Cà Mau chủ động triển khai Kế hoạch phòng, chống thiên tai năm 2026

Nhiều loại hình thiên tai nguy hiểm

Theo đó, Kế hoạch số 145/KH-BCH ngày 23/6/2026 về phòng, chống thiên tai năm 2026 của Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Cà Mau đặt mục tiêu chủ động chuẩn bị đầy đủ nguồn lực, nâng cao năng lực ứng phó từ sớm, từ xa, giảm thiểu thấp nhất thiệt hại về người, tài sản của Nhà nước và Nhân dân, góp phần bảo đảm phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Là tỉnh cực Nam của Tổ quốc, Cà Mau có diện tích tự nhiên gần 7.943 km², dân số trên 2,6 triệu người, ba mặt giáp biển với chiều dài bờ biển khoảng 310 km. Địa hình thấp, hệ thống sông ngòi, kênh rạch dày đặc cùng tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu khiến địa phương thường xuyên chịu ảnh hưởng của nhiều loại hình thiên tai như bão, áp thấp nhiệt đới, nước dâng do bão, triều cường, ngập lụt, sạt lở bờ sông, bờ biển, hạn hán, xâm nhập mặn, dông, lốc, sét và mưa lớn cục bộ.

Những năm gần đây thiên tai tại Cà Mau có xu hướng xuất hiện bất thường cả về thời gian, cường độ và phạm vi ảnh hưởng. Không chỉ gây thiệt hại về sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, thiên tai còn tác động trực tiếp đến kết cấu hạ tầng giao thông, đê điều, hệ thống thủy lợi, đời sống người dân và môi trường sinh thái ven biển.

Trong số các loại hình thiên tai, bão và áp thấp nhiệt đới, ngập lụt và sạt lở đất được xác định là những nguy cơ có mức độ rủi ro cao nhất. Đặc biệt, tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển vẫn đang diễn biến phức tạp tại nhiều khu vực ven biển và cửa sông, đe dọa nhà ở, công trình hạ tầng, đất sản xuất và các tuyến giao thông huyết mạch. Bên cạnh đó, vào mùa khô, hạn hán, thiếu nước ngọt và xâm nhập mặn tiếp tục là thách thức lớn đối với sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân.

Nâng cao năng lực ứng phó

Trước thực tế đó, Kế hoạch phòng, chống thiên tai năm 2026 của tỉnh xác định rõ phương châm chủ động phòng ngừa là chính, lấy phòng là cơ bản, ứng phó kịp thời, khắc phục nhanh và hiệu quả. Mọi hoạt động đều hướng đến mục tiêu bảo vệ tính mạng của người dân là ưu tiên hàng đầu, đồng thời hạn chế thấp nhất thiệt hại về tài sản, cơ sở hạ tầng và các hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Để thực hiện mục tiêu này, tỉnh sẽ tiếp tục kiện toàn Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự các cấp; rà soát, bổ sung quy chế hoạt động, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên; xây dựng phương án ứng phó phù hợp với từng cấp độ rủi ro thiên tai và điều kiện thực tế của từng địa phương. Đồng thời, lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã sẽ được củng cố, tập huấn, diễn tập thường xuyên nhằm nâng cao năng lực chỉ huy, điều hành, cứu hộ, cứu nạn và xử lý các tình huống khẩn cấp.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được tỉnh đặc biệt quan tâm là nâng cao nhận thức cộng đồng. Theo đó, các cấp, ngành sẽ đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật, kỹ năng phòng tránh thiên tai đến từng khu dân cư thông qua nhiều hình thức phù hợp. Nội dung tuyên truyền tập trung vào kỹ năng ứng phó khi xảy ra bão, dông lốc, sạt lở, ngập lụt, phòng chống đuối nước và sơ tán người dân đến nơi an toàn. Đối tượng ưu tiên là người dân vùng ven biển, khu vực thường xuyên xảy ra sạt lở, ngập sâu, cùng các nhóm dễ bị tổn thương như người cao tuổi, trẻ em, phụ nữ mang thai, hộ nghèo và người khuyết tật.

Song song đó, tỉnh sẽ tập trung đầu tư, nâng cấp các công trình hạ tầng phục vụ phòng, chống thiên tai theo hướng đồng bộ và bền vững. Trong đó, ưu tiên gia cố hệ thống đê biển, đê sông, các cống ngăn mặn, công trình thủy lợi, hệ thống cấp nước sinh hoạt tập trung, đồng thời xây dựng các công trình đa mục tiêu kết hợp tránh trú bão, lũ cho người dân. Công tác nạo vét luồng lạch, duy tu khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá cũng được chú trọng nhằm bảo đảm an toàn cho ngư dân trong mùa mưa bão.

Đáng chú ý, Cà Mau tiếp tục xác định bảo vệ và phát triển rừng ngập mặn là giải pháp quan trọng trong thích ứng với biến đổi khí hậu. Việc phục hồi và mở rộng diện tích rừng ven biển không chỉ góp phần giảm sóng, chống xói lở, hạn chế tác động của nước biển dâng mà còn bảo vệ đa dạng sinh học, tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng và nâng cao khả năng chống chịu của hệ sinh thái ven biển trước các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Kế hoạch cũng yêu cầu các sở, ngành và địa phương lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của từng ngành, từng lĩnh vực. Ngành nông nghiệp chủ động điều chỉnh lịch thời vụ, cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện khí hậu; khuyến khích áp dụng các mô hình sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu, sử dụng tiết kiệm nguồn nước và nâng cao khả năng chống chịu của cây trồng, vật nuôi.

Trong khi đó, ngành giáo dục tăng cường giáo dục kỹ năng phòng tránh thiên tai, phòng chống đuối nước cho học sinh; ngành y tế chuẩn bị đầy đủ thuốc men, vật tư, trang thiết bị và lực lượng y tế cơ động để sẵn sàng cấp cứu, chăm sóc sức khỏe người dân trong các tình huống khẩn cấp. Các đơn vị quản lý điện lực, viễn thông, giao thông vận tải cũng được yêu cầu xây dựng phương án bảo đảm hạ tầng thiết yếu, nhanh chóng khắc phục sự cố, hạn chế gián đoạn dịch vụ khi thiên tai xảy ra.

Một trong những giải pháp xuyên suốt của kế hoạch là thực hiện nghiêm phương châm "bốn tại chỗ", gồm chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện vật tư tại chỗ và hậu cần tại chỗ. Đây được xem là giải pháp hiệu quả giúp các địa phương chủ động xử lý tình huống ngay từ cơ sở, hạn chế phụ thuộc vào lực lượng chi viện từ bên ngoài, nhất là trong điều kiện giao thông bị chia cắt hoặc thiên tai xảy ra trên diện rộng.

Cùng với đó, tỉnh sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng công tác dự báo, cảnh báo thiên tai; tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, giám sát, điều hành và chia sẻ dữ liệu. Việc khai thác hiệu quả các hệ thống quan trắc, bản đồ cảnh báo rủi ro, cơ sở dữ liệu thiên tai sẽ giúp chính quyền các cấp đưa ra quyết định nhanh chóng, chính xác, kịp thời hơn trong công tác chỉ đạo, điều hành.

Theo phân công, Sở Nông nghiệp và Môi trường Cà Mau là cơ quan thường trực, chủ trì phối hợp với các sở, ngành, địa phương tổ chức triển khai kế hoạch; thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết, thiên tai; tham mưu Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh các giải pháp ứng phó và khắc phục hậu quả. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Công an tỉnh cùng các lực lượng chức năng tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong công tác cứu hộ, cứu nạn, di dời dân cư, bảo đảm an ninh trật tự và hỗ trợ người dân nhanh chóng ổn định cuộc sống sau thiên tai.

Việc ban hành Kế hoạch phòng, chống thiên tai năm 2026 thể hiện quyết tâm của tỉnh Cà Mau trong việc chuyển từ tư duy bị động ứng phó sang chủ động phòng ngừa, nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng trước thiên tai. Đây cũng là bước đi quan trọng nhằm bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân, giảm thiểu thiệt hại cho sản xuất, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu trong giai đoạn mới.