Đánh thức giá trị rừng dừa nước Tịnh Khê từ những giọt 'mật ngọt'

Không chỉ tạo ra sản phẩm nông nghiệp mới, hành trình bền bỉ của anh Nguyễn Thương (36 tuổi) còn mở thêm hướng khai thác giá trị rừng dừa nước gắn với bảo tồn hệ sinh thái và phát triển du lịch trải nghiệm địa phương.

Giữa vùng dừa nước xanh ngút mắt ở thôn Trường Định, xã Tịnh Khê (Quảng Ngãi), những buồng dừa vốn quen thuộc với người dân địa phương nay cho ra thứ “mật ngọt” mang giá trị kinh tế mới. Đằng sau sản phẩm ấy là nhiều năm miệt mài nghiên cứu, thử nghiệm của anh Nguyễn Thương - người từng có công việc ổn định nhưng quyết định trở về quê để theo đuổi hướng đi còn rất mới mẻ.

Tốt nghiệp ngành điện, từng có ba năm làm việc tại Nhật Bản, anh Thương có cơ hội tiếp cận nhiều sản phẩm chế biến từ dừa nước xuất khẩu. Từ những trải nghiệm đó, ý tưởng khai thác giá trị cây dừa nước quê nhà dần hình thành. Tuy nhiên, để biến ý tưởng thành hiện thực là hành trình không hề dễ dàng.

Trở về quê, anh chưa vội bắt tay vào khởi nghiệp ngay mà dành hơn năm năm vừa làm việc để tích lũy vốn, vừa âm thầm tìm hiểu đặc tính sinh trưởng của cây dừa nước. Sau những giờ tan ca, anh lại chèo ghe len lỏi qua những con rạch nhỏ, lội bùn vào rừng, tự mày mò cách chăm sóc và “massage” từng cuống dừa để tìm cách lấy mật.

“Ngày đầu tiên bước vào rừng, tôi gần như không biết bắt đầu từ đâu. Cứ lội bùn, chèo ghe rồi thử hết cách này đến cách khác. Có lúc tưởng thất bại, nhưng tôi tự nhủ ‘thất bại thì làm lại’. Phải mất hơn hai năm kiên trì, tôi mới hiểu rõ cây dừa nước và thu được những giọt mật đầu tiên. Đó là cảm giác vừa vỡ òa vừa thấy được giá trị của từng giọt mồ hôi mình bỏ ra”, anh Thương chia sẻ.

Theo anh Thương, để thu được mật, người làm phải canh đúng thời điểm con nước xuống, thực hiện các thao tác tác động lên cuống dừa liên tục trong hơn 1,5 tháng. Đây là công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên trì và hiểu đặc tính sinh trưởng của cây. Có thời điểm anh gần như “ăn bờ, ngủ bụi” giữa rừng dừa nước để theo dõi quá trình lấy mật, nhưng anh vẫn kiên định với lựa chọn của mình.

Sau hơn hai năm thử nghiệm, những giọt mật dừa nước đầu tiên đã cho kết quả như mong đợi. Nhìn thấy tiềm năng từ sản phẩm mới, hơn 4 tháng trước, anh quyết định nghỉ hẳn công việc tại công ty để tập trung phát triển mô hình, đồng thời hoàn thiện thủ tục thành lập cơ sở kinh doanh và được cấp chứng nhận an toàn thực phẩm.

Hiện nay, cơ sở của anh Thương đã phát triển các dòng sản phẩm như mật dừa nước tươi và mật dừa cô đặc, có thể sử dụng trong pha chế đồ uống, chế biến thực phẩm. Nhờ hàm lượng đường thấp cùng nhiều khoáng chất tự nhiên, sản phẩm cũng phù hợp với người ăn kiêng và người mắc bệnh tiểu đường.

Cùng với chế biến nông sản, anh Thương còn hướng đến khai thác giá trị đa dạng từ hệ sinh thái rừng dừa nước Tịnh Khê. Nhận thấy vẻ đẹp từ cảnh quan tự nhiên và đời sống đặc trưng của vùng ngập mặn, anh đã thuê hơn 5 ha rừng dừa của người dân và liên kết với Hợp tác xã Du lịch rừng dừa nước Mỹ Khê để phát triển du lịch trải nghiệm.

Đến đây, du khách không chỉ tham quan cảnh quan sinh thái mà còn được trực tiếp chèo ghe xuyên rừng dừa, tìm hiểu quy trình lấy mật và thưởng thức sản phẩm ngay tại chỗ. Mô hình này đang tạo nên trải nghiệm mới, gắn sản xuất nông nghiệp với giáo dục môi trường và du lịch xanh.

Chị Phan Huyền, du khách đến từ Quảng Trị, cho biết: “Khi bước vào rừng dừa nước Tịnh Khê, tôi thực sự cảm nhận được sự yên bình và trong lành mà hiếm nơi nào có được. Điều làm tôi ấn tượng nhất là được tự tay thu hoạch mật dừa. Cảm giác từng giọt mật vàng óng rơi xuống thật đặc biệt, vừa ngọt ngào, còn như chứa cả câu chuyện của vùng quê này”.

Từ một loài cây chủ yếu được khai thác lá, dừa nước ở Tịnh Khê đang từng bước được nâng tầm giá trị bằng hướng sản xuất mới. Quan trọng hơn, mô hình này mở ra sinh kế bền vững gắn với bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn, nâng cao thu nhập cho người dân và tạo thêm sản phẩm du lịch đặc trưng cho địa phương.

Những giọt mật vàng óng chắt chiu từ rừng dừa nước hôm nay không chỉ là thành quả của sự kiên trì, mà còn là minh chứng cho cách làm nông nghiệp biết dựa vào tự nhiên để phát triển bền vững hơn. Từ vùng quê ven biển Quảng Ngãi, một hướng đi xanh đang dần thành hình - nơi giá trị kinh tế được tạo dựng song hành với gìn giữ màu xanh bản địa.