Việt và nền Y học cổ truyền Việt Nam tự hào được khẳng định, được vinh danh trên bản đồ y dược thế giới.

HTX sản xuất và chế biến dược liệu Nguyễn Thị Thái 

Địa chỉ: Thôn Minh Tiến, xã Bắc Quang, tỉnh Tuyên Quang. 

Hotline: 0948168692.  Website: https://htxnguyenthithai.com