Cải thiện du lịch biển
Hy Lạp đang thúc đẩy quá trình hiện đại hóa khung quản lý ngành du thuyền bằng loạt công cụ số, cải cách thuế và chính sách mới, với mục tiêu tăng cường tính cạnh tranh, minh bạch và phát triển bền vững cho lĩnh vực du lịch hàng hải.
Các định hướng này được thảo luận tại Đại hội Du thuyền toàn Hy Lạp lần thứ 5 diễn ra tại Athens, nơi các nhà hoạch định chính sách và đại diện ngành cùng bàn về giai đoạn cải cách tiếp theo nhằm hỗ trợ thị trường du lịch biển đang tăng trưởng mạnh của nước này.
Các nhà hoạch định chính sách và chuyên gia tham dự Đại hội Du thuyền Toàn Hy Lạp lần thứ 5 tại Athens để thảo luận về cải cách thể chế, ứng dụng công cụ số và định hướng phát triển ngành du thuyền. Ảnh: Nikos Krinis.
Một trong những trọng tâm cải cách là xây dựng nền tảng số thống nhất cho toàn bộ hệ thống bến du thuyền. Hệ thống này cho phép đặt chỗ neo đậu theo thời gian thực, giúp phân bổ tàu hợp lý hơn, giảm tình trạng ùn tắc tại các cảng biển lớn và hạn chế việc tàu phải di chuyển không cần thiết - vốn làm tăng tiêu thụ nhiên liệu và phát thải carbon.
Theo Bộ Du lịch Hy Lạp, nền tảng số không chỉ đơn thuần là công cụ quản lý, mà còn góp phần nâng cao hiệu quả vận hành toàn bộ hệ sinh thái du thuyền, từ chủ tàu, doanh nghiệp cho thuê đến đơn vị khai thác cảng biển. Việc số hóa dữ liệu giúp minh bạch hóa tình trạng bến đỗ, giảm xung đột khai thác và cải thiện trải nghiệm của du khách quốc tế.
Song song với đó, việc chuẩn hóa và làm rõ khung thuế đối với tàu giải trí - với mức VAT 13% cho sử dụng tư nhân - được đánh giá là bước đi giúp ổn định thị trường, hạn chế hoạt động phi chính thức và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh hơn trong lĩnh vực du lịch biển.
Chính phủ Hy Lạp lên kế hoạch triển khai nền tảng đặt chỗ trực tuyến tại các bến du thuyền, một phần trong nỗ lực cải cách nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho ngành du lịch biển. Ảnh: Trinity Events.
Ngoài yếu tố quản lý và tài chính, các thảo luận tại hội nghị cũng nhấn mạnh mục tiêu phát triển bền vững dài hạn. Việc siết chặt cấp phép, kiểm soát cho thuê tàu trái phép và ứng dụng các công cụ số như e-Charter, e-Idle hay e-Immobility được kỳ vọng sẽ giúp giảm hoạt động không minh bạch, đồng thời tối ưu hóa vận hành tàu để hạn chế tác động môi trường.
Đáng chú ý, các giải pháp số hóa còn góp phần giảm áp lực lên hệ sinh thái biển khi hạn chế tình trạng tàu neo đậu tự phát, giảm thời gian chờ nổ máy và tối ưu lộ trình di chuyển trong toàn hệ thống cảng.
Bên cạnh đó, Hy Lạp cũng thúc đẩy chính sách khuyến khích đăng ký tàu dưới cờ quốc gia nhằm tăng khả năng kiểm soát hoạt động trên biển, đồng thời củng cố nguồn thu và quản lý tài nguyên hàng hải một cách thống nhất.
Bản đồ số chống đánh bắt tận diệt, hỗ trợ bảo vệ sinh thái
Bên cạnh phát triển du lịch, Hy Lạp đang đẩy mạnh nỗ lực bảo vệ hệ sinh thái biển trước tình trạng khai thác trái phép ngày càng phức tạp.
Những năm gần đây, Hy Lạp đã tăng cường trấn áp hoạt động buôn lậu nhím biển - một loại hải sản có thể mang lại lợi nhuận lớn trên thị trường chợ đen. Bên cạnh đó, hoạt động đánh bắt bằng lưới kéo đáy tiếp tục gây ra những rủi ro nghiêm trọng đối với các thảm cỏ biển được bảo vệ, trong khi nhiều bẫy bạch tuộc trái phép vẫn bị phát hiện tràn lan tại vùng biển Thracian.
Các phương thức khai thác tận diệt như lưới kéo đáy đang đặt ra thách thức lớn cho bài toán bảo vệ sinh vật biển tại Hy Lạp. Ảnh: Ioannis Karagiorgas.
Trước thực trạng này, chính phủ Hy Lạp đã siết chặt quản lý bằng việc ban hành các quy định nghiêm ngặt về mùa vụ khai thác và cấm một số loại ngư cụ mang tính hủy diệt. Cục Kiểm soát Nghề cá nhấn mạnh việc quản lý chặt chẽ là điều kiện then chốt để bảo đảm nguồn lợi biển và sự bền vững của ngành đánh bắt.
"Đánh bắt cá là một trong những lĩnh vực sản xuất và phát triển quan trọng nhất của đất nước, và kiểm soát là một phần thiết yếu để đảm bảo nguồn lợi biển cũng như sự sung túc của quần thể cá", Cục Kiểm soát Nghề cá Hy Lạp nhấn mạnh.
Bản đồ hiển thị các khu vực cấm đánh bắt cá. Ảnh: geohub.hcg.gr.
Song song với các biện pháp pháp lý, Hy Lạp cũng triển khai một nền tảng số mới cho phép theo dõi theo thời gian thực các khu vực đánh bắt. Thông qua bản đồ tương tác, người dùng có thể dễ dàng tra cứu các vùng biển đang bị cấm hoặc hạn chế hoạt động khai thác.
Nền tảng này cung cấp thông tin chi tiết về các khu vực bị đóng cửa, bao gồm: các khu vực biển có thảm thực vật, chủ yếu là cỏ biển Posidonia, theo quy định của pháp luật hiện hành (Số 2886/142447, Công báo 105D); các khu vực cấm sử dụng lưới vây; các khu vực không được phép sử dụng tàu lưới kéo.
Giới chuyên gia đánh giá, việc đưa công nghệ số vào quản lý nghề cá là bước tiến quan trọng trong bảo vệ tài nguyên biển, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu và áp lực khai thác ngày càng lớn. Khi các hệ sinh thái biển đang chịu nhiều tổn thương, từ suy giảm thảm cỏ biển đến ô nhiễm và khai thác quá mức, những công cụ giám sát minh bạch được kỳ vọng sẽ góp phần thay đổi hành vi khai thác theo hướng bền vững hơn.
Trong dài hạn, Hy Lạp đặt mục tiêu cân bằng giữa phát triển kinh tế biển và bảo tồn hệ sinh thái, trong đó công nghệ số không chỉ là công cụ hỗ trợ quản lý mà còn trở thành "hạ tầng mềm" giúp nâng cao ý thức cộng đồng và tăng cường thực thi pháp luật trên biển.
