Khánh Hòa tập trung bảo vệ mùa màng trước áp lực sinh vật gây hại

Chủ động phòng trừ dịch hại trên lúa và cây ăn quả

Vụ Đông Xuân 2025 - 2026, toàn tỉnh Khánh Hòa gieo sạ khoảng 36.254 ha, hiện lúa đang trong giai đoạn từ mạ đến chín và thu hoạch. So với cùng kỳ năm trước, tiến độ gieo sạ chậm hơn do ảnh hưởng của đợt lũ lụt tháng 11/2025 gây hư hỏng một số công trình thủy lợi.

Để hạn chế các loại dịch hại như rầy nâu, đạo ôn, lem lép hạt, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Khánh Hòa đã kịp thời hướng dẫn các địa phương triển khai biện pháp xử lý, đặc biệt lưu ý các trà lúa giai đoạn trỗ - chín.

Hiện nay, trà lúa sớm đã bắt đầu thu hoạch. Tại các khu vực trọng điểm như Diên Khánh, Ninh Hòa, Ninh Sơn, Bác Ái…nhiều sinh vật gây hại đang phát sinh. Trong đó, rầy nâu có mật độ phổ biến 300 - 500 con/m², tập trung chủ yếu trên các giống lúa ngắn ngày và giống nhiễm như ML202, PY8.

Với điều kiện đêm se lạnh, sương mù dày và nắng mưa xen kẽ, mật độ rầy dự báo sẽ tăng nhanh. Ngành chức năng cảnh báo nguy cơ gây cháy rầy cục bộ nếu không có biện pháp can thiệp kịp thời.

Tại khu vực Ninh Sơn, Bác Ái và Phan Rang, tình hình cũng diễn biến phức tạp. Bệnh đạo ôn lá và đạo ôn cổ bông phát sinh rải rác với tỷ lệ 3 - 5%, cục bộ 10%. Bệnh đen lép hạt có xu hướng gia tăng trên các trà lúa trỗ - chắc xanh với tỷ lệ phổ biến từ 5 - 8%. Ngoài ra, sâu đục thân đã bắt đầu xuất hiện gây hại với tỷ lệ 2 - 3% dảnh héo.

Đối với vùng cây ăn quả tại Diên Khánh và Khánh Vĩnh, hiện có khoảng 956 ha bưởi da xanh và gần 178 ha sầu riêng đang ở giai đoạn ra hoa, đậu quả non. Ghi nhận thực tế cho thấy bọ trĩ đang gây hại ở mức độ trung bình với tỷ lệ 10 - 20% trên bông và quả non.

Sự tấn công của loại côn trùng này không chỉ làm hoa bị héo, rụng mà còn khiến quả non bị sần sùi, biến dạng (da cám), làm giảm nghiêm trọng giá trị thương phẩm. Trong điều kiện nắng nóng hiện nay, nếu không đảm bảo độ ẩm cho vườn cây, sức tàn phá của bọ trĩ sẽ còn ảnh hưởng lớn đến năng suất.

​Giải pháp kỹ thuật và kịch bản ứng phó từ ngành chức năng

​Trước tình hình này, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa đã chỉ đạo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật  hướng dẫn người dân các biện pháp phòng trừ theo nguyên tắc "4 đúng".

Đối với cây lúa, Chi cục khuyến cáo bà con chỉ phun thuốc trừ rầy khi mật độ rầy từ 1.000 con/m² (khoảng 3 con/dảnh) trở lên; Khi phun thuốc cần đưa vòi phun sát gốc lúa, duy trì mực nước ruộng 3-5 cm, lượng nước phun bảo đảm 20-25 lít/500 m² bằng các loại thuốc có tính lưu dẫn, nội hấp. Đối với bệnh đạo ôn cổ bông và đen lép hạt, việc phun phòng là bắt buộc khi lúa trỗ lác đác và phun nhắc lại sau 5-7 ngày khi lúa đã trỗ đều. Việc bón phân cần được điều chỉnh cân đối, tuyệt đối không bón thừa đạm trong giai đoạn này để tránh làm sinh vật gây hại phát triển mạnh hơn.

​Đối với cây ăn quả, giải pháp ưu tiên là giữ ẩm cho vườn cây bằng cách tưới nước thường xuyên và sử dụng các loại thuốc sinh học, thuốc có nguồn gốc thảo mộc để bảo vệ các loài thiên địch. Thời điểm phun thuốc tốt nhất là khi sương vừa tan hoặc chiều mát để đảm bảo hiệu quả tối đa và không gây ảnh hưởng đến quá trình thụ phấn của hoa.

Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Đức Thuận, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Khánh Hòa nhấn mạnh, sự phối hợp giữa cơ quan quản lý và người nông dân là chìa khóa để bảo vệ sản xuất trong thời điểm xung yếu. Hiện nay, các Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã được chỉ đạo phân công cán bộ kỹ thuật trực chiến, bám sát các vùng trọng điểm để nắm bắt kịp thời mọi diễn biến. Công tác dự tính, dự báo cũng được đẩy mạnh thông qua hệ thống loa truyền thanh xã và các nhóm liên lạc trực tuyến với tổ trưởng sản xuất. Ngành nông nghiệp khuyến cáo bà con không nên chủ quan, cần thăm đồng thường xuyên để phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh.

​Ông Nguyễn Đức Thuận cũng lưu ý bà con khi gặp khó khăn về kỹ thuật hoặc cần tư vấn thuốc bảo vệ thực vật phù hợp, có thể liên hệ trực tiếp với các Trạm khu vực như Trạm Diên Khánh - Khánh Vĩnh, Trạm Ninh Sơn - Bác Ái hoặc Trạm Phan Rang - Ninh Phước - Thuận Nam để được hướng dẫn xử lý kỹ thuật kịp thời.

Vụ đông xuân là vụ sản xuất quan trọng nhất trong năm, có ý nghĩa quyết định đến mục tiêu tăng trưởng chung của toàn ngành nông nghiệp tỉnh. Với sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Chi cục và tinh thần chủ động phòng trừ của bà con nông dân, kỳ vọng Khánh Hòa sẽ kiểm soát tốt tình hình sinh vật gây hại, đảm bảo một mùa vàng bội thu.