Giải pháp nông nghiệp tuần hoàn từ nước thải điều hoà

Giải pháp xanh từ nguồn tài nguyên bị bỏ quên

Đây là nghiên cứu của em Huỳnh Thị Hồng Xuyến và các cộng sự là sinh viên ngành Môi trường của Trường Đại học Trà Vinh, nổi bật là hệ thống Aquaponics (nuôi cá kết hợp trồng rau) và Hydroponics (thủy canh). Một điểm nhấn quan trọng trong nghiên cứu này là việc tận dụng nước ngưng tụ từ hệ thống điều hòa không khí - nguồn tài nguyên sạch nhưng thường bị bỏ phí trong sinh hoạt đô thị để phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Hệ thống Aquaponics hoạt động theo cơ chế tuần hoàn nước giữa bể cá và bồn trồng rau. Chất thải cá được chuyển hóa bởi vi sinh vật thành chất dinh dưỡng cho cây, trong khi rễ cây và hệ thống lọc sinh học giúp làm sạch nước quay trở lại bể nuôi.

Hệ thống này có thể tiết kiệm đến 90% lượng nước so với phương pháp truyền thống. Trong khi đó, mô hình Hydroponics cho phép trồng cây không cần đất, sử dụng dung dịch dinh dưỡng đưa trực tiếp vào rễ cây thông qua hệ thống ống và bơm tuần hoàn, phù hợp với các khu vực đô thị thiếu diện tích canh tác.

“Mô hình này hướng tới xây dựng một hệ sinh thái canh tác khép kín, tiết kiệm nước và năng lượng, thân thiện với môi trường và phù hợp triển khai tại hộ gia đình, trường học hoặc cộng đồng nông thôn, đô thị”, Hồng Xuyến cho biết.

Ấn tượng mạnh với bạn bè quốc tế

Tiến sĩ Trần Thị Ngọc Bích, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ Môi trường (Trường Đại học Trà Vinh) trực tiếp hướng dẫn và đồng hành cùng Hồng Xuyến trong hành trình nghiên cứu chia sẻ: “Hồng Xuyến là sinh viên có tư duy độc lập, khả năng tự nghiên cứu tốt và luôn kiên trì theo đuổi các giải pháp bền vững gắn với thực tiễn địa phương. Việc em tận dụng nước ngưng tụ từ điều hòa - nguồn nước tưởng chừng vô dụng để phục vụ canh tác tuần hoàn là hướng đi sáng tạo và đầy tiềm năng”.

Các mô hình được sinh viên thiết kế với tiêu chí chi phí thấp, dễ vận hành và linh hoạt, phù hợp với điều kiện của người dân vùng ĐBSCL - nơi đang chịu tác động nặng nề bởi hạn mặn và suy giảm nguồn nước ngầm.

“Đây không chỉ là bước tiến lớn trong hành trình học thuật mà còn thể hiện năng lực nghiên cứu và sáng tạo của sinh viên Việt Nam, góp phần mở rộng cơ hội hợp tác quốc tế trong lĩnh vực môi trường và nông nghiệp bền vững. Qua đó góp phần lan tỏa những sáng kiến xanh đến cộng đồng quốc tế từ chính những người trẻ tại Việt Nam”, Tiến sĩ Ngọc Bích nhấn mạnh.

Vào cuối tháng 3/2025, trong chuyến thực tập 5 tháng tại Hà Lan, Hồng Xuyến và các cộng sự đã chia sẻ kết quả nghiên cứu này và để lại ấn tượng mạnh trước hơn 40 giảng viên và sinh viên Trường Đại học Khoa học Ứng dụng Saxion.

Giải pháp tái sử dụng nước ngưng tụ từ máy lạnh đã thu hút sự chú ý lớn từ giảng viên Hà Lan bởi tính thực tiễn và khả năng nhân rộng trong bối cảnh biến đổi khí hậu và thiếu hụt nguồn nước sạch đang ngày càng trầm trọng ở nhiều quốc gia. Đồng thời mở ra các cuộc thảo luận về khả năng nhân rộng mô hình tại châu Âu trong bối cảnh nhiều đô thị đang tìm kiếm các giải pháp nông nghiệp xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu.

“Tận dụng nguồn nước thay thế là hướng đi tất yếu trong nông nghiệp hiện đại. Chúng tôi rất ấn tượng với cách các bạn sinh viên Việt Nam tích hợp công nghệ và tư duy bền vững vào nghiên cứu”, một giảng viên Trường Đại học Khoa học Ứng dụng Saxion (Hà Lan) đánh giá.