Triển vọng giống lúa HATRI 200 'siêu chống chịu' hạn, mặn

Ngày 21/2, tại Hội thảo khoa học đánh giá giống lúa phục vụ biến đổi khí hậu tại ĐBSCL, Viện Nghiên cứu nông nghiệp công nghệ cao ĐBSCL (HATRI) đã trình diễn, giới thiệu một loạt bộ giống lúa có khả năng kháng sâu bệnh, chịu phèn mặn, phẩm chất ngon, năng suất cao. Ngoài ra còn có bộ giống lúa được lai tạo giữa các giống lúa Việt Nam với một số quốc gia trên thế giới.

Nổi bật là giống lúa HATRI 200, một giống lúa đặc sản đầy tiềm năng đã được HATRI nghiên cứu từ năm 2017. Giống lúa này được lai tạo từ một giống lúa Japonica (lúa hạt tròn, lúa Nhật) ở vùng ôn đới thành giống lúa trồng được ở vùng nhiệt đới. Giống lúa HATRI 200 lần đầu tiên được trồng thử nghiệm tại Bến Tre trong khuôn khổ đề tài nghiên cứu “Đánh giá các giống lúa chịu mặn và phẩm chất phục vụ biến đổi khí hậu tại ĐBSCL” của GS.TS Nguyễn Thị Lang, Viện trưởng HATRI.

Bến Tre là một trong những địa phương thường xuyên bị ảnh hưởng của hạn mặn, thời gian qua, tỉnh đã tìm kiếm và trồng thử nghiệm nhiều giống lúa chịu mặn, nhưng hầu hết các giống lúa chỉ có khả năng chịu được độ mặn khoảng 2 phần nghìn. Nhận được sự chuyển giao từ HATRI, giống HATRI 200 đã được sản xuất tại địa bàn Bến Tre với kỳ vọng đây sẽ là giống lúa phù hợp, giúp bà con nông dân có thể làm được 3 vụ lúa/năm. Giống lúa này có ưu điểm thời gian sinh trưởng từ 95 – 100 ngày, thân rạ cứng, khả năng đẻ nhánh khá từ 10 – 13 chồi/bụi. Đặc điểm hạt gạo tròn, chiều dài 6,2mm.

Theo đánh giá của GS.TS Nguyễn Thị Lang, giống lúa HATRI 200 có khả năng chịu khô hạn và mặn rất tốt, lên tới 5 phần nghìn. Đây được xem là một trong những giống lúa có khả năng chịu mặn cao nhất hiện nay tại khu vực ĐBSCL. Đặc biệt, giống lúa HATRI 200 cho năng suất ổn định, trung bình từ 6,5 – 7 tấn/ha. Việc nghiên cứu và lai tạo thành công giống lúa HATRI 200 chất lượng cao, có ưu thế chống chịu hạn, mặn không chỉ giúp nông dân thuận lợi canh tác trong bối cảnh biến đổi khí hậu mà còn nâng cao giá trị hạt gạo, đảm bảo các tiêu chuẩn phục vụ thị trường xuất khẩu.

Trải qua 3 mùa vụ được khảo nghiệm quốc gia, giống lúa cho thấy hiệu quả thích ứng hạn mặn tốt ở vùng đất của tỉnh Bến Tre, Trà Vinh. Hiện tại, HATRI đang thực hiện các thủ tục để giống lúa HATRI 200 được cấp phép lưu hành.

GS.TS Nguyễn Thị Lang cũng lưu ý, đối với việc canh tác giống lúa chống chịu hạn, mặn, các địa phương cũng như bà con nông dân cần ứng dụng cơ giới hóa, các giải pháp canh tác lúa thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu. Cụ thể như: Sử dụng máy sạ cụm, quy trình phân bón hợp lý, thân thiện với môi trường, quản lý dịch hại tổng hợp (IPM)… Từ đó sẽ giúp bà con nông dân tiết giảm chi phí sản xuất, phát huy các đặc tính nổi bật của các giống lúa.

Ngoài giống lúa HATRI 200 chịu được hạn, mặn cao, còn có một số giống lúa triển vọng có khả năng chống chịu khô hạn, mặn tốt được HATRI nghiên cứu như: HATRI 930, HATRI 929, HATRI 50, HATRI 9, HATRI 195, HATRI 183…

Khoảng 5 năm trở lại đây, “ngân hàng lúa giống” tại HATRI lên tới trên 1.000 giống. Trong đó, có khoảng 30 giống đã được cung cấp cho các địa phương trong vùng ĐBSCL và miền Trung trồng khảo nghiệm; 5 giống lúa đã hoàn thành khảo nghiệm và được phép lưu hành; 3 giống lúa chủ lực phục vụ xuất khẩu đã được chuyển giao cho các doanh nghiệp. Trong quá trình chuyển giao giống lúa cho các địa phương, Viện cũng phối hợp với một số doanh nghiệp thực hiện bao tiêu đầu ra sản phẩm cho bà con nông dân, HTX.