Rừng là nhà, là ký ức của người Mạ
Những ngày giáp Tết Nguyên đán, khi sương sớm còn bảng lảng trên mặt hồ Tà Đùng, rừng nguyên sinh bắt đầu chuyển mình. Chồi non bật dậy trên thân cây cổ thụ, chim rừng gọi bạn giữa không gian xanh thẳm, mang theo nhịp thở yên bình của mùa xuân nơi Vườn Quốc gia Tà Đùng, một trong những vùng lõi đa dạng sinh học quan trọng của Tây Nguyên.
Già làng K’Hô đang trao đổi với lực lượng kiểm lâm khi tham gia tuần tra kiểm soát ở rừng. Ảnh: Phạm Hoài.
Già làng K’Hô, một người Mạ đã dành gần trọn cuộc đời gắn bó với rừng Tà Đùng, vẫn thường kể cho con cháu nghe rằng: “Rừng còn thì người Mạ còn”. Với già, rừng không chỉ cho nước uống, nương rẫy, mà còn là nơi trú ngụ của linh hồn tổ tiên, là ký ức cộng đồng được truyền qua bao thế hệ.
Khi Vườn Quốc gia Tà Đùng được thành lập, nhiều già làng, người có uy tín như già K’Hô đã chủ động đồng hành cùng lực lượng kiểm lâm. Họ tham gia tuyên truyền, nhắc nhở bà con chấp hành quy định bảo vệ rừng, kịp thời cung cấp thông tin khi phát hiện dấu hiệu xâm hại tài nguyên rừng. Chính từ sự đồng thuận ấy, công tác quản lý, bảo vệ rừng ngày càng đi vào chiều sâu.
Chung tay giữ rừng để xuân ở lại
Theo ông Khương Thanh Long, Giám đốc Vườn Quốc gia Tà Đùng, tổng diện tích rừng mà đơn vị đang quản lý hơn 21.000. Trong đó, có khoảng 3.000,66 ha diện tích rừng được khoán bảo vệ giai đoạn 2021-2025, phân bổ cho các hộ dân và tổ cộng đồng tham gia trực tiếp công tác tuần tra, bảo vệ rừng trong vùng quy hoạch rừng đặc dụng và phân khu phục hồi sinh thái. Khoán bảo vệ này trải rộng trên các loại rừng như rừng hỗn giao, rừng tre nứa và rừng lá rộng thường xanh ở hai lưu vực sông Đồng Nai và Sêrêpôk.
Vườn Quốc gia Tà Đùng có hơn 40 đảo lớn nhỏ cùng 5.000ha mặt nước tạo nên một quang cảnh hết sức hùng vỹ. Ảnh: Phạm Hoài.
Nhiệm vụ bảo vệ rừng không thể chỉ dựa vào lực lượng kiểm lâm chuyên trách mà bảo vệ rừng cần sự gắn kết mật thiết giữa người dân và rừng. Khi bà con tham gia bảo vệ, tuần tra, giám sát, họ không chỉ nhận trách nhiệm mà còn cảm nhận được quyền lợi và niềm tự hào được gìn giữ tài sản chung của cộng đồng”, ông Long nói thêm.
Dịp Tết Nguyên đán hằng năm, Vườn Quốc gia tăng cường tuần tra, kiểm soát, ngăn chặn săn bắn động vật hoang dã và xâm nhập trái phép. Song song với đó là các hoạt động truyền thông, kêu gọi du khách và người dân chung tay bảo vệ rừng, giữ gìn cảnh quan sinh thái trong những ngày xuân.
Với người Mạ, Tết không chỉ là thời điểm sum họp mà còn là dịp nhắc nhau gìn giữ rừng như giữ nếp nhà. Già làng K’Hô bảo rằng, con cháu hôm nay có thể làm du lịch, làm dịch vụ, nhưng phải luôn nhớ rừng là cội nguồn. “Mất rừng là mất luôn mùa xuân”, lời già vang lên giữa đại ngàn như một lời nhắn gửi cho hôm nay và mai sau.
