Xã Trạm Tấu, tỉnh Lào Cai (thuộc huyện Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái cũ) được hình thành sau khi sáp nhập ba xã cũ gồm: Pá Lau, Pá Hu và Túc Đán. Đây là khu vực có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, đất đai phần lớn là đồi núi cao, khí hậu chia cắt và tỷ lệ hộ nghèo còn rất lớn. Theo kết quả rà soát, xã có 2.190 hộ, trong đó 39% thuộc diện hộ nghèo.
Trạm Tấu là xã có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, đất đai phần lớn là đồi núi cao, khí hậu chia cắt và tỷ lệ hộ nghèo còn rất lớn. Ảnh: Thanh Ngà.
Giảm nghèo vì thế trở thành nhiệm vụ cấp bách được đưa vào Nghị quyết của Đại hội Đảng bộ xã với nhiều giải pháp cụ thể. Trước tiên là tiếp tục duy trì và mở rộng hoạt động sản xuất nông nghiệp gắn với đặc thù địa phương. Cụ thể, xã đặt mục tiêu phát triển thêm khoảng 100ha măng sặt, nâng tổng diện tích lên gần 150ha. Bên cạnh đó, các loại cây trồng mới như: cây dược liệu, cây ăn quả ôn đới cũng được khảo nghiệm để đưa vào trồng thử nghiệm, tận dụng lợi thế khí hậu vùng cao.
Về chăn nuôi, chính quyền xã tập trung phát triển đàn gia súc, đặc biệt là những giống vật nuôi đặc sản như: lợn đen, gà đen bản địa, gà Mông. Một trong những chương trình trọng điểm là hỗ trợ bò sinh sản cho hộ nghèo. Riêng trong năm 2025, xã đã hỗ trợ 88 hộ với 264 con bò theo chương trình quốc gia dành cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đồng thời phối hợp với Liên minh Hợp tác xã tỉnh Lào Cai cấp phát thêm bò sinh sản cho 20 hộ.
Chính quyền xã tập trung phát triển đàn gia súc bởi phù hợp với điều kiện tự nhiên. Ảnh: Thanh Ngà.
Tuy nhiên, công cuộc giảm nghèo tại Trạm Tấu đang đối mặt với nhiều thách thức không chỉ đến từ điều kiện tự nhiên khắc nghiệt mà còn từ những rào cản về tâm lý, nhận thức và tập quán của người dân địa phương.
Theo ông Bùi Hồng Anh, Phó Chủ tịch UBND xã Trạm Tấu, tỉnh Lào Cai sau khi sáp nhập, xã không có nhiều lợi thế về phát triển nông sản, du lịch hay các ngành nghề khác. Với hơn 99% dân số là đồng bào dân tộc Mông, phần lớn người dân vẫn sản xuất theo phương thức truyền thống, chưa tiếp cận hoặc ứng dụng khoa học kỹ thuật hiện đại vào sản xuất. Tình trạng trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ từ Nhà nước vẫn còn khá phổ biến, tạo nên rào cản không nhỏ trong quá trình phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo.
Bên cạnh đó, nhiều hộ dân dù đã được hỗ trợ sinh kế nhưng vẫn chưa hình thành thói quen dự trữ thức ăn cho gia súc, việc chăn nuôi theo hình thức nuôi nhốt có kiểm soát cũng chưa được triển khai một cách đồng bộ. Các phương pháp canh tác tiến bộ như sử dụng phân chuồng hoai mục, phân hữu cơ hay áp dụng kỹ thuật mới trong sản xuất nông nghiệp vẫn chưa được phổ biến rộng rãi. Những hạn chế này không chỉ làm giảm năng suất mà còn là rào cản lớn đối với mục tiêu giảm nghèo bền vững tại địa phương.
Các hộ trong diện hộ nghèo được hỗ trợ bò cái sinh sản để phát triển kinh tế. Ảnh: Thanh Ngà.
Ông Bùi Hồng Anh cho biết, trước những khó khăn đó, chính quyền xã đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực. Với mô hình chính quyền hai cấp, gần dân và sát dân hơn, Đảng ủy xã đã thành lập 4 tổ công tác phụ trách các địa bàn của 4 xã cũ, mỗi tổ do một đồng chí trong Ban Thường vụ hoặc Ủy ban xã trực tiếp chỉ đạo.
Song song với đó, lực lượng khuyến nông viên cơ sở sẽ phối hợp chặt chẽ với Phòng Kinh tế để hướng dẫn người dân kỹ thuật chăn nuôi, phòng chống dịch bệnh cũng như áp dụng các phương pháp canh tác phù hợp với đặc điểm mùa vụ và địa hình nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp tại địa phương.
Công tác tuyên truyền, vận động người dân cũng đang được đẩy mạnh thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền với Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội. Một trong những điểm mới là việc chuyển đổi hình thức “ngày cuối tuần cùng dân” sang mô hình “một ngày xuống thôn”. Cách làm này giúp cán bộ chuyên môn trực tiếp tiếp cận cơ sở, nắm bắt rõ hơn tình hình thực tế, tâm tư, nguyện vọng của người dân, từ đó kịp thời tham mưu những giải pháp cụ thể, sát với điều kiện và nhu cầu của từng địa bàn.
Trong thời gian tới, xã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp cụ thể để giảm tỷ hộ nghèo trong năm 2026. Ảnh: Thanh Ngà.
Có thể thấy, bài toán giảm nghèo ở Trạm Tấu không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ vật chất đơn thuần mà đòi hỏi sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy, nhận thức của người dân cùng với sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt từ cả bộ hệ thống chính trị. Nếu được triển khai một cách hiệu quả các giải pháp hiện nay sẽ có vai trò quan trọng trong việc từng bước giảm tỷ lệ hộ nghèo, tạo nền tảng vững chắc hướng tới mục tiêu phát triển bền vững cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây.
