California (Mỹ) dự kiến bảo tồn 30% diện tích đất và vùng biển ven bờ vào năm 2030, theo báo cáo mới nhất của Cơ quan Tài nguyên Thiên nhiên California (CNRA). Sau gần 5 năm triển khai, bang đã bảo tồn được 26,1% diện tích đất (tương đương 106.190 km2) và 21,9% vùng biển ven bờ (2.978 km2), so với mức 23,8% đất và 16,2% biển khi bắt đầu kế hoạch chi tiết năm 2022.
Mục tiêu của sáng kiến không chỉ dừng lại ở bảo tồn, mà còn phục hồi đa dạng sinh học, mở rộng khả năng tiếp cận thiên nhiên cho người dân, đồng thời giảm thiểu và thích ứng với biến đổi khí hậu. Để đạt đích, California cần bảo vệ thêm chưa đến 1,62 triệu ha và 114.527 ha vùng biển ven bờ.
Vào tháng 11, chính quyền Biden đã công nhận Khu bảo tồn Biển Quốc gia Di sản Chumash, ngoài khơi bờ biển Trung California. Ảnh: NOAA.
Trong năm qua, bang California đã bổ sung 345.200 ha đất và 77.300 ha biển vào diện bảo tồn, phần lớn nhờ việc chính quyền Biden công nhận hai khu bảo tồn quốc gia mới, Chuckwalla ở sa mạc Nam California và Sáttítla Highlands tại rừng phía Bắc, với tổng cộng 277.200 ha đất, vốn được các bộ tộc coi là đất thiêng.
Ngoài ra, vùng biển mới được bảo tồn, với diện tích rộng 11.765 km2 đến từ Khu bảo tồn Biển Quốc gia Chumash Heritage. Đây cũng là khu bảo tồn biển đầu tiên ở California được quản lý cùng cộng đồng bản địa.
Tuy nhiên, một số nhà bảo tồn cho rằng khu này chưa đủ tiêu chuẩn “30x30” do vẫn cho phép đường ống dầu khí và hoạt động khai thác thủy sản công nghiệp. CNRA khẳng định một kế hoạch quản lý mới đang được xây dựng, và nếu không đảm bảo tăng cường bảo vệ đa dạng sinh học, khu này có thể bị loại khỏi danh sách. Song song, bang California tập trung mở rộng hệ thống công viên tiểu bang thông qua việc sáp nhập khoảng 12.141 ha đất tư nhân nằm trong hoặc liền kề công viên mà không cần thêm chi phí.
Dù đạt tiến bộ, tiến trình có nguy cơ bị đảo ngược do chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết sẽ bãi bỏ chính sách môi trường, bao gồm xóa bỏ hai khu bảo tồn quốc gia Chuckwalla và Sáttítla Highlands, cũng như đình chỉ sáng kiến này trên toàn quốc.
Ông Wade Crowfoot, Thư ký CNRA, cảnh báo những động thái này có thể làm diện tích bảo tồn giảm sút thay vì tăng. "Sáng kiến 30x30 ngày càng quan trọng trước biến đổi khí hậu, bởi các hệ sinh thái được bảo tồn giúp lưu giữ khí nhà kính, duy trì nguồn nước sạch, độ phì nhiêu của đất. Đồng thời là nơi trú ẩn cho các loài động vật. Việc mở rộng bảo tồn thiên nhiên không chỉ là chiến lược khí hậu, mà còn là nền tảng cho sự ổn định sinh thái và sự sống con người", ông nhấn mạnh.
