Dự án bù đắp các-bon: MRV và nền tảng học tập số cho lúa gạo

MRV là nội dung xuyên suốt dự án

Dự án ‘Bù đắp các-bon từ ngành lúa gạo tại Việt Nam’ (CORE Việt Nam) được Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt với trọng tâm không chỉ là giảm phát thải, mà còn xây dựng hệ thống đo đạc, báo cáo, thẩm định (MRV) và nền tảng học tập số phục vụ ngành hàng lúa gạo.

Trong Văn kiện của dự án, MRV được xác định là một nội dung xuyên suốt, xuất hiện trong cả mục tiêu, hoạt động và các kết quả dự kiến. Dự án đặt mục tiêu đánh giá thực trạng áp dụng các giải pháp giảm phát thải các-bon và hệ thống MRV trong sản xuất lúa gạo tại Việt Nam, làm cơ sở cho chia sẻ kinh nghiệm và đào tạo quốc tế.

Các nghiên cứu trong khuôn khổ dự án sẽ tập trung rà soát việc áp dụng MRV trong canh tác lúa, xác định những nội dung ưu tiên và tiềm năng có thể phục vụ trao đổi, học hỏi giữa Việt Nam với các quốc gia khác. Trên cơ sở đó, các khuyến nghị chính sách được đề xuất nhằm tiếp tục thực hành và nhân rộng MRV trong ngành hàng lúa gạo.

Bên cạnh đánh giá trong nước, dự án còn tạo không gian trao đổi kinh nghiệm MRV ở cấp khu vực. Việt Nam tham gia các sự kiện chia sẻ về MRV và nông nghiệp giảm phát thải trong ngành lúa gạo, nơi khung chính sách và phương pháp luận đo lường, kiểm đếm phát thải khí nhà kính của Việt Nam, Thái Lan, Ấn Độ và Nigeria được trình bày, thảo luận.

Một nội dung được nhấn mạnh trong Văn kiện dự án là mối liên hệ giữa MRV và tín chỉ các-bon trong ngành lúa gạo. Các hoạt động chia sẻ khu vực tập trung vào khung chính sách, môi trường hỗ trợ cho tín chỉ các-bon, cùng với việc thử nghiệm MRV bởi các bên liên quan tại Việt Nam và các quốc gia đối tác.

Thông qua các hoạt động này, dự án hướng tới việc trao đổi, học tập kinh nghiệm về tín chỉ các-bon trong sản xuất lúa gạo, tạo nền tảng tri thức cho việc áp dụng MRV và phát triển các cơ chế liên quan trong tương lai, phù hợp với điều kiện của từng quốc gia.

Dự án sử dụng 420.000 euro vốn ODA không hoàn lại của Chính phủ Đức, do Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức GIZ trực tiếp quản lý và thực hiện. Đây là một cấu phần của dự án toàn cầu “Giảm phát thải khí nhà kính và tăng giá trị cho nông dân quy mô nhỏ tại Ấn Độ, Nigeria và trên toàn cầu”, triển khai tại Việt Nam đến tháng 6/2026.

Việt Nam xây dựng thư viện học tập số về lúa gạo giảm phát thải

Một điểm khác biệt của dự án là việc phát triển và duy trì nền tảng học tập số phục vụ trao đổi kiến thức và đào tạo về sản xuất lúa gạo bền vững, giảm phát thải. Dự án xây dựng thư viện các khóa học trực tuyến cho ba chủ đề học tập, với các ngôn ngữ Anh, Việt và Pháp.

Các khóa học tập trung vào những nội dung then chốt của canh tác lúa bền vững, giảm phát thải, như các giải pháp kỹ thuật tiên tiến và phương pháp luận MRV. Thư viện học tập số được xây dựng trên nền tảng hạ tầng đào tạo hiện có, đồng thời kết nối mạng lưới chuyên gia trong ngành hàng lúa gạo.

Theo Văn kiện dự án, nền tảng học tập số không chỉ phục vụ nhu cầu đào tạo trong nước, mà còn hướng tới chia sẻ tri thức với các quốc gia khác, đặc biệt là các nước châu Á và châu Phi tham gia hợp tác Nam - Nam.

Khác với nhiều dự án ODA tập trung vào đầu tư cơ sở vật chất, CORE Việt Nam được thiết kế như một dự án hỗ trợ kỹ thuật, tập trung vào đào tạo, chia sẻ tri thức và xây dựng năng lực. Các hoạt động của dự án chủ yếu xoay quanh nghiên cứu, đào tạo, thử nghiệm mô hình, học tập thực địa và xây dựng tài liệu đào tạo.

Dự án không bố trí vốn đối ứng từ phía Việt Nam. Toàn bộ nguồn vốn ODA không hoàn lại do phía Đức tài trợ được GIZ trực tiếp quản lý theo quy định của Chính phủ Đức về hợp tác phát triển.

Bên cạnh đào tạo trực tuyến, dự án còn tổ chức các chuyến tham quan, học tập tại Việt Nam cho các quốc gia đối tác trong khuôn khổ CORE toàn cầu, gồm Nigeria, Ấn Độ và Thái Lan. Nội dung học tập tập trung vào chính sách tín chỉ các-bon, MRV trong ngành lúa gạo và kinh nghiệm phát triển sản xuất lúa gạo bền vững, giảm phát thải tại Việt Nam.

Các chuyến học tập này cũng là dịp để trao đổi về khả năng hợp tác trong cung cấp dịch vụ đào tạo, cũng như xây dựng kế hoạch các bước tiếp theo cho hoạt động trao đổi, học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm giữa Việt Nam với các quốc gia khác, đặc biệt là các nước châu Phi.