Đào đãi vàng trên sông Đakrông: [Bài 3] Khó mấy cũng phải dẹp bỏ

Khó nhưng phải dẹp bỏ

Tuyến đường Hồ Chí Minh nhánh Tây men theo dòng sông Đakrông, chạy từ cầu Đakrông đến ngã ba La Lay dài gần 60 km. Từ đây lên đến Cửa khẩu Quốc tế La Lay chỉ còn khoảng 11 km. Đây là con đường huyết mạch vận chuyển nông sản, hàng hóa từ bên kia biên giới vào Việt Nam và ngược lại. Nhưng sự an nguy của tuyến đường này đang bị đe dọa bởi nạn khai thác vàng trái phép. Môi trường, chất lượng dòng nước cũng bị ảnh hưởng.

Bài liên quan

Bắt giữ 60 đối tượng khai thác vàng trái phép trong rừng sâu

Ông Lê Quang Thạch, Chủ tịch UBND xã La Lay cho biết, việc đãi vàng sa khoáng trên sông Đakrông liên quan đến vấn đề dân sinh. Đa phần người đi đãi vàng đều có cuộc sống rất khó khăn nên rất khó xử lý. Tuy nhiên, cũng không vì thế mà chính quyền địa phương để tình trạng này tiếp diễn, kéo dài, nhất là khi xuất hiện một số cá nhân đào bới bờ sông để tìm vàng. Thời gian tới, địa phương sẽ tăng cường công tác quản lý để ngăn chặn triệt để tình trạng khai thác vàng trái phép.

“Chúng tôi đã chỉ đạo lực lượng công an xã phối hợp với các lực lượng chức năng kiên quyết xử lý các đối tượng nếu vẫn cố tình tái phạm. Công an xã cũng sẽ thường xuyên tuần tra để phát hiện sớm, tổ chức đẩy đuổi các đối tượng khai thác vàng trái phép. Còn với hiện trạng như hiện nay, xã đang phối hợp với đơn vị quản lý đường bộ đưa máy móc vào san gạt, hoàn thổ tại những vị trí đào đãi vàng khu vực sát đường Hồ Chí Minh nhánh Tây”, ông Thạch cho hay.

Còn ông Hồ Văn Nhiếp, Phó Chủ tịch UBND xã Tà Rụt cho biết, xã sẽ tiếp tục kiểm tra, nếu phát hiện bà con đào đãi vàng với quy mô lớn và tiếp tục tái diễn thì sẽ kiên quyết xử lý hành chính theo quy định.

Liên quan đến vấn đề khai thác vàng trái phép, sau khi nhận được thông tin từ phóng viên Báo Nông nghiệp và Môi trường, sáng 26/1, ông Nguyễn Hữu Nam, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị cho hay, chiều cùng ngày, ông đã ký công văn gửi UBND các xã La Lay, Tà Rụt, đề nghị kiểm tra và báo cáo tình hình để có hướng xử lý. Khai thác vàng trái phép gây ra nhiều hệ lụy, ảnh hưởng đến môi trường, tài nguyên khoáng sản cũng như cảnh quan tự nhiên tại địa phương.

Bà Lê Thị Vân Oanh, Trưởng phòng Khoáng sản và Biến đổi khí hậu, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị cho biết, việc khai thác vàng trái phép xảy ra như phóng viên Báo Nông nghiệp và Môi trường phản ánh sẽ gây ô nhiễm môi trường, sạt lở và nhiều hệ lụy khác. Khi phát hiện sự việc liên quan đến khai thác vàng trái phép, các địa phương cần kiên quyết lập biên bản vi phạm hành chính và xử lý theo quy định của pháp luật. Các cá nhân, tổ chức vi phạm sẽ phải chịu trách nhiệm và khắc phục hậu quả do mình gây ra.

Cũng theo bà Oanh, không thể lấy vấn đề dân sinh ra để bao biện cho hành vi vi phạm pháp luật. Ở góc độ này, theo bà Oanh, chính quyền địa phương cần tăng cường công tác tuyên truyền, vận động để người dân không thực hiện hành vi vi phạm pháp luật. Mặt khác cần hỗ trợ người dân để có sinh kế ổn định, lâu dài.

Cần những giải pháp căn cơ

Trưởng phòng Khoáng sản và Biến đổi khí hậu, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị cho biết thêm, sau khi tìm hiểu thực tế, tùy theo đặc điểm khu vực khai thác và dòng sông, các ngành chức năng sẽ đưa ra các giải pháp khắc phục hiện trường các vụ khai thác vàng trái phép. Trước mắt, việc cấp bách cần làm là các địa phương phải ngăn chặn ngay việc khai thác vàng trái phép. Nhưng đó cũng mới chỉ là những biện pháp trước mắt và cần có những giải pháp căn cơ.

Trở lại câu chuyện về ông Hồ Văn Quan tại thôn A Rồng Trên và Hồ A Vân tại thôn Ba Bảy mà chúng tôi đề cập trong bài viết trước. Họ đều là những hộ nghèo và đã được thụ hưởng nguồn hỗ trợ từ các Chương trình Mục tiêu Quốc gia trong thời gian qua. Đây những tưởng sẽ là động lực để giúp họ vươn lên, cải thiện cuộc sống. Tuy nhiên, những yếu tố khách quan vây quanh khiến cuộc sống người dân trên vùng đất này vẫn còn hết sức khó khăn khi tư liệu sản xuất thiếu hoặc không thuận lợi. Cái nghèo, cái khó cứ đeo đẳng mãi. Túng bấn làm liều, một số hộ đồng bào như gia đình ông Quan, ông Vân đã bất chấp nguy hiểm để đi tìm vận may dù vẫn biết đó là hành vi vi phạm pháp luật.

Câu chuyện sinh kế bền vững của đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa lại một lần nữa được nhắc đến. Khi đất đai đang ngày càng bạc màu, khi giá nông sản bấp bênh, bà con rơi vào tình trạng khó khăn, túng thiếu. Vấn đề tổ chức và liên kết sản xuất đã từng được đặt ra nhằm đưa các sản vật của vùng đất này như chuối lùn bản địa, lợn Vân Pa, nếp than… trở thành những mặt hàng giúp đồng bào có công ăn việc làm, cải thiện đời sống. Nhưng đến nay, những thứ được coi là “báu vật” ấy vẫn còn ở dạng tiềm năng và chưa đem lại cuộc sống ấm no cho đồng bào như kỳ vọng. Năm nay, giá sắn tụt dốc không phanh, diện tích canh tác manh mún khiến nhiều hộ dân rơi vào túng bấn. Đó là điều kiện phát sinh và gia tăng nạn khai thác vàng trái phép.

Ông Lê Quang Thạch, Chủ tịch UBND xã La Lay cho biết, chính quyền địa phương đang trăn trở với bài toán sinh kế cho người dân địa phương. Chỉ khi có sinh kế với nguồn thu nhập bền vững, người dân mới không mạo hiểm đánh đổi tính mạng, vi phạm pháp luật để có tiền trang trải cuộc sống.

“Giải quyết được vấn đề sinh kế thì tự nhiên hoạt động đãi vàng, khai thác vàng trái phép sẽ giảm. Nhưng đây là vấn đề hết sức nan giải và cần có thời gian. Trước mắt, chúng tôi đã liên hệ với 5 doanh nghiệp trong và ngoài địa phương để tạo cơ hội về công ăn việc làm cho đồng bào địa phương trong xã”, ông Thạch chia sẻ.