Đứt gân gót chân (Achilles Tendon Ruptures) là một tổn thương ảnh hưởng đến mặt sau của cổ chân. Đây là tổn thương có thể xảy ra với bất kỳ đối tượng nào, đặc biệt là những người chơi thể thao.
Vị trí đứt gân gót chân khá phổ biến. Ảnh: TL.
Gân Achilles là một cấu trúc gân cực kỳ khỏe và chắc chắn, kết nối các cơ ở phía sau bắp chân với xương gót. Gân gót chân là một trong những gân quan trọng nhất trong việc di chuyển đi lại, đóng vai trò chủ đạo trong các hoạt động chạy, nhảy xa, bật cao. Cử động rõ ràng nhất của gân gót được thể hiện khi đứng chịu lực bằng mũi ngón chân (đứng nhón gót, đứng kiễng chân).
Nếu chịu tải một lực căng quá mức, gân Achilles có thể bị rách (đứt) một phần hay hoàn toàn. Đứt gân gót chân thường không biểu hiện rõ rệt, nhưng phần lớn bệnh nhân trải qua các dấu hiệu như sau: Thứ nhất, cảm giác đau nhói như bị đá mạnh vào vùng dưới bắp chân xuất hiện đột ngột. Thứ hai, đau đớn khi đi lại, hoặc khi đứng nhón bằng mũi ngón chân; sưng tấy vùng quanh gót chân. Thứ ba, mất khả năng uốn cong bàn chân về phía gan chân. Thứ tư, đôi khi bệnh nhân nghe thấy âm thanh lộp bộp ngay khi gân bị đứt.
Mới đây, Phòng khám Đa khoa Ngọc Minh đã tiếp nhận một nữ bệnh nhân người Nhật Bản sinh năm 1977 được đưa đến phòng khám trên xe lăn trong tình trạng đau đớn, mất lực hoàn toàn vùng cổ chân sau và mất khả năng đi lại ở chân chấn thương.
Theo lời kể, cách đó 3 ngày, khi đang chơi pickleball và thực hiện một pha đỡ bóng, chị bất ngờ nghe thấy một tiếng "kêu" phát ra từ gót chân. Ngay sau âm thanh đó là cảm giác đau dữ dội, chân mất lực hoàn toàn khiến chị không thể đứng vững. Ban đầu, chị đến một cơ sở y tế gần đó nhưng chưa được xác định chính xác mức độ tổn thương do thiếu các phương tiện chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu.
Để không bỏ sót bất kỳ tổn thương nào, bệnh nhân được chỉ định chụp MRI (cộng hưởng từ). Kết quả MRI cho thấy: Đứt gân gót đoạn cách chỗ bám tận vào xương gót 5.5cm, đoạn mất liên tục 1.5cm, tăng tín hiệu trong hai đầu gân. Điều này khẳng định bệnh nhân nữ 49 tuổi bị đứt gân gót chân, giải thích cho việc mất hoàn toàn lực bàn chân.
Bệnh nhân nữ đã được tư vấn và hỗ trợ chuyển tuyến ngay đến Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình TP.HCM để thực hiện phẫu thuật nối gân ngay trong ngày hôm sau, tránh để lâu gân bị xơ hóa, co rút, dẫn đến cứng khớp và rất khó để phẫu thuật phục hồi chức năng vận động sau này.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Trần Khánh Phương làm việc tại Chuyên khoa Cơ Xương Khớp của Phòng khám Đa khoa Ngọc Minh, khuyến cáo: Để tránh nguy cơ đứt gân cổ chân, những người chơi thể thao như môn pickleball cần khởi động kỹ, luôn dành 10-15 phút làm nóng cơ thể, đặc biệt là xoay kỹ các khớp cổ chân, gối trước khi vào sân. Những người trung niên nên lắng nghe cơ thể, nếu cảm thấy đau nhói hoặc mỏi bất thường ở vùng gót, hãy dừng lại nghỉ ngơi.
Đồng thời, với trường hợp đứt gân gót chân, phải xử trí đúng cách/ Khi gặp chấn thương, tuyệt đối không tự ý nắn chỉnh hay bôi dầu nóng. Hãy đến ngay các cơ sở y tế có chuyên khoa xương khớp và đầy đủ trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh (như MRI, X-quang) để xác định chính xác mức độ tổn thương và có biện pháp điều trị hữu hiệu.
