Với hơn 11.100ha đất sản xuất, xã Ia Rsai (tỉnh Gia Lai) đang hình thành đa dạng các nhóm cây trồng chủ lực như cây lương thực, cây công nghiệp, cây ăn quả. Trước đây, sản xuất nông nghiệp của xã chủ yếu dựa vào các cây trồng truyền thống như mì, lúa, bắp… và phụ thuộc nhiều vào thời tiết nên rất bấp bênh.
Thuốc lá đang trở thành cây trồng chủ lực tại xã Ia Rsai. Ảnh: Tuấn Anh.
Vài năm trở lại đây, nông nghiệp địa phương đã có bước chuyển rõ rệt. Chính quyền xã chủ động tuyên truyền, hướng dẫn kỹ thuật và vận động người dân chuyển nhiều diện tích kém hiệu quả sang những loại cây phù hợp hơn. Nhờ đó, người dân mạnh dạn mở rộng diện tích mía, thuốc lá, bắp sinh khối và cây ăn quả. Đáng chú ý, phần lớn diện tích trồng mía và thuốc lá trên địa bàn xã đã áp dụng hệ thống tưới tiết kiệm giúp giảm chi phí, ổn định sản xuất trong mùa khô.
Diện tích mía toàn xã tăng nhanh từ hơn 700ha lên khoảng 1.850ha, trở thành cây trồng chủ lực. Ngược lại, diện tích khoai mì đã giảm tương ứng.
Cùng với chuyển đổi cây trồng, xã Ia Rsai chú trọng xây dựng các mô hình xen canh và ứng dụng khoa học công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, cải thiện thu nhập cho người dân.
Người dân Ia Rsai ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm trên cây thuốc lá. Ảnh: Tuấn Anh.
Trước đây, phần lớn diện tích rẫy của gia đình anh Nguyễn Đình Khánh (buôn Ka Tô, xã Ia Rsai) trồng khoai mì và điều. Do phụ thuộc nhiều vào thời tiết nên hiệu quả kinh tế không cao, thu nhập bấp bênh. Sau đó, anh Khánh mạnh dạn chuyển đổi sang trồng thuốc lá và đầu tư áp dụng hệ thống tưới nhỏ giọt công nghệ Israel.
Nhờ ứng dụng đồng bộ các tiến bộ kỹ thuật, hơn 10ha thuốc lá của gia đình anh Khánh đã mang lại kết quả tích cực. Năng suất đạt từ 4 - 5 tấn/ha, cao hơn 1 - 2 tấn/ha so với trước, lãi gần 100 triệu đồng/ha/vụ.
Nhờ mô hình mới, gia đình không chỉ ổn định kinh tế mà còn tạo thêm việc làm cho nhiều lao động. Anh Khánh đang tính toán mở rộng diện tích sản xuất thuốc lá bằng cách chuyển đổi thêm các vùng đất trồng cây hằng năm kém hiệu quả.
Tương tự, gia đình anh Thái Hữu Lự (thôn Quỳnh Phụ, xã Ia Rsai) trước đây chủ yếu trồng khoai mì nhưng bệnh khảm lá bùng phát khiến năng suất giảm mạnh. Sau đó anh quyết định chuyển toàn bộ diện tích sang trồng mía và đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt. Sau 4 - 5 năm kiên trì mở rộng, diện tích mía của gia đình đã đạt gần 30ha.
“Chi phí đầu tư ban đầu cho hệ thống tưới nhỏ giọt khá lớn song thời gian sử dụng lâu dài, hiệu quả mang lại vượt trội. Nhờ được cung cấp nước đều đặn, cây mía sinh trưởng tốt, chất lượng ổn định, năng suất đạt khoảng 100 tấn/ha, cao hơn nhiều so với trước đây. Bình quân mỗi ha gia đình tôi lãi khoảng 40 - 50 triệu đồng/năm”, anh Lự chia sẻ.
Hiện phần lớn diện tích mía ở Ia Rasi được đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm. Ảnh: Tuấn Anh.
Ông Võ Ngọc Châu, Chủ tịch UBND xã Ia Rsai cho biết, địa phương đang định hướng phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa, khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai và lao động sẵn có. Xã ưu tiên các cây trồng, vật nuôi có lợi thế và giá trị kinh tế cao, đồng thời đẩy mạnh liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị từ đầu vào đến thu hoạch, chế biến, tiêu thụ.
Địa phương chú trọng ứng dụng khoa học công nghệ vào trong sản xuất, tăng cường truy xuất nguồn gốc, nâng cao chất lượng nông sản và hỗ trợ phát triển các sản phẩm OCOP. Đây là hướng đi nhằm tạo ra những sản phẩm có khả năng cạnh tranh cao và đáp ứng nhu cầu thị trường.
“Chúng tôi khuyến khích người dân sử dụng giống cây trồng mới, áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất. Người dân tự tính toán thấy cây nào hiệu quả thì mạnh dạn chuyển đổi, chính quyền địa phương sẽ hỗ trợ kỹ thuật”, ông Châu nhấn mạnh.
