Đồng bằng sông Cửu Long chủ động ứng phó thiên tai

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 166/NQ-CP ngày 26/6 ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Kết luận số 26-KL/TW ngày 24/4/2026 của Bộ Chính trị về phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn vùng Đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2026-2035.

Chương trình đặt mục tiêu triển khai đồng bộ các giải pháp từ hoàn thiện thể chế, quy hoạch đến đầu tư hạ tầng, quản lý tài nguyên và ổn định đời sống người dân, hướng tới phát triển bền vững toàn vùng.

Theo đó, cùng với các nhiệm vụ thường xuyên, các bộ, ngành và UBND các tỉnh, thành phố vùng Đồng bằng sông Cửu Long sẽ cụ thể hóa các nhiệm vụ phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương, bảo đảm thực hiện hiệu quả các mục tiêu mà Bộ Chính trị đã đề ra.

Hoàn thiện quy hoạch, thích ứng với biến đổi khí hậu

Một trong những nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm là hoàn thiện rà soát, bổ sung quy hoạch và thể chế, chính sách, các quy định của pháp luật liên quan đến phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn.

Theo đó, các nội dung liên quan đến sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn và lấn biển sẽ được tích hợp đầy đủ vào hệ thống quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch ngành và quy hoạch địa phương. Việc điều chỉnh này nhằm bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội lâu dài.

Chính phủ cũng yêu cầu rà soát, thể chế hóa cơ bản đầy đủ các chủ trương, định hướng của Đảng thành hệ thống pháp luật và văn bản hướng dẫn thi hành trong các lĩnh vực: tài nguyên nước, thủy lợi, phòng, chống thiên tai, đất đai, lâm nghiệp, xây dựng, tài nguyên khoáng sản, khí tượng thủy văn.

Cùng với đó là xây dựng các cơ chế khuyến khích chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mùa vụ phù hợp với điều kiện tự nhiên từng vùng sinh thái; phát triển các mô hình nông nghiệp, thủy sản thích ứng với biến đổi khí hậu; sử dụng giống cây trồng, vật nuôi và phương thức sản xuất tiết kiệm nước nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế.

Đối với khu vực ven biển, chương trình đặt mục tiêu bảo vệ và phục hồi rừng ngập mặn, đồng thời khai thác hiệu quả các nguồn lực từ tín chỉ carbon và các giá trị kinh tế của rừng để tạo thêm nguồn lực cho công tác bảo vệ môi trường.

Bên cạnh nguồn vốn ngân sách, Chính phủ khuyến khích thu hút các dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) trong xây dựng công trình phòng, chống sạt lở bờ sông, bờ biển; trồng, khôi phục rừng ngập mặn ven biển; xây dựng, cải tạo hệ thống cấp nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất; khai thác hiệu quả các nguồn lực bổ sung như bán tín chỉ carbon và các nguồn lực hợp pháp khác.

Đầu tư liên vùng, bảo đảm an toàn cho người dân

Chương trình hành động cũng xác định việc kiện toàn bộ máy quản lý nhà nước về nguồn nước, thủy lợi, đê điều và phòng chống thiên tai theo hướng tinh gọn, thống nhất và nâng cao hiệu quả hoạt động. Đồng thời, chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng đội ngũ chuyên gia chuyên sâu trong lĩnh vực này.

Việc quản lý, sử dụng tài nguyên nước sẽ được thực hiện theo hướng tiết kiệm và hiệu quả hơn. Các địa phương chủ động xây dựng phương án tích trữ nước tại kênh, rạch, hồ tự nhiên, vùng ngập sâu để ứng phó với hạn hán và xâm nhập mặn, giảm thiểu nguy cơ thiếu nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là sắp xếp, di dời dân cư khỏi những khu vực thường xuyên xảy ra ngập úng hoặc có nguy cơ cao xảy ra sụt lún, sạt lở đến nơi an toàn, bảo đảm ổn định cuộc sống và sinh kế lâu dài cho người dân.

Chính phủ cũng yêu cầu quản lý chặt chẽ hoạt động xây dựng nhà ở, công trình, khai thác cát lòng sông, khai thác nước ngầm và các hoạt động có nguy cơ làm gia tăng sụt lún, sạt lở hoặc xâm nhập mặn.

Để nâng cao hiệu quả phòng chống thiên tai, nhiều dự án tổng thể, liên vùng và đa mục tiêu sẽ được ưu tiên đầu tư. Các công trình không chỉ phục vụ phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn mà còn đáp ứng yêu cầu thích ứng với biến đổi khí hậu, ứng dụng khoa học - công nghệ và nâng cao khả năng dự báo, cảnh báo sớm.

Chương trình cũng yêu cầu rà soát, đánh giá hiệu quả các công trình đã đầu tư, kịp thời điều chỉnh những dự án còn bất cập, đồng thời ưu tiên bố trí nguồn lực từ ngân sách nhà nước, vốn vay và viện trợ nước ngoài để triển khai các nhiệm vụ cấp bách. Cùng với đó là tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát nhằm sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư, tuyệt đối không để xảy ra lãng phí hoặc tiêu cực.