Chưa đến kỳ nghỉ hè của các con, nhưng các bậc cha mẹ ở thành phố đã lo lắng, chạy đôn đáo tìm chỗ cho con học hè. Kỳ nghỉ hè của nhiều trẻ đã biến thành… học kỳ 3 bất đắc dĩ, bởi hàng ngàn lý.
Học hè – cứu cánh
Mùa hè của nhiều trẻ thành phố đã được rút ngắn từ 3 tháng xuống 2 tuần do một số trường tổ chức học hè cho học sinh. Dù rất ngắn ngủi nhưng cũng là khoảng thời gian lũ trẻ sẽ ở nhà. Chẳng lẽ bắt lũ trẻ ở nhà hết ngày này sang ngày khác? Với trẻ cấp hai, chúng có thể tự ở nhà và bố mẹ không thể quản lý giờ xem tivi, giờ ăn, ngủ khi họ đi làm. Nhưng với những trẻ nhỏ hơn thì đây thực sự là nỗi lo nếu gia đình không có người giúp việc hay ông bà nội, ngoại đến chăm.
Gia đình chị Hoa (Khu đô thị Linh Đàm, Hà Nội) đang chia thành hai phe về chuyện học hành của bé con. Năm tới, bé Bông nhà chị mới lên lớp lá (mẫu giáo). Ông bà nội và bố thì bảo cho Bông nghỉ hè chơi thoải mái, đi học hè tội nghiệp. Chị Hoa lại muốn con đi học vì ở nhà hay nhõng nhẽo và quên hết các nề nếp sinh hoạt khi còn đi học. Tuần vừa rồi bé ở nhà, do ở trường đang có dịch đau mắt đỏ mà chị Hoa bận rộn hẳn. Sáng cho con uống sữa mãi mới xong, trưa lại chạy về đi chợ nấu cơm rồi cho bé ăn, chiều lại chạy về sớm. Chị Hoa phải trốn việc cơ quan, mà bé ở nhà cũng toàn tự ngồi xem hoạt hình hay chơi tô màu trên mạng suốt nên chị không muốn bé ở nhà.
Mừng vì con chỉ được nghỉ một tuần, chị Phương (biên tập viên của một nhà xuất bản) cho hay: Để con đi học hè cho ngoan. Nhưng nếu đi học thì mất cả tuần rồi, chỉ có hai ngày cuối tuần là nghỉ. Chắc không thể ken lịch đi học ngoại khóa như vẽ, múa, đàn được vì sợ con quá tải. Về nỗi băn khoăn này, nhiều bà mẹ chia sẻ trên blog của chị Phương: “Mẹ nó đừng lo vì học hè ở trường cũng không dạy dỗ nhiều như trong năm”. Một bà mẹ khác còn lấy ví dụ về trường hợp của con mình: “Nhóc nhà tớ cũng học hè cả tuần ở trường, thứ 7 học múa và tạo hình ở Nhà thiếu nhi. Sáng chủ nhật về ông bà nội, chiều đi bơi. Không bị quá tải tẹo nào”.
Cân đối chơi và học
Bày tỏ quan điểm của mình về thực trạng “học kỳ 3” của trẻ, Tiến sĩ tâm lý học Lê Khanh cho biết: Chúng ta thường than thở là chương trình học ngày nay sao quá nặng nề, quá tải cho học sinh, thế nhưng khi kỳ nghỉ hè đến - khi nhà trường giao lại cho bố mẹ cái quyền quyết định về những áp lực học tập đè nặng lên đôi vai bé nhỏ của con em, thì cũng chẳng khác gì nhà trường, các bậc cha mẹ tự do áp đặt lên đứa trẻ một chương trình đào tạo nhân tài hoàn hảo! Chúng ta chuyển đứa trẻ từ trường học chữ sang trường học múa, từ lớp dạy toán sang lớp học Anh văn và gọi đó là học hè, là để cho trẻ khỏi quên chữ mà quên rằng, vui chơi và học hỏi trong thiên nhiên mới là cơ hội tốt nhất để trẻ phát triển toàn diện!
Những ngày này, tại các trung tâm giáo dục kỹ năng sống tại thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội lúc nào cũng nhộn nhịp người đến đăng ký cho con em đi học. Hầu hết cha mẹ muốn tranh thủ dịp hè cho con đi học trải nghiệm để có thêm những kỹ năng sống cơ bản. Bên cạnh một số gia đình có điều kiện cho con đi du lịch hay tham dự các khóa trại hè quốc tế ở Singapore, Úc, Mỹ, Canada…, hai năm gần đây, nhiều phụ huynh lại chuộng cho con tham gia các kỳ nghỉ trong nước có giá “bình dân” với nhiều chương trình rèn luyện bổ ích như: Cho con tham gia “học kì quân đội” để con thử sống tự lập một mình không có bố mẹ một thời gian ngắn.
Các nhà tâm lý giáo dục khẳng định, việc gửi các cháu vào các lớp huấn luyện kỹ năng sống để luyện tập thể thao và kỷ luật, cũng như để cho chúng có dịp cọ sát với cuộc sống và một nền văn hóa khác sẽ có tác dụng rất tốt cho việc phát triển nhân cách ở trẻ. “Học kỳ ở quê” cũng là giải pháp của một số gia đình thành phố. Tuy nhiên, “học kỳ” này chỉ thực sự hữu ích và an toàn khi trẻ có người lớn chăm sóc và “để mắt” thường xuyên...
Trung tâm Thanh thiếu niên miền Nam là đơn vị đi đầu tổ chức thành công mô hình "học kỳ quân đội". Ngoài chương trình "học kỳ quân đội" dành cho học viên từ 8 đến 20 tuổi, trung tâm còn có 60 khóa học kỹ năng khác như: Học làm người có ích, học làm nông dân, phát triển tư duy logic... Thiếu nhi sẽ được trải nghiệm, huấn luyện từ kỷ luật đến các hoạt động cơ bản trong quân đội, tiếp cận chương trình làm việc nhóm hoàn toàn mới của Mỹ.
Ở Hà Nội, các phụ huynh lại rất quan tâm và lựa chọn thiền viện Trúc Lâm để gửi con “đi tu”. Muốn gửi con ở đây, các bậc phụ huynh phải viết giấy cam kết gửi con vào thiền viện cho tập tu và cai game, cai net, cai tivi, laptop, điện thoại di động. Các con ngủ cùng nhau, ăn cùng nhau và sống tự lập không có bố mẹ kèm cặp. Tu ở thiền viện, các bé ăn cơm chay, mặc quần áo thâm rộng thùng thình, ở trên khu tập thể, được các thầy hướng dẫn đầy đủ những công việc mà trẻ em nông thôn thường xuyên làm như tự gấp chăn màn, quét nhà, nhổ cỏ, tập nấu cơm bằng bếp củi, tự giặt quần áo, đến bữa xếp hàng ngay ngắn, mặc áo tu hành chỉnh tề, bưng bát đĩa của mình xuống núi ăn cơm trong nhà ăn tập thể...Hằng ngày 2 bận đi xuống khu “giáo đường” nghe giảng kinh Phật, rồi ngồi thiền. Nhiều trẻ đã có những tiến bộ rõ rệt sau “khóa tu” ở Thiền viện.
